Kambiyo senedinden doğan alacakta ihtiyati haciz yetkisi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/266 E. 2021/208 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Kambiyo senetlerinden (bono, çek gibi) doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olup bu alacaklar için TBK 89/1 hükmü uygulanmaz; bu tür alacaklarda ihtiyati haciz talebinde bulunulabilecek yetkili mahkeme, borçlunun yerleşim yeri, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir. Birden fazla borçlu bulunan hallerde HMK 7/1 uyarınca borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde ihtiyati haciz talep edilebilir; borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemenin yargı alanında ise mahkeme yetkilidir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin belirlenmesi → ret
İddia: İtiraz edenler, bonoya ilişkin davalarda yetkili mahkemenin borçlunun yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, davanın borçlu ...'ün yerleşim yeri olan Samsun'da değil İstanbul'da açıldığını, kefalet sözleşmesinin senede dayalı olarak kurulduğunu ve müteselsil kefillik ile müşterek borçluluğun farklı kavramlar olduğunu, sözleşmede müşterek borçluluğa ilişkin ibare bulunmadığından ...'in asıl borçlu olarak nitelendirilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek yetki itirazının kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: İİK 258. maddesi uyarınca ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir; İİK 50. madde ile para veya teminat borcu için takipte HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağı, ayrıca takibe esas akdin yapıldığı icra dairesinin de yetkili olduğu düzenlenmiştir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için TBK 89/1 (818 sayılı BK 73/1) hükmü uygulanamaz. Bu tür alacaklarda borcun alacaklısı; borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda birden fazla borçlu bulunduğundan HMK 7/1 uyarınca borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Senet borçlularından ...'in adresinin İstanbul Anadolu Mahkemeleri yargı alanında bulunduğu anlaşıldığından itiraz edenlerin istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kambiyo senetlerinden doğan (aranacak) alacaklarda ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin tespitinde TBK 89/1'in uygulanamayacağı ve birden fazla borçlu bulunması halinde HMK 7/1 uyarınca borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağı yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Kambiyo senetlerinden doğan (aranacak) alacaklarda ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme; borçlunun yerleşim yeri, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ yetkili mahkeme↗ aranacak alacak↗ kambiyo senedi↗ müteselsil sorumluluk↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/266
KARAR NO 2021/208
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/09/2020 (Ek Karar)
NUMARASI 2020/105 D. İş- 2020/103 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/02/2021
İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati hacze itirazın reddine yönelik 29/09/2020 tarihli ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ... San. Ve Tic. Ltd Şti. Vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
İhtiyati haciz isteyen davacı vekili, müvekkilinin sunulan belgeler nedeni ile borçlu taraftan alacaklı olduğunu, alacağın vadesinde ödenmediğini, bütün talep ve ihtarlarına rağmen borçların ödenmediğini, borçluların kaçma ihtimali olduğunu, borçlular hakkında yapılacak icra takibi için ihtiyati haciz talep ettiğini beyanla, borçlunun mal varlığı değerleri hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; talebe konu alacağın muaccel olduğu ve İ.İ.K.'nun 257. maddesindeki şartların gerçekleştiği gerekçesiyle; ihtiyati haciz talebinin kabulü ile; yukarıda isimleri yazılı borçluların yedinde veya üçüncü şahıslarda bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile diğer hak ve alacaklarının borca yeter miktarı üzerine ihtiyati haciz konulmasına, alacak miktarının %15'i oranında nakdi teminat yatırılmasına veya aynı miktarda kesin ve müddetsiz muteber banka teminat mektubunun dosyaya sunulmasına karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden ... ve ...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili; müvekkillerinin yerleşim yerlerinin Samsun ilinde olduğunu, dolayısı ile söz konusu kararı vermeye mahkemenin yetkili olmadığını belirtmiş olup itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Samsun Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; bonodan kaynaklanan borcun aranılacak borçlardan olduğu, ihtiyati haciz isteminde yetkili mahkeme aktin ifa yeri olan borçlunun yerleşim yeri ve ödeme yerinin bağlı bulunduğu yer mahkemeleri olduğu, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, bononun ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği, kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK.'nun 89-(1) hükmünün uygulanmayacağı, kambiyo alacaklısının kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunamayacağı; ancak, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde;
borçlulardan birinin yerleşim yerinde, bononun ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği, ihtiyati hacze konu bonodaki borçlulardan ...'in yerleşim yerinin mahkemenin yetki alanında olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz edenler ....ltd.şti ve ... vekili; bonoya ilişkin açılan davalarda yetkili mahkemenin borçlunun yerleşim yeri mahkemesi olduğu, açılan davanın borçlu olan ...'ün yerleşim yeri olan Samsun ilinde değil İstanbul ilinde açıldığını, alacaklı ile kefil arasındaki kefalet sözleşmesinin senede dayalı olarak kurulduğunu, senede dayalı borçlarda müteselsil kefillik ile müşterek borçluluğun birbirinden farklı iki kavram olduğunu, doktrindeki yaygın görüşe göre yapılan sözleşmelerde müteselsil kefilin asıl borçlu gibi sorumlu olmasının yapılan sözleşmede müşterek borçlu, müteselsil kefil şeklinde ibare olmasına bağlı olduğunu, olayda kefalet sözleşmesinin senede dayandırıldığını ve müşterek borçluluk hakkında herhangi bir ibare bulunmadığını, dolayısıyla yetkili mahkeme yönünden ...'in asli borçlu olarak nitelendirilmesinin hatalı olduğunu belirterek yetki yönünden yaptıkları itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep; İ.İ.K.'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati haczin itiraz üzerine kaldırılması istemine ilişkindir.İ.İ.K.'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı T.B.K.'nın 89/1.
(818 Sayılı B.K.'nın 73/1) hükmü uygulanamaz. Borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda birden fazla borçlu söz konusu olduğundan HMK nun 7-(1) maddesi uyarınca borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili bulunmaktadır. Senet borçlulardan ...'in adresinin İstanbul Anadolu Mahkemeleri yargı alanında Ümraniye /İstanbulda bulunduğu anlaşılmakla, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu .... San. Ve Tic. Ltd Şti. ve ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun H.M.K. 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 59,30-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90- TL harcınihtiyati hacze itiraz edenlerden alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yargı giderlerinin itiraz edenler üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 16/02/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/144473 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi