6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Şirketin tek ortağı tasfiye yoluna gitmeden terkin davası açamaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/579 E. 2021/618 K. · · İlk derece: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Ticaret sicil işlemine itirazkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümTemyiz yolu açık

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Davacının nitelemesi: Açılmamış Sayılma Kararına İtiraz mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Adli yardım talepli açılan bir davada, bu talep hakkında karar verilmeden ve davalının adresi araştırılmadan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hukuka aykırıdır; adalete erişim hakkı ekonomik yoksulluk nedeniyle ihlal edilemez. Ayrıca bir şirketin tek ortağı ve yetkilisi, şirketin ticaret sicilinden terkinini doğrudan dava yoluyla isteyemez; bunun için genel kurul kararıyla tasfiye sürecinin işletilmesi (tasfiye memuru ataması ve usulüne uygun tasfiyenin sonuçlandırılması) gerekir; bu yol izlenmeden açılan terkin davasında hukuki yarar bulunmadığından dava reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Adli yardım talebi değerlendirilmeden verilen açılmamış sayılma kararının hukuka aykırılığı → kabul

İddia: Davacı, davalının adresini bilmediğini ancak sonradan bulduğunu belirterek ilk derece mahkemesince verilen açılmamış sayılma kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Davacı dava dilekçesiyle birlikte adli yardım talebinde bulunmuş ve fakirlik belgesini ibraz etmiştir; ancak ilk derece mahkemesi bu talep hakkında bir karar vermeden, gider avansının tamamlanmadığı ve davalı adresinin bildirilmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir. Adli yardımdan yararlanmak adil yargılanma hakkı kapsamındadır; adalete erişim hakkı ekonomik yoksulluk nedeniyle ihlal edilemez. Davacı, davalıya ait bir telefon numarası bildirmiş olmasına rağmen ilk derece mahkemesince adresin araştırılması yoluna gidilmemiştir. Dairemizce öncelikle davacının adli yardım talebi, sunulan fakirlik belgesi ve dava dilekçesindeki beyanlar değerlendirilerek kabul edilmiş ve dosya bu doğrultuda incelenmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Şirketin tek ortağının, tasfiye sürecini işletmeden doğrudan terkin davası açmasında hukuki yarar bulunmaması → ret

Gerekçe: Hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayı açmakta bir çıkarının bulunması anlamına gelir; davacının dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan bir yararı olmalı ve hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalıdır. Hukuki yarar HMK 114. madde gereği dava şartı niteliğinde olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması zorunludur. Davacı dava dışı şirketin tek ortağı ve yetkili temsilcisi olduğundan, dava dışı şirketin genel kurulunu yaparak tasfiye kararı alması, tasfiye memuru ataması ve usulüne uygun olarak tasfiyesini kapanmasına karar vermesi gerekirken, doğrudan işbu terkin davasını açmasında hukuki yarar bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Şirketin tek ortağı/yetkilisinin, tasfiye sürecini (genel kurul kararı, tasfiye memuru ataması, usulüne uygun tasfiyenin tamamlanması) işletmeden doğrudan ticaret sicilinden terkin davası açmasında hukuki yarar bulunmadığına ilişkin tespit yönünden emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
Hukuki yarar - dava şartı niteliğindedir, yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması zorunludur.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hukuki yarar adli yardım dava şartı tasfiye ticaret sicilinden terkin açılmamış sayılma

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114HMK 336/3HMK 353(1)b-2HMK 361/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/579

KARAR NO 2021/618

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/12/2020

NUMARASI 2020/419 Esas 2020/625 Karar

DAVA

Ticari Şirket (Fesih İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/04/2021

Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı dava dilekçesinde; davalının 14.02.2020 tarihinde kendisini sigortalı yapmak adına anne adı da dahil olmak üzere bilgilerini alarak sigortalı yaptığını, ancak kendisinin haberi olmaksızın davacı adına sahte yollarla dava dışı ... Tic. Şirketini kurduğunu, davacının bunu öğrendiği 18.02.2020 tarihinde vergi dairesine kapanışını verdiğini, davalı adına suç duyurusunda bulunduğunu, şirketin açılış ve kapanış tarihinin aynı gün olduğunu beyanla, bilgisi dışında 18.02.2020 tarihinde açılan şirketin ticaret odasında halen açık görünmesinden dolayı kapanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davacı tarafa davalının dava dilekçesi ile adres bilgilerinin verilmemiş olması nedeni ile HMK 119/1-b maddesi gereğince davalının adresini bildirmek üzere verilen 1 haftalık kesin süre içinde davalının adresinin ve kimlik bilgilerinin verilmemiş olması nedeni ile HMK 119/1-b ve 119/2 maddesi gereğince Davanın Açılmamış Sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde, mahkemece davalı hakkında dava açtığını, davalının sadece telefon numarasını bildiğini, şu anda adresini bulduğunu belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava ;davacının tek yetkili ve tek ortağı olduğu dava dışı şirketin ticaret sicildeki kaydının terkinine ilişkindir. Davacı tarafından dava açılırken davanın adli yardım talepli olarak açıldığı ve herhangi bir harç ve gider avansı yatırılmadığı ve adli yardım talebi ile ilgili olarak da bir karar verilmediği ve davacıya davalının adresini bildirmek ve gider avansını tamamlamak üzere 08.10.2020 tarihinde kesin süre verildiği 12.10.2018 tarihinde davacı tarafından gider avansının tamamlandığı anlaşılmıştır. Mahkemece dava dilekçesi ile birlikte adli yardım talepli dava açılmasına rağmen adli yardım talebi hakkında bir karar verilmemiş,adres verilen kesin süre de tamamlanmadığından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından istinaf başvurusu ile birlikte yeniden adli yardım talebinde bulunulduğu ve mahkemece HMK 336/3 maddesi gereğince adli yardım talebinin Bölge Adliye Mahkemesince değerlendirilmesi gerektiğinden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin ek karar verilmiştir. Davacı tarafından dava dilekçesinde davalıya ait olduğunu bildirdiği bir telefon numarası vererek 12.10.2020 tarihinde davalının adresini bilmediğini beyan etmiş,ilk derece mahkemesince adresin araştırılması yoluna da gidilmemiştir. Adli yardımdan yararlanmak adil yargılanma hakkı kapsamındadır. Davacı tarafından dava dilekçesi ile birlikte adli yardım talebinde bulunarak fakirlik belgesini ibraz ettiği anlaşılmıştır. Hukuka aykırı işlemlere karşı başvuru yollarına erişimin kolaylaştırılması anlamında adalete erişim hakkı ekonomik yoksulluk nedeni ile ihlal olunamaz.Öncelikle davacının Adli Yardım talebi incelenerek sunulan fakirlik belgesi ve dava dilekçesindeki beyanları değerlendirilerek Dairemizce Adli Yardım talebinin kabulüne karar verilerek dosya incelenmiştir.

Hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için, davacının bu davayı açmakta veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte bir çıkarının bulunması anlamına gelir. Davacının dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan, korunan, bir yararı olmalı; hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalıdır. Hukuki yarar HMK'nın 114. maddesi gereği dava şartı niteliğinde olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması zorunludur. Davacının talebi dava dışı şirketin Ticaret Sicilden terkinine ilişkindir.Davacı dava dışı şirketin tek ortağı ve yetkili temsilcisidir.Davacı tarafından dava dışı şirketin genel kurulu yapılarak, tasfiye kararı alması, tasfiye memuru ataması ve usulüne uygun olarak tasfiyesinin kapanmasına karar vermesi gerekirken işbu davayı açmasında hukuki yarar bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile talebinin HMK 353/(1) b-2 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/12/2020 Tarih 2020/419 Esas 2020/625 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Hukuki yarar yokluğundan davanın REDDİNE" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 59,30-TL başvuru harcı ve 59,30-TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan yargı giderinin üzerinde bırakılmasına Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" 59,30-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına . Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.

maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 28/04/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/144370 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.