6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bono alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinde ihtiyati haciz yetkisi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/382 E. 2021/366 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Bono

Gerekçe özeti

Bonoya dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, senette yer alan yetki şartının geçerli olabilmesi için HMK 17. madde uyarınca senedi düzenleyenlerin tacir olması gerekir; şirket ortağı olmak tek başına tacir sıfatı kazandırmaz, aksi yönde belge sunulmadıkça yetki şartı geçersiz kabul edilir ve İİK 50. madde gereği alacaklı borçlunun yerleşim yeri mahkemesinde ihtiyati haciz talep edebilir. Ayrıca ihtiyati hacze itiraz İİK 265. madde gereği tahdidi olarak sayılmış olup, borçlu ancak haczin sebebine, teminata ve yetkiye itiraz edebilir; senedin ödendiğine ilişkin iddialar bu kapsamda ileri sürülemez, ancak menfi tespit davasında değerlendirilebilir.

Ele alınan sorunlar

Yetki itirazının reddi → ret

İddia: İhtiyati hacze itiraz edenler, senette yer alan İstanbul Mahkemeleri yetki şartının geçerli olduğunu, tarafların tacir olduğuna dair ticaret sicil gazetesi kayıtlarını sunduklarını ileri sürerek yetki itirazının kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: İİK 50. maddesi yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunmaktadır. Buna göre bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Senette yer alan yetki şartının geçerli olması için HMK 17. maddesine göre bono düzenleyenlerin tacir olması şarttır. İtiraz edenler vekili, alacaklının borçlu şirketin ortağı, aval verenin de keşideci şirketin ortağı olduğunu ve bu nedenle tacir sayılmaları gerektiğini ileri sürmüştür; ancak limited şirket ticari şirket olup tacir sıfatını haiz olsa da, şirket ortağı olmak tek başına tacir sıfatını kazandırmaya yeterli değildir. İtiraz edenler vekili tarafından aksi yönde bir belge de ibraz edilmemiştir. Bu nedenle borçluların yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunun kabulünde isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Senedin ödendiği iddiasına dayalı esasa yönelik itiraz → ret

İddia: İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, senet borcunun ödendiğini, alacaklı tarafından kısmen ikrar edildiğini, ödemelerin bir kısmının elden yapıldığını ileri sürerek ihtiyati haciz kararının iptalini talep etmiştir.

Gerekçe: İhtiyati hacze itiraz İİK 265. maddesinde düzenlenmiş olup, borçlu ya da etkilenen üçüncü şahsın itiraz hakları şekli ve tahdidi olarak sayılmıştır; itiraz eden borçlu ancak ihtiyati haczin sebebine, teminata ve yetkiye itiraz edebilir. Bunun dışında menfi tespit davası, istihkak davası veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez. İtiraz eden vekili senedin ödendiğini ileri sürmüş ise de, bu husus ancak açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebilir. İhtiyati haciz kararı vadesi geçmiş, üzerinde nakden kaydı bulunan senede dayalı olarak verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararda, senette yer alan yetki şartının geçerliliği için düzenleyenlerin tacir olması gerektiği ve şirket ortağı olmanın tek başına tacir sıfatı kazandırmayacağı vurgulanmış; ayrıca İİK 265 kapsamındaki itiraz sebeplerinin tahdidi olduğu ve borcun ödendiği iddiasının ihtiyati hacze itiraz yoluyla değil menfi tespit davasında ileri sürülebileceği ilkesi benimsenmiştir. Bu tespitler benzer ihtiyati haciz itirazı uyuşmazlıklarında yol gösterici niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Bonodan kaynaklanan ihtiyati haciz taleplerinde, senette geçerli bir yetki şartı bulunmadıkça, alacaklı borçlunun yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talep edebilir; yetki şartının geçerli olması için senedi düzenleyenlerin tacir olması gerekir, şirket ortağı olmak bu şartı sağlamaz.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz yetki şartı tacir sıfatı menfi tespit davası bono aval

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İ.İ.K. 50İ.İ.K. 257İ.İ.K. 265 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — H.M.K. 17

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/382

KARAR NO 2021/366

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/09/2020 (Ek Karar)

NUMARASI 2020/148 D. İş-2020/149 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/03/2021

İhtiyati hacze itirazın reddine yönelik ek kararın ihtiyati hacze itiraz edenler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; borçlu ... ltd.şti tarafından düzenlenip, şirket imza yetkilisi ... tarafından da ayrıca kefil olarak imzalanarak müvekkiline verilen 13/06/2017 düzenleme tarihli, 01/05/2018 vadeli, 50.000-USD karşılığı 343.705-TL bedelli bir adet senet karşılığının halen müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin aldığı duyumlar neticesinde borçluların bu borcu ödememek için bir takım hazırlıklar içerisinde olduklarından şüphelendiklerini, davaya konu borcun fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden tahsili için acilen icra işlemlerini başlatmak istediklerini, borçlunun adres değiştirme, mallarının, alacaklarını kaçırma vs..işlemler gerçekleştirme ihtimalinin yüksek olduğunu belirterek, uygun görülecek bir teminat karşılığı, borçluların borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3.

şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; İ.İ.K.'nın 257. maddesinde belirtilen şartların oluştuğu gerekçesiyle alacaklı vekilinin talebinin kabulü ile İ.İ.K.'nun 257. vd maddeleri gereğince %15 teminat karşılığında borçluların 343.500-TL'lik borcuna yeterli miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili; senet borcunun ödendiği konusunda karşı tarafın kısmi ikrarının mevcut olduğunu, senet borcunun ödendiğini, bu ödemelere ek olarak ...'ün taahhüt ettiği sermayenin bir kısmının müvekkili tarafından karşılandığını, ödemelerin bir kısmının elden yapıldığını beyan ederek ihtiyati haciz kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati hacze itiraz edenler vekili 04/08/2020 havale tarihli dilekçesi ile; yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu beyan ederek yetkiye itiraz etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; İ.İ.K.'nun 265. Maddesinde itiraz nedenlerinin tahdidi sayıldığı; bunların mahkemenin yetkisine, teminata ve ihtiyati haczin dayandığı nedenlere ilişkin olduğu, İ.İ.K.'nın 50 ve HMK'nın 17. maddesi dikkate alınarak,yetki itirazının reddi gerektiği, borcun ödendiğine ilişkin iddialarının ispat edilemediği, iddiaların menfi tespit davasında tartışılıp değerlendirilmesi gerektiği, yetki sözleşmesinin geçerli olmadığından reddine, itiraz edenlerin borca yönelik itirazlarının, yapılan ödemelerin bono ile ilgili olup olmadığının yargılamayı gerektirdiğinden menfi tespit davasının konusunu oluşturabileceği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili; aynı bono ve aynı icra takibiyle ilgili İst. Anadolu 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/559 Esas-2020/634 Karar sayılı kararıyla yetkisizlik kararı verilmiş olduğunu, iki tarafında tacir olduğuna dair ticaret sicil gazetesi kayıtlarının dosyaya sunduklarını,tarafların tacir olduğunun aşikar olduğunu, borçlunun 5 günlük süre içinde vereceği dilekçesinde hem esas hakkındaki itirazlarını hem de yetki itirazını bildirebileceğini, borçlunun esas hakkındaki itirazlarını ve yetki itirazını ödeme emrine itiraz süresi içinde ayrı ayrı bildirmesine engel bulunmadığını, yazışmalar sunulmasına rağmen yapılan ödemelerin bono ile ilgili olup olmadığının belli olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek,ek kararın kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İ.İ.K.'nın 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde,keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Yetki şartı bulunması halinde yetki şartının geçerli olması için H.M.K.'nın 17. maddesine göre, bono düzenleyenlerin tacir olması şartı aranmaktadır. Senet üzerinde İstanbul Mahkemeleri yetkili kılınmıştır. İtiraz edenler vekili ; alacaklı ...'ün ... ltd.şti.nin ortağı ,aval verenin de keşideci borçlu şirketin ortağı bulunup tacir bulunduklarını ileri sürmektedir.Limited şirket ticari şirket olup tacir sıfatını haiz ise de ,şirket ortağı olmak tacir sıfatını iktisaba yeterli değildir.

İtiraz edenler vekili tarafından aksi yönde bir belge ibraz edilmemiştir. Bu sebeble , borçluların yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunun kabulünde isabetsizlik görülmemiştir. İhtiyati hacze itiraz İİK’nun 265. maddesinde düzenlenmiş olup, borçlu ya da etkilenen 3. şahsın itiraz haklarının şekli ve tahdidi olarak sayıldığı, itiraz eden borçlunun ancak ihtiyati haczin sebebi ile teminata ve yetkiye itiraz edebileceği, bunun dışında menfi tespit davası, istihkak davası veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususların, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemeyeceği, itiraz eden vekili her ne kadar ihtiyati hacze dayanak yapılan senedin ödendiğini ileri sürmüş ise de bu hususun ancak açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebileceği açıktır.

İhtiyati haciz kararı vadesi geçmiş üzerinde nakden kaydı bulunan senede dayalı olarak verilmiş olup;ilk derece mahkemesinin itirazın reddine yönelik ek kararında hukuka aykırılık bulunmadığından,ihtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun H.M.K.'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 59,30-TL istinaf karar harcının, peşin yatırılan 118,6‬0-TL harçtan mahsubu ile bakiye 59,30-TL harcın ihtiyati hacze itiraz edenlere iadesine, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 11/03/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/144118 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.