Çekten kaynaklı ihtiyati hacizde yetki ve imzaya itirazın kapsamı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/224 E. 2021/172 K. · · İlk derece: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Çekten kaynaklanan alacak için ihtiyati haciz talebinde İİK 258 ve 50. madde uyarınca, alacaklı borçlunun yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde yetkili mahkemeye başvurabilir; kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan TBK 89/1 uygulanmaz. İhtiyati haciz kararı icra takip muamelesi sayılmadığından, bu karardan sonraki tarihli olarak verilen ve icra takibine konu edilmemeyi öngören bir ihtiyati tedbir kararı, önceki tarihli ihtiyati haciz kararını etkilemez. Ayrıca çekteki imzaya (sahteliğe) ilişkin itiraz, İİK 265. maddede sayılan ihtiyati hacze itiraz sebeplerinden değildir. İtiraz üzerine yapılan duruşmaya taraf gelmese de itirazın yokluğunda incelenmesi mümkün olup, bu durum hukuki dinlenilme hakkının ihlali sayılmaz.
Ele alınan sorunlar
Duruşmaya gelinmemesi halinde itirazın yokluğunda incelenmesi → ret
İddia: Kararın tarafların yokluğunda verilmesinin hukuki dinlenme hakkını ihlal ettiği ileri sürülmüştür.
Gerekçe: İİK 265/4 uyarınca itiraz üzerine taraflar duruşmaya davet edilir; gelenler dinlenir, iki taraf da gelmezse itiraz evrak üzerinde incelenir. İtiraz eden mazeret bildirmiş, mazereti kabul edilerek duruşma ertelenmiş, ertelenen duruşmaya da gelinmemiştir. İtiraz eden duruşmaya hiç gelmese de itirazın yokluğunda karara bağlanması mümkün olduğundan, ertelenen duruşma gününün itiraz edene bildirilmemesi hukuki dinlenilme hakkının ihlali sayılamaz.
Gerekçe kaynağı: özgün
Çekten kaynaklanan alacakta ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkeme → ret
İddia: Mahkemenin yetkisiz olduğu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu mahkemeleri ve icra daireleri olduğu ileri sürülmüştür.
Gerekçe: İİK 258. madde uyarınca ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir ve bu madde HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK 89/1 hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun (birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin) yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda dayanak çeklerin keşide yeri İstanbul olduğundan mahkeme yetkilidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Sonraki tarihli ihtiyati tedbir kararının önceki tarihli ihtiyati haciz kararına etkisi → ret
İddia: Menfi tespit davasında verilen ihtiyati tedbir kararı nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiği ileri sürülmüştür.
Gerekçe: Dayanak çekler hakkında İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 02.10.2020 tarihinde, çeklerin ibrazında ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Ancak eldeki ihtiyati haciz kararı 30.09.2020 tarihli olup ihtiyati haciz kararı icra takip muamelesi sayılmadığından, daha sonra tarihli verilen ihtiyati tedbir kararından etkilenmesi söz konusu olmaz.
Gerekçe kaynağı: özgün
Çekteki imzaya itirazın (sahtelik iddiasının) İİK 265 kapsamında itiraz sebebi olup olmadığı → ret
İddia: Çeklerin sahte imza ile düzenlendiği, davalı şirket yetkilisi hakkında bu nedenle dolandırıcılık suçundan soruşturma başlatıldığı ileri sürülmüştür.
Gerekçe: Çeklerin sahte olduğu ileri sürülmüşse de, imzaya itiraz İİK 265. maddedeki itiraz sebeplerinden değildir; bu nedenle itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Çekten kaynaklanan alacaklarda ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin tespiti, ihtiyati haciz kararının icra takip muamelesi sayılmadığından sonraki tarihli ihtiyati tedbirden etkilenmeyeceği ve çekteki imzaya itirazın İİK 265 kapsamında itiraz sebebi olmadığı yönündeki tespitler bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Çekten kaynaklanan alacak nedeniyle ihtiyati haciz talebinde İİK 258 ve 50. madde uyarınca; alacaklı borçlunun (birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin) yerleşim yerindeki, çekin keşide yerindeki veya muhatap banka şubesinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ yetkili mahkeme↗ çekten kaynaklanan alacak↗ hukuki dinlenilme hakkı↗ ihtiyati tedbir↗ imzaya itiraz (sahtelik iddiası)↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/224
KARAR NO 2021/172
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 04/11/2020 (Ek Karar)
NUMARASI 2020/507 D. İş-2020/512 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/02/2021
İhtiyati haciz kararına itirazın reddine yönelik ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
İhtiyati haciz talep eden vekili; borçlu şirketin, ... Bankası A.Ş. 0752 nolu Ataşehir/İstanbul Şubesi'ne ait, 19.09.2020 keşide tarihli, İstanbul keşideli, ... çek seri nolu, 12.0003.000-TL bedelli çek ile aynı banka şubesine ait, 20.09.2020 keşide tarihli, İstanbul keşideli, ... çek seri nolu, 20.000-TL bedelli çek ile toplam 248.000-TL tutarında müvekkiline borçlandığını, vadesi gelmiş olmasına rağmen ödemediğini, müvekkilinin alacağının hiçbir teminata bağlı bulunmadığını, borçlular hakkında kambiyo senetlerine mahsus icra yolu ile takibe başlayacaklarından İ.İ.K..'nın 257/1 maddesine göre rehinle temin edilmemiş bulunan ve muaccel hale gelen alacağının tahsilini teminen karşı tarafın gayrimenkul malları, taşıtları, banka mevduatları, menkul malları ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, talep konusu alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre kanuna uygun olduğu gerekçesiyle; 246.231,60-TL alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden 36.934,74-TL teminat karşılığındaİ.İ.K.'nun 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunu'nun koyduğu sınırlar içinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili; sahte çeklere dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verildiğini, bu hususta menfi tespit davası açıldığını ve mahkemece 07/10/2020 tarihinde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, çeklerin sahteliği ile ilgili olarak da İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/154996 Soruşturma sayılı dosyasında suç duyurusunda bulunduklarını, alacaklı DYS firmasının 246.231-TL lik sahte çek/usulsüz çek ile müvekkili ... şirketinin 2.500.000-TL tutarındaki ticari hesaplarını bloke ettiğini, İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından yapılan haciz olduğunu ve müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra daireleri olduğunu, bu nedenlerle müvekkili hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; İ.İ.K.'nun 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin itirazlarının yargılamayı gerektirdiği, İİK’nun 50. ve 167. maddeleri ve HM’nun 6. maddesindeki düzenlemeye göre; çeke dayalı kambiyo takiplerinde çekin keşide edildiği yer, muhatap bankanın bulunduğu yer veya borçlunun ikametgahındaki icra dairesi yetkili olduğu, ihtiyati hacze konu çekin keşide yeri İstanbul olarak belirtildiğinden ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olduğu gerekçesiyle; ihtiyati haciz kararına itiraz talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İtiraz eden vekili; kararın tarafların yokluğunda karar verilmesinin hukuki dinlenme hakkını ihlal ettiğini,davaya konu çeklerin sahte imza ile düzenlendiğini, davalı şirket yetkilisi hakkında yapılan şikayet sonucu sahte imza ile düzenlenen çekler ,faturalar hakkında, dolandırıcılık suçu ile İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 2020/154996 soruşturma nolu dosya ile davacı şirket yetkilisi ...hakkında soruşturma başlatıldığını, müvekkilinin alınan ihtiyati haciz kararı ile telafisi güç zarara uğradığını belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İİK'nın 265/4.maddesinde "ihtiyati hacze itiraz üzerine iki tarafın duruşmaya davet edileceği,gelenler dinlendikten sonra hakimin kararını değiştirebileceği veya kaldırabileceği,iki taraf da duruşmaya gelmezse evrak üzerinde itirazın inceleneceği düzenlenmiştir. İtiraz eden vekili itirazın inceleneceği duruşmaya mazeret bildirmiş ,mazereti kabul edilerek duruşma iki gün sonraya ertelenmiş ,ertelenen duruşmaya gelen olmadığından itiraz tarafların yokluğunda incelenmiştir.İtiraz eden duruşmaya hiç gelmese de itirazın yokluğunda karara bağlanması mümkün bulunduğundan ,ertelenen duruşma gününün itiraz edene bildirilmemesi sebebiyle hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği kabul edilemez.İİK nun 258.maddesinde ihtiyati hacze 50.
maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilerek HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, muhatap banka şubesinin bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Somut olayda; dayanak çeklerin keşide yeri İstanbul olduğundan ihtiyati haciz kararı bakımından mahkeme yetkilidir.Dayanak çekler hakkında İstanbul Anadolu 8.ATM tarafından 2.10.2020 tarihinde 4 adet çekin ibrazında ödenmemesi ,icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.
Ancak elde ki ihtiyati haciz kararı 30.9.2020 tarihli olup ihtiyati haciz kararı icra takip muamelesi sayılmadığından daha sonra tarihli verilen ihtiyati tedbir kararından etkilenmesi sözkonusu olmayacaktır.Çeklerin sahte olduğu ileri sürülmüşse de ,imzaya itiraz İİK 265.maddedeki itiraz sebeblerinden olmadığından itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. İstinaf nedenleri yerinde görülmeyen itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 59,30- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 54,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.11/02/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/143974 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi