6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Sahte çek iddiasına dayalı ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispat yetersizliği

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/172 E. 2021/137 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz talebinde alacaklı, İİK 257/1 kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini İİK 258/1 uyarınca mahkemeye kanaat getirecek derecede yaklaşık ispat etmek zorundadır. Ceza soruşturmasına konu suçüstü tutanağı gibi delillerin varlığı, alacağın ve haksız fiil sorumlusunun kim olduğunun belirsiz kaldığı hallerde bu ispat düzeyini tek başına karşılamaz; alacağın varlığı ve muacceliyeti henüz tespite muhtaç ve ihtilaflı ise ihtiyati haciz koşulları oluşmaz.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz koşullarının (alacağın yaklaşık ispatı) oluşup oluşmadığı → ret

İddia: Borçluların sahte çeklerle resmi evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçu işlediklerinin suçüstü işlemi ve kabul/ikrarları ile sabit olduğu, borçluların ele geçirdikleri malları elden çıkarmaya çalıştıklarının hayatın olağan akışı gereği kabul edilmesi gerektiği, diğer borçluların da çek bilgilerini ve çekleri vererek suça iştirak ettiği ileri sürülerek fatura konusu eşya ve borçluların malvarlığı üzerine ihtiyati haciz talep edilmiştir.

Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK 258/1'in 2. cümlesi uyarınca alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur. Bu kapsamda ihtiyati haciz talep eden, İİK 257/1 anlamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek şekilde ispat etmek durumundadır. İncelenen evrak kapsamında, suçüstünde yakalanan iki kişinin inşaat işçisi olduklarını ve emtiayı teslim almak üzere üçüncü bir kişi tarafından gönderildiklerini beyan ettikleri, diğer şirketlerin ise sahte olduğu belirlenen çekler üzerinde keşideci ve lehdar olarak yer aldıkları görülmüştür. Haksız fiil sorumlusu belirlenebiliyorsa kural olarak sorumlusu hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkündür; ancak sahte çeklerde bulunan lehdar ve keşidecilerin çekleri sahte olarak ürettiği belli değildir, gerçek çek bilgilerinin kim tarafından kullanıldığı da belirsizdir. Ellerindeki çekin sahte olduğunu bilerek mal almaya gelen şahısların bu davranışı hayatın olağan akışına uygun olmadığından, savunmalarının doğru olma ihtimali de göz önünde bulundurulmalıdır. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. Sunulan delillerin yaklaşık ispat/kanaat verici delil seviyesinde bulunmadığından istemin reddinde isabetsizlik görülmemiştir; haksız fiil sorumluları yapılacak soruşturma neticesinde belirlenecektir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Sahte çek/dolandırıcılık iddiasına dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, ceza soruşturmasındaki suçüstü tutanağı gibi delillerin haksız fiil sorumlusunu ve alacağın varlığını kesin biçimde ortaya koymadığı hallerde İİK 258/1 anlamında yaklaşık ispat/kanaat verici delil seviyesinin sağlanmadığına ilişkin değerlendirme yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz yaklaşık ispat haciz sebepleri haksız fiil sorumluluğu sahte çek

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İ.İ.K 257/1İ.İ.K 258/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/172

KARAR NO 2021/137

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/10/2020

NUMARASI 2020/307 D. İş-2020/323 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/02/2021

İhtiyati haciz talebinin reddine yönelik kararın ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili; borçlulardan ... ve ..., borçlu ... Ltd. Şirketi adına hareketle ,tamamen gereğine uygun olarak düzenledikleri çeklerle yalıtım malzemesi satın aldıklarını,ancak ödeme günü geldiğinde verilen çeklerin sahte olduğunu anladığını,borçluların tekrar mal almaya gelecekleri 29/08/2020 günü polisin gerekli önlemleri alarak borçluları ... nolu hesaba yazılmış 20.10.2020 tarihli, ... seri numaralı 34.500-TL bedelli çekle suçüstü yakaladıklarını, İst.Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/133507 soruşturma sayılı dosyası ile soruşturmanın devam ettiğini ,alacağın herhangi bir teminata bağlı olmayıp resmi evrakta sahtecilik ve nitelikli ticari dolandırıcılık yoluyla aldıkları malların geri alınmasını teminen ve borçlu şirket ve şahısların mal varlıkları ve fatura konusu eşya üzerine ve 124.953,74- alacak ve ferilerinin tahsilini teminen ihtiyati haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dosya içine sunulan belgelerin talepte bulunanın alacaklı olduğunu yaklaşık ispata yeterli olmayıp alacağın varlığı ve muacceliyeti yargılamayı gerektirdiğinden ve karşı tarafın malvarlığını kaçırmaya çalıştığına ilişkin dosya içersine herhangi bir delil de sunulmadığı gerekçesiyle koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; borçluların verdikleri sahte çeklerle resmi evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçu işlediklerinin yapılan suçüstü işlemi ve kabul ve ikrarları ile sabit olduğunu, borçluların ele geçirdikleri malları ellerinden çıkarmaya çalıştıklarını, esasen başka türlü tüketemeyeceklerinden ellerinden çıkarmaya çalışacaklarının olağan hayat akışının bir sonucu olarak kabul edilmesi gerektiğini,dolandırıcılık suçu işlemek suretiyle müvekkilinden mal aldıklarının beyanları ile sabit olduğunu, diğer borçluların da bu suçu kolaylaştırma ve çek bilgileri ve çekleri vererek buna iştirak ettiğini, müvekkilinin zararından sorumlu olduğunu, fatura konusu eşya üzerine ve 124.953,74-TL alacak ve ferilerinin tahsilini teminen ihtiyati haczine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili ;İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında ,yapılan suçüstü tutanağı ve ifade tutanaklarını ibraz etmek suretiyle ,mal sattığını karşılığında daha evvel alınan 2 adet çeklerin sahte olduğunun banka tarafından belirlendiğini, üçüncü kez geldiklerinde suçüstü yaptıklarını beyan ederek sahte çek karşılığında verilen malların ve borçluların malvarlığına ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmektedir.İncelenen evrak kapsamında ,ihtiyati haciz kararı talep olunan... ve ... tarafından inşaat işçisi olduklarını, satın alınan emtianın teslim alınıp taşınmak üzere sahte olduğu belirlenen çekler teslim edilerek ....tarafından gönderildiklerini beyan etmişlerdir.

Diğer şirketler ise sahte olduğu belirlenen çekler üzerindeki keşideci ve lehdar olarak yer almaktadırlar.Haksız fiil sorumlusu belirlenebiliyorsa kural olarak sorumlusu hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkündür. Sahte çeklerde bulunan lehdar ve keşidecilerin sahte çekleri ürettiği belli değildir.Çeklerin sahte olduğu banka tarafından belirlenmiş isede,gerçek çek bilgilerinin kim tarafından kullanıldığı belli değildir.Suçüstünde yakalanan iki kişi ise malları teslim almak üzere....tarafından gönderildiklerini beyan etmişlerdir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için kafi kanaat verecek derecede delil sunulması gerekmektedir.Ellerinde ki çekin sahte olduğunu bilerek mal almaya gelen şahısların bu davranışları hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi ,savunmalarının doğru olma ihtimali de göz önünde bulundurulmalıdır.

İ.İ.K'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İ.İ.K'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İ.İ.K'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir.

İlk Derece Mahkemesi'nce ihtiyati haciz isteyen tarafça sunulan delillerin yaklaşık ispat/kanaat verici delil seviyesinde bulunmadığından istemin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Haksız fiil sorumluları yapılacak soruşturma neticesinde belirlenecektir. İstinaf nedenleri yerinde görülmeyen alacaklı/ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun H.M.K.'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 59,30- TL istinaf karar harcından alacaklı tarafından peşin yatırılan 54,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90- TL harcın alacaklıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.02/02/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/143388 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.