6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ticari defter kayıtları ve BA formuna dayalı cari hesap alacağının ispatı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/340 E. 2021/283 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Ticari defter ve kayıtlarına delil olarak dayanan tarafın, aynı uyuşmazlığa ilişkin Vergi Dairesine yapılan bildirimlere (BA/BS formları) de delil olarak dayandığı kabul edilir; bu çerçevede mahkemenin ilgili tarafın BA formunu Vergi Dairesinden istemesi, delil listesinde açıkça sayılmamış olsa da usule aykırılık oluşturmaz. Alıcının, sattığı mal muhteviyatındaki faturaları Vergi Dairesine BA formuyla bildirmiş olması, malı teslim aldığının kabulü için yeterli bir olgu olup, fatura bedelini ödediğine dair bir savunması bulunmayan alıcı, teslim aldığı malların bedelinden sorumludur.

Ele alınan sorunlar

Mahkemenin re'sen Vergi Dairesinden BA formu istemesinin usule aykırı olup olmadığı → ret

İddia: Davalı vekili, davacının delil listesinde Vergi Dairesi kayıtlarına, BA/BS formlarına ve mutabakat belgelerine dayanmadığını, mahkemenin bu hususta re'sen delil toplamasının ve sadece davalıya ait BA kayıtlarının getirtilip davacıya ait BS formlarının getirtilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Ticari defter ve kayıtlara delil olarak dayanan davacının, Vergi Dairesine yapılan bildirimlere de delil olarak dayandığının kabulü gerekir. Davacının ticari defterleri incelenmiş olup cari hesap ekstresindeki faturaların bu defterlerde kayıtlı bulunduğu tespit edildiğinden, davacının BS formlarının istenilmemesi yargılama bakımından bir eksiklik oluşturmaz.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ticari defter kayıtları, imza inkarı ve Vergi Dairesi BA formu bildirimi üzerinden malın teslim alındığının ve cari hesap alacağının ispatı → ret

İddia: Davalı vekili, sevk irsaliyelerindeki imzaların şirket çalışanlarına ait olmadığını, ispatlanabilen alacağın 7.086,29-TL olduğunu, yapılan 8.000-TL ödemenin mahsubu ile bakiye alacağın ispatlanamadığını belirterek kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.

Gerekçe: HMK 222. madde uyarınca mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraf talebi üzerine karar verebilir. Uyuşmazlık konusu faturaların davacının kanuna uygun tutulan ticari defter ve kayıtlarında yer alması, bu kayıtları sahibi lehine delil niteliği taşır hale getirir; davalı ise defterlerini ibrazdan kaçındığından defterleri incelenememiştir. Davalı vekili sevk irsaliyelerindeki imzaların şirket çalışanlarına ait olmadığını ileri sürmüş, bir kısım faturayı teslim alan kişinin davalı şirketin SGK'lı çalışanı olmadığı belirlenmiştir; ancak Vergi Dairesinden istenen BA (Büyük Alış) formunda davalının takip konusu faturalar muhteviyatı malları satın aldığını bildirdiği anlaşılmıştır. BA formunda davacıdan mal aldığını Vergi Dairesine bildiren davalının, malı teslim aldığının da kabulü gerekir. Davalının tebliğ aldığı sabit olan faturalar muhteviyatı malları teslim aldığının kabulü gerektiğinden, teslim aldığı malların bedelini ödemekle yükümlüdür. Davacının fatura bedelini ödediği yönünde bir savunmada bulunmayan davalıdan 29.452,58-TL cari hesap alacağı olduğu belirlendiğinden, bu miktar alacak için itirazın iptaline ve likit, belirlenebilir alacak nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Ticari defter delili ile Vergi Dairesine yapılan BA/BS bildirimleri arasındaki bağlantının kurulması ve mahkemenin bu bildirimleri re'sen araştırmasının usule aykırı olmadığına ilişkin değerlendirme, benzer cari hesap/fatura ihtilaflarında delil değerlendirmesi bakımından yol gösterici niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defter BA formu cari hesap alacağı itirazın iptali icra inkar tazminatı imza inkarı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 222

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/340

KARAR NO 2021/283

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/10/2020

NUMARASI 2019/147 Esas- 2020/607 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/03/2021

Davanın kabulüne yönelik hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin inşaat-gıda sektörü işi ile uğraştığını, müvekkili ile davalı arasında yapılan ticari işler sonucunda davalının 29.452,58-TL müvekkili şirkete borcunun bulunduğunu, davalının borcunun tahsili için müvekkili şirket tarafından İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası ile takibe geçildiğini, imzalı irsaliye faturalar ile söz konusu ticari faaliyete ilişkin malların tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini, davacının itiraz dilekçesinde imzaya itiraz edilmediğini, davalının itirazının kötü niyetli olduğunu bildirmekle davanın kabulüne, itirazın iptaline, davalıya %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekiline dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, faturaların davacının tarafın ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının HMK.'nın 222. hükmüne uygun olarak tutulması sebebiyle sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, davalı tarafından bütün faturaların vergi dairesine BA beyannamesi kapsamında bildirildiği, davalı tarafından faturalara ve faturaların içeriğine yönelik bir itirazda bulunmadığı, davalının ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmekten kaçındığı, davalı tarafından faturaların bedelinin tamamının ödendiği gösterir bir delil sunulmadığı, davalı tarafından yapılan 8.000-TL ödemenin mahsubu sonucunda davacının takip tarihi itibariyle faturalardan kaynaklı olarak davalıdan 29.452,58-TL cari hesap alacağının olduğu, gerekçesiyle , itirazın asıl alacak açısından iptaline, takibin asıl alacağa avans faizi işletilerek devamına,icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; alacaklının icra takibinde yalnızca cari hesaba dayandığını, cari hesap sözleşmesini de sunmadığını, icra takibinin dayanağında yalnızca cari hesap ekstresi sunulmuş olup, takibin dayanağının fatura olmadığını,davacının delil listesinde yer almayan ve talebi olmayan hususlarda delil topladığını, davacının 29/06/2020 tarihli celsede "...bilirkişi raporuna karşı yaptığımız itirazlar doğrultusunda davamızın kabulüne karar verilsin" yönündeki talebinin de aşarak hüküm vermek yerine, sadece müvekkilinin BA formlarını vergi dairesinden celp ettiğini, oysa davacının delil listesinde vergi dairesi kayıtlarına, BA/BS formlarına ve mutabakat belgelerine dayanmadığını, davacının delil olarak dayanmadığı bir hususta mahkemece tek taraflı olarak yani sadece müvekkiline ait BA kayıtlarının getirtilmesi, buna rağmen davacıya ait BS formlarının getirtilmemesi ve muvafakatleri alınmadan yapılan tek taraflı araştırmanın usul ve yasa aykırı olduğunu belirterek davacının ispatlanabilen alacağı 7.086,29-TL olduğundan müvekkili tarafından yapılan 8.000-TL'lik ödemenin mahsubu ile ödenen ve ispat edilemeyen alacak tutarı bakımından kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili için başlatılan İst. ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine karşı davalı- borçlunun itirazının iptaline ilişkindir. HMK 222.madde "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine ibrazına karar verebilir" hükmünü haizdir.Uyuşmazlık konusu faturaların davacının ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının kanuna uygun tutulması sebebiyle sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,davalı ibrazdan kaçındığından ticari defterleri incelenememiştir.Davalı vekili, sevk irsaliyelerinin üzerindeki imzaların şirket çalışanlarına ait olmadığını beyan ederek imza inkarında bulunmuş,bir kısım faturaların davalı şirket çalışanına teslim edildiği ,bir kısmını teslim alan M.K'ın davalı şirketin SGK lı çalışanı olmadığı belirlenmiştir.

Ancak mahkemece ; ilgili Vergi Dairesinden davalının BA formları istenilmiş,davalı takip konusu faturalar muhteviyatı malları satın aldığını Vergi Dairesine bildirdiği anlaşılmıştır. BA(Büyük alış) formunda davacıdan mal aldığını Vergi Dairesine bildiren davalının malı teslim aldığının da kabulü gerekir. Davalı vekili her ne kadar davacının bu belgelere delil olarak dayanmadığını,mahkemece re'sen istenemeceğini ileri sürmekte ise de ,ticari defter ve kayıtlara delil olarak dayanan davacının Vergi Dairesine yapılan bildirimlere de delil olarak dayandığının kabulü gerekir. Davacının ticari defterleri incelenmiş olup ; cari hesap ekstresindeki faturaların kayıtlı bulunduğu tesbit edildiğinden ,davacının BS formlarının istenilmesi yargılama bakımından bir eksiklik değildir.

Davalının tebliğ aldığı sabit olan faturalar muhteviyatı malları teslim aldığının kabulü gerektiğinden ,teslim aldığı malların bedelini ödemekle yükümlüdür. Davacının,fatura bedelini ödediği savunmasında bulunmayan davalıdan 29.452,58 TL cari hesap alacağı olduğu belirlendiğinden bu miktar alacak için itirazın iptaline ve likit ,belirlenebilir alacak nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Tüm bu açıklanan nedenlerle; istinaf sebebleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 2.011,90-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 502,97-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.508,93‬- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.02/03/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/142398 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.