Hatalı EFT transferinde zarar ispatlanamadığından tazminat reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/489 E. 2021/436 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Bankanın EFT işleminde özen yükümlülüğüne aykırılık mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bankanın EFT işlemini talimatta belirtilen hesaptan farklı bir hesaba (aynı alıcının başka bir hesabına) yapması hukuka aykırılık oluşturur; ancak bu hukuka aykırılığın tazminat sorumluluğu doğurabilmesi için ayrıca zararın varlığının ve hukuka aykırı eylemle zarar arasındaki nedensellik bağının davacı tarafından ispatlanması gerekir. Gönderilen tutarın, aynı alıcının farklı bir hesabına geçmiş olması tek başına zarar oluşturmaz; davacı somut bir zarar göstermedikçe tazminat talebi reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Talimata aykırı EFT işleminde hukuka aykırılık bulunsa da zararın ispatlanamamış olması → ret
İddia: Davacı vekili, IBAN numaralarının uyuşmadığı hâlde bankanın parayı provizyona almadığını, yasal süre kadar bekletip gönderen bankaya iade etmesi gerekirken prosedüre aykırı hareket ettiğini, iade talebine üç saat boyunca dönüş yapılmamasının özen yükümlülüğüne aykırı olduğunu, bu aykırılık nedeniyle EFT tutarı kadar zarar doğduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: Hukuka aykırı eylemden doğan tazminat sorumluluğunun kurulabilmesi için zararın varlığının ve hukuka aykırı eylemle bu zarar arasındaki nedensellik bağının kanıtlanması gerekir. Davalı bankanın, dava dışı lehdarın talimatta bildirilen İBAN numaralı hesabına gönderilen usd tutarını, aynı alıcının usd cinsinden başka bir hesabına aktardığı sabittir; bu yönüyle talimata aykırılık ve hukuka aykırılık mevcuttur. Ancak davacının iradesi, müşterisine belirtilen tutarı havale etmek olup, bu tutar müşterinin (aynı kişinin) farklı bir hesabına geçmiştir; davacı, gönderdiği para cinsiyle uyumlu şekilde alıcının hesabına geçen bu tutar nedeniyle ne şekilde bir zarara uğradığını açıklayıp kanıtlamamıştır. Talimata aykırılık nedeniyle tazminat talep eden davacı, zararın ne şekilde oluştuğunu ispatlamak zorundadır. Hukuka aykırılık bulunsa da, tazmini gereken bir zararın varlığı ispatlanamadığından davanın reddi isabetlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın, bankanın talimata aykırı EFT işlemindeki hukuka aykırılığın tek başına tazminat sorumluluğu doğurmayacağını, ayrıca somut zararın ve nedensellik bağının davacı tarafça ispatlanması gerektiğini vurgulaması yönünden bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
EFT işlemi↗ banka özen yükümlülüğü↗ hukuka aykırılık↗ zarar ispatı↗ nedensellik bağı↗ talimata aykırılık↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/489
KARAR NO 2021/436
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/02/2020
NUMARASI 2018/219 Esas-2020/139 Karar
DAVA
Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/03/2021
Davanın reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili şirketin ... Bankası Tekstilkent Şubesi'nde bulunan hesabından, yazılı talimat ile 30.11.2016 tarihinde 14.166,47-usd’yi davalının müşterisi ... Ltd. Şti.’nin -TL (Türk Lirası) hesabına göndererek hatalı bir işlem yaptığını, gönderilen paranın usd olduğu, alıcının hesabının uyuşmadığını, yapılan hatalı para transferinin fark edilmesi üzerine ... Bankası A.Ş. tarafından, 30.11.2016 tarih ve saat 12:38’de davalıya gönderilen swift mesajı ile hatadan bahsedilerek iade istenildiğini, ancak davalının bu talebe karşılık vermediğini,davalı bankanın talep olmadan 14.166,47-usd'yi alıcının talimatta olmayan başka bir usd hesabına yatırdığını,davalı bankanın özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, talimatta bildirilen IBAN numarasından başka bir IBAN numarasına parayı aktardığını, düzeltme beyanlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek uğranılan zarardan şimdilik 3.000-USD’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, taraflar arasında akdi bir ilişki bulunmadığını EFT bedelinin müşterisi ... firmasına mevzuat gereğince ödendiğini,EFT işleminin talimatta belirtilen alıcı şirket adına, talimatta yer alan hesaba ve davacının belirttiği miktarda yatırıldığını,davaya konu olan işleme ait swift mesajındaki bilgiler uyuştuğu için davaya konu olan bedel otomatik olarak düzeltme swift mesajından önce müşteri hesabına geçtiğini,müvekkili bankanın özen yükümlülüğüne aykırı bir davranışı veyahut kusuru bulunmadığı gibi zararın da ispat edilemediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı şirketin ... Bankası A.Ş.nezdinde bulunan vadesiz USD mevduat hesabından 30.11.2016 tarihinde yazılı talimatla 14.166,47-USD'nin dava dışı ...San. Ltd. Şti'nin davalı banka Rami Şubesi nezdindeki hesabına EFT yapılmasını talep ettiği, davalı bankanın da dava dışı lehdar ... Ltd. Şti' ne gelen EFT'yi firmanın başka bir hesabına intikal ettirdiği, Eft Swıft işleminin 30.11.2016 tarihi saat 09:36:16 da yapıldığı, 30.11.2016 tarihi saat 12:11:25 de EFT nin “acilen iadesi talebinde” bulunulduğu, ancak arada geçen sürede havale tutarı hesaba alacak kaydedildiğinden iade edilmediği, davalı bankanın bu davranışıyla dikkat ve özen yükümlülüğüne, bankacılık mevzuatına, uygulamalarına aykırı davrandığı, ancak EFT talimatında bildirilen tutarın lehtarın farklı bir hesabına aktarılmasında herhangi bir zarar oluştuğunun davacı yanca ispat olunamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; tüm bankaların EFT'ye ilişkin yönetmeliğinde; "İBAN numaraları" ve isim soyisim gibi bilgilerin uyuşmaması halinde ilgili meblağı provizyona alması gerektiği, somut olayda IBAN numaralarının uyuşmadığını,parayı aktardığı iban numarasının USD hesabı olduğunu, davalı bankanın bu uyuşmazlığa istinaden parayı yasal süresi kadar (3 gün) provizyonda bekletmesi ve gönderilen bankaya iade etmesi gerekirken prosedüre aykırı hareket ettiğini, ayrıca avalıdan yaklaşık 3 saat sonra paranın iadesi talep edilmesine rağmen bankanın olumlu veya olumsuz geri dönüş yapmamasının objektif sorumluluğuna aykırı olduğunu EFT talimatına aykırı işlem yapılması ve mahkeme tespiti ile bankanın özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle zarar doğduğunu ve ortaya çıkan zararın hatalı transfer bedeli olduğunu, zararın oluşmadığı yönünde yapılan değerlendirmenin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davalı bankanın davacı tarafça gönderilen usd para cinsi EFT tutarının ,alıcının talimatta bildirilenden başka bir hesabına aktarılması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.Davacı şirketin ... Bankası A.Ş. nezdinde bulunan usd mevduat hesabından 30.11.2016 tarihinde bankaya yazılı talimat vererek 14.166,47-usd'nin ... Dış Tic. Ve Tekstil San. Ltd. Şti'nin davalı bankanın Rami Şubesi nezdindeki ... İBAN numaralı hesabına EFT yapılmasını talep ettiği,EFT yapıldıktan sonra ... Bankası AŞ nin saat 12:11:25'de de hatalı yapılan EFT'nin "acil iadesi talebinde" bulunduğu, EFT tutarı alıcı hesabına geçtiğinden iade edilemediği anlaşılmaktadır.Hukuka aykırı eylemden giderim sorumluluğu doğması için ,özellikle zararın ve varlığının ,hukuka aykırı eylemle bu zarar arasında nedensellik bağının bulunduğunun kanıtlanması gerekir.Davalı bankanın , dava dışı lehdar ...
Dış Tic.. Ltd. Şti' nin ... İBAN nolu TL hesabına gönderilen usd cinsinden parayı aynı alıcının USD hesaba ilişkin başka bir(....) İBAN nolu hesaba usd cinsinden aktarıldığı sabittir.Davacının iradesi yazılı talimattan anlaşıldığına göre müşterisi ...'e 14.166,47-usd havale etmek olduğu halde , müşterisi hesabına geçen paranın farklı bir numaradaki hesabına geçmesi ile ne gibi zarara uğradığını açıklamamıştır. Talimatta yazılı İBAN numarasından farklı bir İBAN numarasına paranın aktarıldığı sabit ise de ; EFT tutarı kadar zarara uğradığını ileri süren davacı bu zararın ne şekilde oluştuğunu açıklamamıştır.Talimata aykırılık nedeniyle tazmin talebinde bulunan davacı gönderdiği paranın (gönderilen para cinsi ile uyumlu ) hesabına geçirilmesi nedeniyle davacı ne gibi bir zarara uğradığını açıklayıp kanıtlamak zorundadır.
Hukuka aykırılık var ise de ,tazmini gereken bir zararın varlığı ispatlanamadığından, davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Hükme yönelik ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından , davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 59,30-TL istinaf karar harcının, davacı tarafından peşin yatırılan 195-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 135,70-TL harcın davacıya iadesine, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.25/03/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/141767 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi