İşçinin rekabet yasağı ihlaline dayalı cezai şart davası mutlak ticari davadır
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/151 E. 2021/482 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
rekabet yasağı sözleşmesi
Gerekçe özeti
İşçinin hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak sözleşmede öngörülen cezai şartın tahsili istemine ilişkin davalar, TTK 4/1-c maddesi kapsamında TBK'nın 444-447. maddelerinde düzenlenen rekabet yasağı hükümlerinden doğduğundan mutlak ticari dava niteliğindedir; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesindeki görev düzenlemesi bu mutlak ticari dava niteliğini ortadan kaldırmaz ve bu davalara ticaret mahkemeleri bakmakla görevlidir.
Ele alınan sorunlar
Hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra rekabet yasağı ihlaline dayalı cezai şart davasında görevli mahkemenin belirlenmesi → kabul
İddia: Davacı vekili, TTK 4/1-c maddesi uyarınca hizmet sözleşmesinin sona ermesinden sonraya ilişkin rekabet yasağı düzenlemesinin ihlali sebebiyle açılacak davaların mutlak ticari davalardan olduğunu, uyuşmazlığın ortaya çıktığı dönemde tarafların işçi-işveren sıfatına haiz olmadığını, uyuşmazlığın kaynağının rekabet yasağı sözleşmesi olduğunu, bu nedenle ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu ileri sürerek görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi, mülga 5521 sayılı Kanun'un 1. maddesinden farklı olarak, İş Kanunu kapsamında kalmayıp sadece TBK'nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi çalışanlara ait uyuşmazlıkları da iş mahkemelerinin görev alanına almıştır; ancak bu düzenleme TTK'nın 4/1-c maddesini ortadan kaldırmaz. Ticari davaları düzenleyen TTK 4/1-c maddesi gereğince, işçinin rekabet yasağına ilişkin TBK'nın 444 ila 447. maddelerinde düzenlenen uyuşmazlıklar mutlak ticari dava niteliğindedir ve bu tür uyuşmazlıklara ticaret mahkemelerince bakılması gerekir. Mutlak ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığa ticaret mahkemesince bakılması gerekirken, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra işçinin rekabet yasağını ihlaline dayalı cezai şart davalarının TTK 4/1-c uyarınca mutlak ticari dava sayılacağı ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun bu niteliği ortadan kaldırmayacağı yönündeki tespit, görev uyuşmazlıklarında emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra işçinin rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasına dayalı cezai şart davalarında, TTK 4/1-c maddesi uyarınca mutlak ticari dava niteliği bulunduğundan görevli mahkeme ticaret mahkemesidir; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesindeki düzenleme bu görevi iş mahkemesine devretmez.
- Dava şartı
- göreve ilişkin dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rekabet yasağı↗ mutlak ticari dava↗ cezai şart↗ görevsizlik↗ hizmet sözleşmesi↗ dava şartı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/151
KARAR NO 2021/482
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 01/10/2020
NUMARASI 2020/401 Esas 2020/463 Karar
DAVA
Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/04/2021
Görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili , müvekkili şirketin e-ticaret taşımacılığı, lojistiği, kargo operasyonu, her türlü nakil vasıtası ile yurt içinde evrak, paket, kargo taşımacılığı ve dağıtımı alanında faaliyet gösterdiği, davalı ... 'ın 1.10.2018 tarihinden, istifa ederek müvekkili şirketten ayrıldığı 26/07/2019 tarihine kadar şirket nezdinde "Transfer Şube Görevlisi" olarak çalıştığını, 27/09/2018 tarihli iş sözleşmesinin "Personelin Sorumlulukları" başlıklı 9 'uncu maddesinin (e) ve (f) bendi uyarınca, iş akdini haklı neden olmaksızın sona erdirmesi halinde iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 12 ay süreyle doğrudan ya da dolaylı olarak müvekkili şirketin ana faaliyet konusunu oluşturan kargo, posta, dağıtım, kurye ve depolama faaliyetleri ile doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı işleri kendi veya başkası nam ve hesabına yapmamayı, hiçbir sıfatla kargo, posta, dağıtım, kurye ve depolama faaliyetleri ile doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı işleri yapan yerlerde çalışmamayı, rekabet yasağına aykırı davrandığı takdirde son bir yılda elde ettiği brüt yıllık geliri kadar cezai şart bedelini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davalının müvekkili şirket nezdindeki görevi gereği müvekkili şirketin müşteri çevresine, ticari sırlarına ve müvekkili şirketin yaptığı işlere vakıf, tüm bunlar hakkında bilgi edinme imkanına sahip kişi konumunda olduğunu, davalının 26/07/2019 tarihinde müvekkili şirketten istifa ederek piyasadaki rakiplerinden biri olan, müvekkili ile aynı ilde ve aynı alanda faaliyet gösteren dava dışı ...
A.Ş.(...)'de benzer pozisyonda çalışmaya başlayarak, müvekkili ile akdettiği rekabet yasağı hükmünü ihlal ettiğini,davalının rekabet yasağı hükmünü ihlal ettiğinden net yıllık gelirinin brüt tutarı olan 33.104,88 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Tensiben yapılan inceleme ile istinafa konu görevsizlik kararı verildiğinden davalının davaya cevabı bulunmamaktadır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmaması nedeni ile ticari dava niteliğinde olmadığı, 25/10/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanuna göre TBK' nun hizmet sözleşmesine ilişkin 6. Bölüm düzenlenen hususlara ilişkin uyuşmazlıklardan kaynaklı davalara bakma görevinin İş Mahkemesine (İşM. m 5/1-a ) ait olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, dosyasının görevli ve yetkili İstanbul Anadolu İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; TTK 4/1-c maddesi uyarınca hizmet sözleşmesinin sona ermesinden sonraya ilişkin rekabet yasağı düzenlemesinin ihlali sebebiyle açılacak davaların madde aralığı belirtilmek suretiyle mutlak ticari davalardan olduğunu, uyuşmazlığın ortaya çıktığı dönemde tarafların zaten işçi ve işveren sıfatına haiz olmadığını, uyuşmazlığın kaynağının rekabet yasağı sözleşmesi olduğunu, ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, bu nedenlerle görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra işçinin rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak sözleşmede öngörülen ceza koşulunun tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, görevsizlik kararı 12.10.2017 tarihli, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. Maddesindeki iş mahkemelerinin görev alanına ilişkin düzenlemeye dayandırılmıştır.7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde, "(1) İş mahkemeleri;.... 6098 sayılı TBKnun ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,.. ilişkin dava ve işlere bakar." denilmiştir.Anılan düzenleme ile mülga 5521 sayılı kanun'un 1.
maddesinden farklı olarak, iş kanunu kapsamında kalmayan ve sadece TBK'nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi çalışanlara ait uyuşmazlıklar da iş mahkemelerinin görev alanına alınmıştır. Gerek 5521 ,gerekse 7036 sayılı kanunun iş mahkemelerinin görev alanını düzenleyenhükümlerde sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına bakma görevini iş mahkemelerine vermiştir. Aralarındaki fark, İş Kanunu kapsamında kalmayıp sadece TBK'nın hizmet sözleşmesine tabii olanlara ilişkin sözleşmelerden kaynaklı hukuk uyuşmazlıklarının da iş mahkemesinin görev alanına alınmasından ibarettir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde yapılan düzenlemenin, TTK'nın 4/1.c maddesini ortadan kaldırdığından söz edilemez.Ticari davaları düzenleyen TTK'nın 4/1-c maddesi gereğince, işçinin rekabet yasağına ilişkin TBK'nın 444 ilâ 447.
maddelerinde düzenlenen uyuşmazlıklar mutlak ticari dava olup, bu tür dava ve uyuşmazlıklara ticaret mahkemelerince bakılması gerekir .Mutlak ticari dava niteliğinde olan uyuşmazlığa ticaret mahkemesince bakılması gerekirken, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır. Açıklanan nedenlerle,görevsizlik kararı yerinde olmadığından kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/401 Esas-2020/463 Karar sayılı ve 01/10/2020 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)a-3 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafça yatırılan 54,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/04/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140768 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi