Bayilik sözleşmesinin feshinde teminat mektubuna konan tedbire itiraz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1135 E. 2021/1046 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
bayilik (acente-kıyas)
Gerekçe özeti
Bir sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı ve buna bağlı olarak teminat mektubunun nakde çevrilme şartlarının oluşup oluşmadığı yargılamayı gerektiren bir uyuşmazlık ise, taraflar arasındaki menfaat dengesi ve telafisi imkansız zarar riski gözetilerek teminat mektubunun nakde çevrilmesini önleyen ihtiyati tedbirin sürdürülmesi (itirazın reddi) hukuka uygundur.
Ele alınan sorunlar
Teminat mektubunun nakde çevrilmesini önleyen ihtiyati tedbire itirazın reddinin yerinde olup olmadığı → ret
İddia: Davalı vekili, teminat mektuplarının garanti sözleşmesi niteliğinde olduğunu, sözleşmelerin müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiğini, davacının taahhütlerini yerine getirmediğini ve bu nedenle müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, teminat mektuplarına tedbir konulmasının yerinde olmadığını ileri sürerek ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Davacı, bayilik sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshedildiğini ileri sürmüş; davalı ise sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ve bu fesihten kaynaklanan alacaklarının teminat mektubundan karşılanmasını talep etmiştir. Davalının davacıdan talepleri tazminat niteliğinde olup, sözleşmenin haksız feshedildiğinin belirlenmesi halinde davalı bu tazminatlara hak kazanamayacaktır. Asıl davada kar kaybı, cezai şart alacağı ve teminat mektubunun iadesi talep edilmiş; birleşen davada ise satış destek primleri ve yatırım destek bedellerinden işlememiş süreye tekabül eden alacağın tahsili istenmiştir. Bu durumda teminat mektubunun nakde çevrilmesi şartlarının oluşup oluşmadığı yargılama sonucunda belirlenecek olup, taraflar arasında menfaat dengesi gözetildiğinde yargılamaya muhtaç bir hal mevcuttur; telafisi imkansız zararların doğma ihtimali de dikkate alınarak ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sözleşmenin feshinin haklılığı yargılama sonucuna bağlı olan uyuşmazlıklarda, teminat mektubunun nakde çevrilmesini önleyen ihtiyati tedbirin, taraflar arası menfaat dengesi ve telafisi imkansız zarar riski gözetilerek sürdürülmesi gerektiğine ilişkin değerlendirme yönünden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ teminat mektubu↗ bayilik sözleşmesi↗ haklı fesih↗ menfaat dengesi↗ telafisi imkansız zarar↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1135
KARAR NO 2021/1046
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİH 22/04/2021 (Ara Karar)
NUMARASI 2020/406 Esas
TALEP İhtiyati Tedbire İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/07/2021
İhtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararın ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İstanbul 13. ATM'nin 2020/233 D.iş sayılı dava dosyasında davacı vekili, Manisa-Turgutlu İlçesi, ... Ada, ... parselde kayıtlı müvekkilinin malik olduğu taşınmaz üzerinde yer alan istasyonun kiralanmasına yönelik olarak 10.07.2019 tarihli kira sözleşmesi ve ilgili istasyonda davalının markası (...) altında akaryakıt dağıtım bayiliğinin yapılması için İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi ve aynı tarihli Otogaz/LPG Bayilik Sözleşmesi ve 15.04.2019 tarihli Yatırım Çerçeve Sözleşmesi düzenlendiğini, davalının Kadıköy ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 09.03.2020 tarihli ihtarnamesi ile tüm sözleşmeleri 16.03.2020 tarihi itibarıyla feshettiğini ve yine Kadıköy ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 09.03.2020 tarihli ihtarnamesi ile kira sözleşmesini feshettiğini bildirdiğini, işbu feshin sonucu olarak aynı ihtarnameler ile Yatırım Çerçeve Sözleşmesi kapsamında davalı tarafından müvekkili şirkete ödenen bedellerin iadesinin talep edildiğini, bu bağlamda peşin satış destek priminin işlememiş süreye denk gelen kdv dahil 635.664,52- TL'si, satış taahhüdünün eksik kalan 159.729,52 TL.'si, yatırım destek bedelinin 90.866,49 TL.'si ve yine peşin olarak davalı tarafından müvekkil şirkete ödenmiş bulunan kira bedelinden 185.792,40 TL'sinin (10) gün süre içerisinde ödenmemesi halinde müvekkili şirket tarafından kendilerine verilen teminatların nakde çevrileceğinin ihtar edildiğini ileri sürerek teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş olup, mahkemece ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, % 15 teminat karşılığında ...
Yeşilova/İzmir Şubesinden davalıya teslim edilen 7100309718 nolu 09/04/2019 tarihli teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesine karar verilmiştir.
İTİRAZ
Davalı vekili 05/10/2020 tarihli, 01/02/2021 ve 04/04/2021 tarihli dilekçelerinde özetle; taraflar arasında yapılmış 10/07/2019 tarihli Kira Sözleşmesinin ve 15/04/2019 tarihli Yatırım Çerçeve Sözleşmesinin müvekkili tarafından haklı nedenle fesh edildiğini, eldeki davanın sözleşmelerin haksız feshi iddiasına dayalı olarak davacı tarafça açıldığını ve İstanbul 13. ATM'nin 2020/233 D.iş sayılı dosyası ile müvekkili şirkete verilen teminat mektubu üzerine tedbir konulduğunu, müvekkilinin davacı taraftan alacaklı olduğunu ileri sürerek dilekçelerinde bildirdiği diğer nedenlerle İstanbul 13. ATM'nin 2020/233 D.iş sayılı dosyası ile verilen ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.
MAHKEME ARA KARARI
Mahkemece, 22/04/2021 tarihli ara kararla, ihtiyati tedbire konu teminat mektuplarının davaya dayanak sözleşmelerin teminatı olarak verildiği; tarafların haklılık durumuna göre söz konusu feshin haklılığının ve buna dayalı teminat mektuplarının nakde dönüştürülüp dönüştürülmeyeceği hususlarının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; banka teminat mektuplarının garanti sözleşmesi niteliğinde olduğunu, bu sözleşme ile bankanın, muhatap ile lehtar arasındaki ilişkiden bağımsız olarak borç altına girdiğini, sözleşmelerin müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiğini, bundan dolayı da müvekkilinin davacıdan alacaklarının bulunduğunu, sona ermiş bir sebebe dayalı olarak bir zenginleşme söz konusu olduğunu, davacı şirketin sözleşmeden kaynaklanan taahhüdü bulunduğunu, fakat taahhütlerini yerine getirmediğini, bu alacakların da teminat mektubundan karşılanması durumu söz konusu olduğunu, müvekkilinin zarara uğradığı açık olup mahkemece teminat mektuplarına ihtiyati tedbir konulmasının yerinde olmadığını ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı tarafça bayilik sözleşmesi uyarınca verilen teminat mektubunun ,sözleşmenin feshi nedeniyle nakde çevrilmesinin önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararına itiraza ilişkindir. Somut olayda; davacı tarafından taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiği ileri sürülmüş, davalı taraf da sözleşmenin taraflarınca haklı olarak feshedildiğini sözleşmenin feshinden kaynaklanan alacakları temin edilmek üzere ihtiyati tedbirin kaldırılması talep edilmektedir. Davalının davacıdan talepleri tazminat kabilinden olup ;sözleşmenin haksız olarak fesih edildiği belirlendiği takdirde bu tazminatlara hak kazanamayacaktır. Asıl dava da davacı kar kaybından kaynaklanan maddi tazminat ve cezai şart alacağı talebi ile birlikte teminat mektubunun iadesi talep edilmiştir.
Davalı tarafından açılan birleşen davada ise satış destek primleri ve yatırım destek bedellerinden işlememiş süreye tekabül eden alacağın tahsili istenmiştir. Bu durumda teminat mektubunun nakde çevrilmesi şartlarının oluşup oluşmadığı yargılama sonucunda belirlenecek olup, taraflar arasında menfaat dengesi gözetildiğinde yargılamaya muhtaç bir hal mevcut olduğundan telafisi imkansız zararların doğma ihtimali de dikkate alınarak mahkemece verilen ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle ara kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/07/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140391 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi