Dava açıldıktan sonra teminat mektubu hükümsüz kalırsa konusuz kalma değerlendirmesi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1070

KARAR NO 2021/1049

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/09/2020

NUMARASI 2019/435 Esas - 2020/336 Karar

DAVA

Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/07/2021

Davanın hukuki yarar yokluğundan reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istiraf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 16/04/2010 tarihinde 5 yıl süreli "Bayilik ve Konsiye Satış Sözleşmesi" akdedildiğini, 5 yıllık süre sonunda sözleşme feshedilmediğini ve tarafların mevcut sözleşme hükümleri uyarınca çalışmaya devam ettiklerini, sözleşme gereğince müvekkili şirket tarafından davalı tarafa süreli teminat mektupları verildiğini, ilgili teminat mektuplarının süreleri bitiminde karşı tarafa yeni teminat mektubu teslimi ile süreleri dolanların müvekkili şirkete iadeleri gerçekleştiğini, bu doğrultuda müvekkili şirket tarafından son olarak ... Bankası A.Ş. Balıkesir Şubesi'ne ait 18/12/2018 tarih ve ... numaralı 175.000-TL bedelli kesin teminat mektubunun davalı tarafa teslim edildiğini, uzun yıllar süresince oluşturulan ticari itibarının zarar görmesi ve satış yapılamaması nedeniyle oluşan maddi zararlar nedeniyle Balıkesir ...

Noterliği'nin 27/06/2019 Tarih ve .. yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, ilgili ihtarname ile müvekkili şirketin, fesih ihbarı ile birlikte uhdesinde bulunan konsinye ürünlerin davalı tarafça teslim alınması, davalı tarafa bir borcu bulunmaması nedeniyle teminat olarak verilmiş olan teminat mektubunun iadesi ile alacaklarının ödenmesini talep ettiğini, müvekkilinin alacaklı olduğu halde, karşı tarafa teminat olarak verilmiş olan kesin teminat mektubunun paraya çevrilmesi riski ile karşılaştıklarını ileri sürerek müvekkili şirketin davalı tarafa her hangi bir borcu bulunmaması nedeniyle ... Bankası A.Ş. Balıkesir Şubesi'ne ait 18/12/2018 tarih ve 90135 numaralı 175.000-TL bedelli kesin teminat mektubunun müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, her ne kadar davacı tarafından davalıya verilen ... Bankası A.Ş. Balıkesir Şubesi'ne ait 18/12/2018 tarih ve ... numaralı 175.000-TL bedelli kesin teminat mektubunun iadesi istemi ile dava açılmışsa da, ... Bankası'nın 20/08/2020 tarihli yazı cevabında da belirtildiği üzere teminat mektubunun süresi dolarak hükümsüz hale geldiği ve böylece davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114/1-h gereği hukuki yarar yokluğundan 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesi 11.fıkrası gereğince davalı lehine yargılama giderlerine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; teminat mektubunun 18/12/2019 tarihinde hükümsüz hale geldiğini, davanın ise 20/09/2019 tarihinde açıldığını, davanın açıldığı tarihte hukuki yararın mevcut olduğunu, fakat teminat mektubunun nakde çevrilmesine yönelik bir talep gelmediğinden dava sırasında hükümsüz hale geldiği, davanın bu şekilde konusuz kaldığı, bu nedenle HMK m.331 uyarınca davanın açıldığı tarih itibariyle müvekkilinin haklılığı dikkate alınarak yargı giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir. Dava 20/09/2019 tarihinde açılmıştır.Bankadan gelen yazı cevabında dava konusu 18/12/2018 tarih ve ... numaralı 175.000-TL bedelli kesin teminat mektubunun vadesinin sona erdiği 18/12/2019 tarihine kadar herhangi bir vade uzatım ya da tazmin başvurusu gelmediğinden teminat mektubunun 18/12/2019 tarihinde hükümsüz kaldığı belirtilmiştir. Bu durumda davanın açıldığı tarih itibariyle dava konusu teminat mektubunun nakde çevrilmesine yönelik risk devam ettiğinden davanın açıldığı tarih itibariyle davacının davanın açılmasında hukuki yararı bulunmaktadır. Fakat dava konusu teminat mektubunun dava açıldıktan sonra yargılama sırasında hükümsüz hale gelmesi nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

HMK 331-(1) maddesi "davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek olmayan hallerde, hakim davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderini takdir ve hükmeder "şeklinde düzenlenmiştir. Bu nedenle mahkemece davanın açıldığı andaki haklılık durumunun, diğer bir ifade ile davanın açıldığı tarih itibariyle teminat mektubun davacıya iadesi koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması, sonucuna göre yargı gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur. Bu itibarla davacı vekilinin istinaf başvurusu haklı görüldüğünden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6.

maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/435 Esas-2020/336 Karar sayılı ve 08/09/2020 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)a-6 maddesi gereği KALDIRILMASINA; ; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 01/07/2021