Rekabet yasağı ihlaline dayalı cezai şart davasında görevli mahkeme
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/784 E. 2021/710 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Rekabet Yasağına Aykırılıktan Kaynaklanan Cezai Şart mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
rekabet yasağı sözleşmesi
Gerekçe özeti
İş akdi sona erdikten sonra işçinin rekabet yasağına aykırı davranışından kaynaklanan cezai şart talepleri, TBK'nın 444-447. maddelerinde düzenlenen rekabet yasağı hükümlerine dayandığından TTK'nın 4/1-c maddesi uyarınca mutlak ticari dava niteliğindedir; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesindeki iş mahkemelerinin görev alanına ilişkin düzenleme bu tür uyuşmazlıklarda TTK 4/1-c'nin uygulanmasını ortadan kaldırmaz ve görevli mahkeme ticaret mahkemesidir; iş akdinin devamı sırasındaki sadakat borcu ihlaline dayanan uyuşmazlıklar bu kapsamın dışındadır.
Ele alınan sorunlar
İş akdi sona erdikten sonra rekabet yasağı ihlaline dayalı cezai şart talebinde görevli mahkeme → kabul
İddia: Davacı vekili, alacak talebinin temelinin iş akdi sona erdikten sonra rekabet yasağına aykırı hareket edilmesinden doğan cezai tazminat alacağı olduğunu, TTK 4/1-c uyarınca bu davanın mutlak ticari dava olduğunu ve iş hukukuna tabi olmadığını, ticaret mahkemesinin görevli olduğunu ileri sürerek görevsizlik kararının kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: Dava dilekçesinde açıkça iş akdi sona erdikten sonra rekabet yasağının ihlali nedeniyle cezai şart talep edildiği belirtilmiştir; iş akdi henüz sona ermeden şirketin kurulduğu anlaşılmakla birlikte, iş akdinin devamı sırasında ihlal vakıasına dayanılmadığı görülmektedir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi ile, mülga 5521 sayılı Kanun'dan farklı olarak İş Kanunu kapsamında kalmayıp sadece TBK'nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi çalışanlara ait uyuşmazlıklar da iş mahkemelerinin görev alanına alınmıştır; ancak bu düzenleme TTK'nın 4/1-c maddesini ortadan kaldırmamaktadır. TTK'nın 4/1-c maddesi gereğince, işçinin rekabet yasağına ilişkin TBK'nın 444 ilâ 447. maddelerinde düzenlenen uyuşmazlıklar mutlak ticari dava niteliğindedir ve bu tür dava ve uyuşmazlıklara ticaret mahkemelerince bakılması gerekir. Mutlak ticari dava niteliğinde olan uyuşmazlığa ticaret mahkemesince bakılması gerekirken, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İş akdi sona erdikten sonra rekabet yasağının ihlaline dayalı cezai şart taleplerinin TTK 4/1-c uyarınca mutlak ticari dava sayılacağı ve görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu yönündeki tespit, benzer rekabet yasağı ihlali uyuşmazlıklarında görev belirlenmesi açısından emsal niteliğindedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- İş akdi sona erdikten sonra işçinin rekabet yasağına aykırılığından kaynaklanan cezai şart taleplerine ilişkin davalarda, TTK 4/1-c uyarınca mutlak ticari dava niteliği bulunduğundan görevli mahkeme ticaret mahkemesidir; iş akdinin devamı sırasındaki sadakat borcu ihlaline dayanan uyuşmazlıklarda ise iş mahkemesi görevlidir.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rekabet yasağı↗ cezai şart↗ mutlak ticari dava↗ görev↗ itirazın iptali↗ sadakat borcu↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/784
KARAR NO 2021/710
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 13/01/2021
NUMARASI 2018/643Esas-2021/23 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/05/2021
Görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine yönelik kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili şirketin davalı ile yapılan 20/03/2013 başlangıç tarihli iş sözleşmesinin 4. maddesi ile rekabet yasağının kararlaştırıldığını, davalının aynı iş kolunda faaliyet gösteren veya rakip bir firmada veya şirketin faaliyet konusunu oluşturan alanlarda faaliyet gösteren bir firmada iş sözleşmesinin sona erme tarihinden itibaren 24 ay müddet ile İstanbul ili sınırları içerisinde çalışmamayı, ortak olmamayı, kendisi ya da birinci dereceden akrabaları adına bir işletme kurmamayı veya kurdurmamayı kabul ettiğini, ancak davalının 09/04/2018 tarihlli bir şirketin kurucusu ve yönetim kurulu başkanı olduğunun tespit edildiğini,iş akdinin 4. maddesi (g) bendi uyarınca kararlaştırılan en son aylık brüt ücretinin 6 katı tutarındaki bedeli, cezai şart tazminatı olarak davacıya ödemekle yükümlü olduğunu, cezai şartın tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlattığını ancak davalın bu takibe kötüniyetli olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, Borçlar Kanunu'nun 447/2 maddesi gereğince sözleşmenin haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse rekabet yasağının sona ereceğini, müvekkili ile davacı işveren arasında akdedilen iş sözleşmesinin 06/04/2018 tarihinde davacı işveren tarafından haklı bir sebep olmaksızın feshedildiğini, müvekkili tarafından iş akdinden kaynaklanan kıdem ve ihbar tazminatlarının tahsiline yönelik olarak iş mahkemesinde dava açtığını ve davanın derdest olduğunu, davacı işverenin müvekkilinin iş akdini haklı bir neden olmaksızın feshetmesi sebebi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, belirsiz süreli 20/03/2013 başlangıç tarihli İş sözleşmesi'nin 4. maddesi ile rekabet yasağının kararlaştırıldığını, dava dışı ... Tic.AŞ nin kuruluşunun 9 Nisan 2018 tarihli ticari sicil gazetesinde yayınlandığı, bu şirketin kurucularından birinin davalı ... olduğu, her iki şirketin faaliyet konusunun benzer mahiyette olduğu, dava dışı şirketin ticaret sicil kaydının dosya arasına alındığı, taraflar arasında Bakırköy 13. İş Mahkemesinin eski esas 2018/221, yeni esas 2020/43 olan alacak davası bulunduğu, kararın istinaf incelemesinde olduğu, iş akdinin devamı sırasında işçinin sadakat borcundan kaynaklanan rekabet etmeme yasağına aykırılık iddiasına ilişkin davada görevli mahkemenin iş mahkemesi olacağı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyasının görevli Bakırköy İş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; müvekkili şirketin alacak talebinin temelini, iş akdinin sona ermesinin ardından,kararlaştırılan rekabet yasağına aykırı hareket edilmesinden doğan cezai tazminat alacağı olduğunu, rekabet yasağı kapsamındaki davaların, TTK'nın 4/1-c maddesinin açık hükmü karşısında mutlak ticari davalardan olduğu ve iş hukukuna tabi olmadığını, davalının ....AŞ ünvanlı şirketin kurucusu ve YK üyesi olduğunun görüleceğini, davanın tacirler arası bir dava olduğunun kabulü gerektiğini, ticaret mahkemesinin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava dilekçesinde açıkça ,iş akdi sona erdikten sonra rekabet yasağının ihlali nedeniyle cezai şart talep edildiği yazılıdır.Bu sebeble iş akdi henüz sona ermeden şirketin kurulduğu anlaşılmakta ise de iş akdinin devamı sırasında ihlali vakıasına dayanılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, görevsizlik kararı 12.10.2017 tarihli, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. Maddesindeki iş mahkemelerinin görev alanına ilişkin düzenlemeye dayandırılmıştır.7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde, "(1) İş mahkemeleri;.... 6098 sayılı TBKnun ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,..
ilişkin dava ve işlere bakar." denilmiştir.Anılan düzenleme ile mülga 5521 sayılı kanun'un 1. maddesinden farklı olarak, iş kanunu kapsamında kalmayan ve sadece TBK'nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi çalışanlara ait uyuşmazlıklar da iş mahkemelerinin görev alanına alınmıştır. Gerek 5521 ,gerekse 7036 sayılı kanunun iş mahkemelerinin görev alanını düzenleyen hükümlerde sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına bakma görevini iş mahkemelerine vermiştir. Aralarındaki fark, İş Kanunu kapsamında kalmayıp sadece TBK'nın hizmet sözleşmesine tabii olanlara ilişkin sözleşmelerden kaynaklı hukuk uyuşmazlıklarının da iş mahkemesinin görev alanına alınmasından ibarettir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5.
maddesinde yapılan düzenlemenin, TTK'nın 4/1.c maddesini ortadan kaldırdığından söz edilemez.Ticari davaları düzenleyen TTK'nın 4/1-c maddesi gereğince, işçinin rekabet yasağına ilişkin TBK'nın 444 ilâ 447. maddelerinde düzenlenen uyuşmazlıklar mutlak ticari dava olup, bu tür dava ve uyuşmazlıklara ticaret mahkemelerince bakılması gerekir. Mutlak ticari dava niteliğinde olan uyuşmazlığa ticaret mahkemesince bakılması gerekirken, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, görevsizlik kararı yerinde olmadığından kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/01/2021 Tarih 2018/643 Esas 2021/23 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Davacı tarafça yatırılan 734,92-TL peşin istinaf karar harcının davacıya iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.17/05/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140190 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi