Sözleşmenin tarafı olmayan kart kullanıcısına husumet yöneltilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/520 E. 2021/726 K. · · İlk derece: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Husumet mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bir sözleşme kapsamında tahsis edilen ve limit tanımlanan kartın limit aşımıyla kullanılmasından kaynaklanan alacak talebinde, kartı fiilen kullanan üçüncü kişi sözleşmenin tarafı değilse, bu kişiye husumet yöneltilemez; uyuşmazlığın sözleşme hükümlerine göre sözleşmenin tarafları arasında çözümlenmesi gerekir. Sözleşmenin tarafı olan kişi, limit aşımı nedeniyle yaptığı ödeme için kartı kullanan üçüncü kişiye iç ilişki kapsamında rücu edebilir.
Ele alınan sorunlar
Limit aşımı nedeniyle davalıya (kart kullanıcısına) husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği → ret
İddia: Davacı vekili, takip ve davanın sözleşmeye dayanmadığını, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğini, limit aşımı suretiyle akaryakıt ikmali yapan kişiye karşı da sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep hakkının bulunduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalı, davacı ile dava dışı şirket arasında imzalanan sözleşmenin tarafı değildir. Bu sözleşmede, kartlara yüklenen limit bedelinin davacı tarafından faturalandırılıp dava dışı şirket tarafından davacıya ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Sözleşmede limit aşımı durumunda sorumluluğun kime ait olacağı hususunda açık bir hüküm bulunmasa da, uyuşmazlığın sözleşmesel ilişki kapsamında ve sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir; bu nedenle sözleşmenin tarafı olmayan davalıya husumet yöneltilmesi mümkün değildir. Limit aşımı nedeniyle dava dışı şirketin davacıya ödeme yapması halinde, bu şirket iç ilişki kapsamında davalıya rücu edebilecektir. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sözleşme ilişkisinin tarafı olmayan, ancak sözleşme kapsamında sağlanan bir imkanı (kart) kullanan üçüncü kişiye, o sözleşmeden kaynaklanan alacak talebinde husumet yöneltilemeyeceğine ilişkin değerlendirme yönünden emsal niteliktedir; İstanbul BAM'ının bu husustaki bölgesel içtihadını yansıtmaktadır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- pasif husumet ehliyeti
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
husumet↗ pasif husumet ehliyeti↗ itirazın iptali↗ sözleşmenin nispiliği↗ rücu↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/520
KARAR NO 2021/726
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/09/2019
NUMARASI 2017/1134 Esas-2019/539 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/05/2021
İlk derece mahkemesince verilen davanın usulden reddine dair kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili ile dava dışı ... arasında 13.11.2009 tarihinde "Lojistik Kart Üye İşyeri" sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre akaryakıt alımında kullanılacak kartlar bastırılarak .... verildiğini, ... da kartlara limit tanımlayarak bünyesinde faaliyet gösteren taşeronlara (kamyon sürücülerine) teslim ettiğini, davacı şirket bayileri aracılığı ile dava dışı ... ya da onun taşeronlarına akaryakıt ikmali esnasında nakit ödeme yapmadan karta tanımlı akaryakıt verildiğini, akaryakıtın bedelinin de fatura karşılığında ... tahsil edilmekte olduğunu, her kart için belli bir limit öngörüldüğünü, ancak davalının, ... plakalı aracına tanımlanmış kartına belirlenmiş limit aşarak 69.602-TL fazla akaryakıt aldığını, davalının almış olduğu bu akaryakıtın tamamen sözleşme dışı olup bedelinin ödenmediğini, bu nedenle davalı hakkında karta tanımlı akaryakıt limitini aşan miktar için İstanbul ....
İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, davalının itirazının iptali ile müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davaya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesine göre davacı tarafından bastırılarak dava dışı ... çalışan kamyon sürücülerine dağıtılan kartla yapılan akaryakıt alışverişlerinde faturanın bu firmaya kesileceği ve ödemenin de bu firma tarafından yapılacağının belirlendiği, sözleşmede kart için belirlenen limitin aşılması durumunda aşılan kısmın kim tarafından ödeneceği ve sorumluluğun kime ait olacağı konusunda bir hüküm bulunmadığı, davalının, davacı ile dava dışı ... arasındaki sözleşmenin tarafı olmadığı, sadece bu sözleşmenin sağladığı olanaklardan yararlanan ve bu olanakları kötüye kullanan kişi durumunda olduğu, ancak davalının dürüstlük kuralına aykırı davranışının, kendisine bu davada taraf sıfatı kazandırmadığını, çünkü davacı ile dava dışı ...
arasındaki sözleşmede her ne kadar limit aşımı konusunda kimin sorumlu olacağı belirlenmemiş olsa da, sözleşmenin 7. maddesine göre kartla yapılan akaryakıt alımlarının faturalarının dava dışı ... kesileceği ve bu şirket tarafından davacıya ödeneceğinin hüküm altına alındığı, bu durumda davacının karta ilişkin limit aşımı alacak taleplerini de dava dışı ... yöneltmesinin gerektiği, limit aşımı konusunda dava dışı ...'un davacıya yapacağı ödemelerin, bu şirketin kendi kamyon sürücüleri ile arasındaki iç ilişkiyi oluşturmakta olup, kendi aralarında rücu haklarının bulunduğu gerekçesiyle, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; davalının araçla ilgisinin bulunmadığı, lojistik kartı kullamadığı veya akaryakıt almadığı yönünde iddiasının bulunmadığını, takip ve davanın sözleşmeye dayanmadığını, bu nedenle davanın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğini, müvekkilinin sözleşme gereği limit anlaşması kapsamında ... talepte bulunma hakkı varsa da, limit aşımı akaryakıt ikmali yapan kişilere karşı da sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep hakkının bulunduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, davacı ile dava dışı ... arasında imzalanan sözleşme gereği davacı tarafından ... tahsis edilip ... tarafından da davalıya teslim edilen lojistik kartın limitinin aşılması suretiyle alınan akaryakıt bedelinin tahsiline yönelik takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda; davacı ile dava dışı ... arasında 19.11.2009 tarihli lojistik kart üye işyeri sözleşmesi imzalandığı, sözleşme uyarınca akaryakıt alımında kullanılacak kartların davacı tarafından bastırılarak dava dışı ... verildiği, ... da kartlara limit tanımlayarak bünyesinde faaliyet gösteren sürücüler ile taşeronlara (kamyon sürücülerine) teslim ettiği, davacı şirket bayileri aracılığı ile dava dışı ... ya da onun taşeronlarına akaryakıt ikmali esnasında nakit ödeme yapmadan karta tanımlı olarak akaryakıt verildiği, akaryakıt bedelinin de fatura karşılığında ...
tahsil edilmekte olduğu, ancak sözleşme kapsamında davalıya teslim edilen kartın, davalı tarafından limiti aşılarak fazla akaryakıt alımı sonucunda, davacının limiti aşan akaryakıt bedelinin tahsili istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davalı, davacı ile dava dışı ... arasında imzalanan sözleşmenin tarafı değildir. Davacı ile dava dışı ... arasındaki sözleşmede, kendisine teslim edilen kartlara limit yüklemesinin ... tarafından yapılacağı, yüklenen limit bedelinin davacı tarafından faturalandırılıp ... tarafından da davacıya ödeneceğinin hüküm altına alındığı görülmüştür. Sözleşmede limit aşımı durumunda sorumluluğun kime ait olacağı hususunda hüküm bulunmasa da, işbu uyuşmazlığını sözleşmesel ilişki kapsamında ve sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmekte olup, bu nedenle sözleşmenin tarafı olmayan davalıya husumet yöneltilmesi mümkün değildir.
Şüphesiz limit aşımı nedeniyle davacıya ödeme yapması halinde, ... iç ilişki kapsamında davalıya rücu edebilecektir. Bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.18/05/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140119 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi