6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Dava konusu olmayan mal üzerine ihtiyati tedbir talep edilemez

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/657 E. 2021/752 K. · · İlk derece: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir Talebi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

İhtiyati tedbir talebinin kabul edilebilmesi için, tedbir istenen mal veya hakkın davanın esas uyuşmazlık konusuyla örtüşmesi gerekir; uyuşmazlık konusu bir alacak/gelir talebiyken, alacağın kaynağı olan malın kendisi üzerine (dava konusu olmadığı halde) tedbir talep edilemez. Ayrıca tedbir talep eden, HMK 390/3 uyarınca davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispatlamalı; malın gelir getirip getirmediği gibi hususlar yargılama sonucunda tespit edilecekse, bu aşamada tedbir verilmemesinin hak kaybına yol açacağından söz edilemez.

Ele alınan sorunlar

Dava konusu olmayan araç üzerine ihtiyati tedbir talebinin reddi → ret

İddia: Davacı vekili, davalının borçlu olduğunun hisse devri sözleşmesiyle sabit olduğunu, aracın satılması halinde alacağına kavuşamayacağını, dava konusu aracın dava konusu olmadığı gerekçesiyle talebin reddinin hukuka aykırı olduğunu, delillerin eksik incelendiğini ileri sürerek ara kararın kaldırılmasını ve araç üzerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: HMK'nın 389. maddesi uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da imkansız hale geleceği veya gecikme sebebiyle ciddi bir zarar doğacağı endişesi halinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden, dayandığı sebebi ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Somut olayda, taraflar arasında davalıya ait ticari aracın %50 hissesinin davacıya devrine ilişkin harici sözleşme düzenlenmiş, hisse devrine dayalı olarak aracın elde ettiği gelirden pay verilmesi istemiyle dava açılmıştır. Uyuşmazlık konusu hisse devrine konu araç değil, aracın işletilmesi suretiyle elde edilen gelirdir. Bu durumda uyuşmazlık konusu olmayan araç hakkındaki ihtiyati tedbir isteminin bu gerekçeyle reddinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Kaldı ki aracın kar elde edip etmediği yargılama sonucunda tespit edilebileceğinden, bu aşamada tedbir kararı verilmemesi halinde davacının haklarını elde etmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da imkansız hale geleceğinden bahsedilmesi de mümkün değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Karar, ihtiyati tedbir talebinin, davanın esas uyuşmazlık konusuyla (müddeabih ile) örtüşmesi gerektiği; alacağın kaynağı olan malın kendisinin, dava konusu gelir/alacak talebinden ayrı olarak tedbir konusu yapılamayacağı yönünde genel bir ilke ortaya koymaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat hisse devri sözleşmesi dava konusu (müddeabih)

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 390/3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/657

KARAR NO 2021/752

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 24/02/2021 (Ara Karar)

NUMARASI 2021/77 Esas

TALEP İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/05/2021

İlk derece mahkemesince verilen 24/02/2021 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili; şifahen alınan bilgilere göre davalının kendisine ait ... plaka sayılı aracı satarak davacının mağduriyetini artıracağının öğrenildiğini, davalı tarafından davacının kredi kullanarak satın almış olduğu %50 hisseye rağmen araçtan elde edilen karın ödenmediğini, davalının, davacının kendisine verdiği para ile aracın üzerindeki rehni kaldırdığını, ancak paranın davacı tarafından aracın %50 hissesini satın almak üzere davalıya verildiğini, davacının, davalı ile araç hisse alımı için 30.000-TL tutarına anlaşmış olup 24.000-TL'nin davalıya elden verildiğini, ancak davalının 24.000-TL'yi elden aldığını sözleşmede açıkça belirtmesine ve kabul etmesine rağmen hiçbir şekilde davacıya aracın hissesinden elde edilen kardan pay vermediğini belirterek, araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı vekilince davalıya ait ... plaka sayılı aracın trafik kaydına ihtiyati tedbir konulması talep edilmiş ise de; HMK'nun 389. maddesi gereği ancak dava konusu olan şey üzerine ihtiyati tedbir konulabileceği gerekçesiyle, HMK 389/1 ve 390/3 maddesi gereğince koşulları taşımayan ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf yoluna başvuran ihtiyati tedbir isteyen davacı vekili;

19. 09.2017 tarihinde müvekkil ile davalı borçlu arasında Yeşilköy-Atatürk Havalimanı nezdindeki ... plaka no'lu nakliye aracının %50 hissesinin devri için bir sözleşme imzalandığını, müvekkilinin sözleşme uyarınca davalıya 24.000-TL ödediğini, ancak müvekkilinin hisse devrine karşılık 24.000-TL'yi davalıya ödemesine rağmen aracın kazancından pay alamadığını, davaya konu olan aracın satılması durumunda müvekkilinin alacağına kavuşamayacağı ve araç üzerinde herhangi bir hukuki yol ile hak iddia edemeyeceğinin ortada olmasına rağmen yerel mahkeme tarafından talebin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, dava konusu taşınır aracın dava konusu olmadığından bahisle tedbir talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının müvekkiline borçlu olduğunun, 19.09.2017 tarihli hisse devri sözleşmesi ile sabit olduğunu, ayrıca dosya kapsamında sunmuş oldukları evraklardan, davalının müvekkiline borcu olduğunu kabul ettiği ve aralarındaki ticari ilişkiyi sürekli olarak vurgulayarak araçla ilgili kendisinden para istediğinin anlaşıldığını, ancak mahkemece bu delillerleri incelenmeden eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek, ara kararın kaldırılarak dava konusu...

plakalı araç hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, taraflar arasında düzenlenen harici hisse devri sözleşmesine dayalı olarak davalı adına kayıtlı aracın kaydına ihtiyati tedbir konulması istemine ilişkindir. HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklindedir. Aynı yasanın 390/3 maddesi ise, ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda iddia, savunma ve dosya kapsamında mevcut deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında, davalıya ait ticari aracın %50 hissesinin ihtiyati tedbir isteyen davacıya devrine ilişkin harici sözleşme düzenlendiği, hisse devrine dayalı olarak aracın elde ettiği gelirden pay verilmesi istemiyle işbu davanın açıldığı, uyuşmazlık konusunun hisse devrine konu araç olmayıp, aracın işletilmesi suretiyle elde edilen gelir olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlık konusu olmayan araç hakkındaki ihtiyati tedbir isteminin bu gerekçeyle reddinde bir isabetsizlik yoktur. Kaldı ki aracın kar elde edip etmediği de yargılama sonucunda tespit edilebileceğinden, bu aşamada ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde davacının haklarını elde etmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden bahsedilmesi de mümkün değildir.

Bu nedenle ihtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, ihtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/05/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/139784 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.