I · İstinaf kararı (12. HD) II · Yargıtay 11. HD → Onandı

İstinaf karar harcı yatırılmayınca istinaf yapılmamış sayılır

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1203 E. 2021/1273 K. · 08.09.2021 · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Geçici hukuki koruma + usuli sonuçlananlar

Davacının nitelemesi: Kıymetli Evraktan Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Kesin süre içinde tamamlanması gereken istinaf karar harcı ve gider avansı, usulüne uygun tebliğ edilen muhtıraya rağmen yatırılmazsa, taraf mazeret ileri sürse dahi (kanunda belirtilen kesin süreler hakim tarafından artırılıp eksiltilemeyeceğinden) istinaf başvurusu yapılmamış sayılır.

Ele alınan sorunlar

İstinaf karar harcının eksik yatırılması nedeniyle istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin ek kararın hukuka uygunluğu → ret

İddia: Davalılar vekili, Covid 19 salgını nedeniyle müvekkillerinin çalıştıkları yerlerden maaşlarını alamamaları ya da eksik almaları sebebiyle harcın tamamlanamadığını, süre uzatım talebinin reddedildiğini ileri sürerek istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Eksik harç ve gider avansının yatırılması için davalılar vekiline meşruhatlı davetiye çıkarılmış ve tebliğ edilmiş olmasına rağmen, sadece istinaf kanun yoluna başvurma harcı yatırılmış; istinaf karar harcı ve gider avansı yatırılmamıştır. Davalılar vekilinin Covid 19 salgını nedeniyle müvekkilleriyle irtibatın kesildiğini belirterek ek süre talep etmesi üzerine, kanunda belirtilen sürelerin HMK'nun 90. maddesi hükmü gereği hakim tarafından artırılıp eksiltilemeyeceği nazara alınarak talebin reddine karar verilmiştir. Usulüne uygun düzenlenen muhtıranın davalılar vekiline tebliğ edildiği, ne var ki davalılar vekilinin ihtarata rağmen verilen kesin sürede harç eksikliğini tamamlamadığı anlaşılmıştır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

İstinaf karar harcı ve gider avansının usulüne uygun tebliğ edilen muhtıraya rağmen kesin sürede tamamlanmaması halinde, HMK 90 gereği bu sürenin hakim tarafından artırılamayacağı ve mazeretin (Covid-19 dahil) bu sonucu değiştirmeyeceği yönünden yol gösterici niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
istinaf karar harcı↗ gider avansı↗ kesin süre↗ muhtıra↗ istinaf başvurusunun yapılmamış sayılması↗

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 90 HMK 353(1)b-1 HMK 346/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1203

KARAR NO 2021/1273

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/07/2020

NUMARASI 2016/859 Esas 2020/417 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/09/2021

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın ve istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına yönelik 16/12/2020 tarihli ek kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İlk derece mahkemesince, davacı banka ile davalı asıl borçlu ve diğer kefil olan müteselsil borçlular arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca hükümde ispatlandığı şekilde belirlenen alacak miktarına vücut veren kredinin açıldığı ve kullandırıldığı ve hükümde belirlenen miktar kadar yine davacıya borcun davalılarca ödenmediği, asıl borçlu tarafa kullandırılan kredinin ödenmemesi üzerine davacı bankanın hesabı kat ederek davalılara ihtarname keşide ettiği,davalıların takip tarihi itibarıyla temerrüde düştükleri gerekçesiyle itirazın kısmen iptaline ,haksız itiraz nedeniyle % 20'si oranında icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmiştir. Bu kararın davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine ise, 07/04/2021 tarihli ek kararı ile,sürenin HMK.nun 90.maddesinde Hakim tarafından artırılıp eksiltilemeyeceği nazara alınarak talebin reddine, muhtıraya rağmen eksik istinaf karar harcının süresinde yatırılmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalılar vekili; Covid 19 salgını nedeniyle müvekkillerinin çalıştıkları yerlerden maaşlarını alamamaları ya da eksik almaları sebebiyle tamamlanamadığını, süre uzatım talebinin reddedildiğini, istinaf başvurusunun değerlendirilmesine ilişkin kararın kaldırılmasını, esasa ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile takibin iptalini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın davalılar vekili tarafından yasal sürede istinaf edilmiş ise de eksik harç ve gider avansının yatırılması için davalılar vekiline meşruhatlı davetiye çıkarılmış ve 27/03/2021 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen, sadece istinaf kanun yoluna başvurma harcı 162,10-TL'nin yatırıldığı;

1. 554,12-TL olarak yatırılması gereken istinaf karar harcının ve 100-TL gider avansının yatırılmadığı; davalılar vekilinin 05/04/2021 tarihli dilekçesi ile; müvekkilleri ile Covid 19 salgını nedeniyle irtibatlarının kesildiğini ve taraflarına ek süre verilmesini talep etmiş olup, bunun üzerine kanunda belirtilen sürelerin HMK.nun 90.maddesi hükmü gereği hakim tarafından artırılıp eksiltilemeyeceği nazara alınarak talebin reddine, hükmün davalılar tarafından istinaf edilmemiş sayılmasına dair ek karar verilmiştir. Usulüne uygun düzenlenen muhtıranın 27/03/2021 tarihinde davalılar vekiline tebliğ edildiği,ne var ki davalılar vekili ihtarata rağmen verilen kesin sürede harç eksikliğini tamamlamamıştır.

O halde hükmün davalılar vekilince istinaf edilmemiş sayılmasına yönelik ek kararda isabetsizlik görülmemiş olup, davalılar vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran davalılar tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı gider avansından karşılanan 38,50-TL posta masrafının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 346/2 gereği bir(1) hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 08/09/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/138139 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi temyiz incelemesi

Bu istinaf kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesince temyiz incelemesinden geçmiştir.

Onandı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/8018 E. 2023/2025 K. · Onandı

Kesin sürede yatırılmayan istinaf harcı: başvuru yapılmamış sayılır

Gerekçe özeti

İstinaf dilekçesi verilirken ödenmeyen istinaf harç ve giderleri, usulüne uygun düzenlenen muhtıranın tebliğinden itibaren bir haftalık kesin süre içinde yatırılmazsa istinaf başvurusu yapılmamış sayılır; bu yöndeki ek karar kanuna uygundur.

Emsal değeri

İstinaf harç ve giderlerinin muhtıra ile verilen bir haftalık kesin sürede yatırılmamasının başvurunun yapılmamış sayılması sonucunu doğurduğu yönündeki Yargıtay tespiti açısından emsal değeri taşır; karar oy çokluğuyla verilmiş olup karşı oy istinaf peşin harcının maktu olması gerektiği görüşündedir.

Kavramlar: kesin süre istinaf harç ve giderleri muhtıra başvurunun yapılmamış sayılması ek karar

Yargıtay 11. HD kararının tam metni

11. Hukuk Dairesi 2021/8018 E. , 2023/2025 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/1203 Esas, 2021/1273 Karar

HÜKÜM

Davalılar vekili

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2016/859 E., 2020/417 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince 07.04.2021 tarihli ek karar ile temyiz harç ve giderlerinin ödenmemesi sebebiyle istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Ek karar davalılar vekili tarafından istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Karar davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz istemi, başvuru için gerekli harç ve giderlerin süresinde ödenmediği gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına yönelik İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.04.2021 tarihli ek kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi kararına ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 344 üncü maddesi gereğince, istinaf dilekçesi verilirken ödenmeyen temyiz harç ve giderlerinin muhtıranın tebliğ tarihinden itibaren bir haftalık kesin süre içerisinde ödenmesi gerekir. 6100 sayılı Kanun’un anılan hükümleri gereğince, verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, istinaf başvurusu yapılmamış sayılır.

Dosya içeriğine göre İlk Derece Mahkemesince ödenmeyen istinaf harç ve giderlerinin bir haftalık kesin sürede ödenmesi için usulüne uygun olarak düzenlenen muhtıra, davalılar vekiline 27.03.2021 tarihinde tebliğ edilmiştir. İstinaf harç ve giderleri, davalılar vekili tarafından bir haftalık yasal süre içerisinde mahkeme veznesine yatırılmamıştır.

İstinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen ek karar yukarıda anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan Bölge Adliye Mahkemesinin bu karara ilişkin istinaf başvurusunu esastan ret kararın onanması gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı peşin harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Uyuşmazlık, nispi değere tabi bulunan ve kabulüne karar verilen davada, kararın davalıca istinaf edilmesi durumunda alınması gerekli istinaf peşin harcının maktu mu yoksa nispi mi olacağına ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesince, verilecek kararlardan istinafa başvuran davalının en fazla aleyhine sonuç doğuran karar, HMK 353/b-1 maddesinde ifade edilen istinaf başvurusunun esastan reddi kararıdır.

İstinaf başvurusu üzerine alınacak peşin harcın, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilebileceği ihtimaline göre alınması gerekir.

Bu halde Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi durumunda alınacak istinaf red harcı maktu mu yoksa nispi mi olmalıdır?

T.C. Anayasasının 73/3 maddesinde "Vergi, resim, harç vb. mali yükümlülüklerin Kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı",

492 sayılı Harçlar Yasası'nın 2. maddesinde "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tabi olacağı",

(1) sayılı Tarifenin III karar ve ilam harcı başlıklı 1/a madddesinde "Konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68.31 oranında nisbi harç alınacağı",

1/e maddesinde "yukarıdaki nisbetlerin Bölge Adliye Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri, Danıştay, ve Yargıtay'ın tasdik veya işin esasını hüküm altına aldığı kararları içinde aynen uygulanacağı"

2.a maddesinde de "1. fıkra dışında kalan davalarla, taraf teşkiline imkan bulunmayan davalarda verilen esas hakkındaki kararlarla, davanın reddi kararı ve icra tetkik merciilerinin 1. fıkra dışında kalan kararlarında" maktu harç alınacağı düzenlenmiştir.

Bölge Adliye Mahkemelerinde işin esasını hüküm altına aldığı kararlar, ilk derece mahkemesinin yerine geçerek verdiği ve icrai kabiliyeti söz konusu olan kararlardır. Bu kararlar ise, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak 6100 sayılı HMK 353/1-b-2,3 maddelerine göre davanın kabulü veya reddi yönünde verilen kararlardır. İlk Derece Mahkemesi Kararının İstinaf incelemesi sonucunda doğru bulunarak verilen "istinaf başvurusunun esastan reddi" kararı davanın esası hakkında verilen ve işin esasına bölge adliye mahkemesince girilip verilmiş ve icra edilecek bir karar değildir. İlk Derece mahkemesi kararı geçerliliğini sürdürmektedir. Bu itibarla konusu belli bir değere ilişkin davada, davalının istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı 1 sayılı Tarifenin III-1-a maddesinde ifade edilen "esas hakkında" karar niteliğinde bulunmadığından Bölge Adliye mahkemesince nisbi değil, maktu karar ve ilam harcının alınması gerekmektedir.

Başvurunun esastan reddinde, aslında davanın esasına girilmemekte, İlk Derece Mahkemesi kararı doğru bulunduğundan dava hakkında ayrıca karar verilmemektedir. Kanun koyucunun buradaki "esastan" ifadesini, istinaf başvurusu sırasında dilekçeye, harca, süreye vb. şekli hususlara ilişkin bir eksiklik olmaması, istinaf sebeplerinin incelenerek ilk derece kararında usul veya esas yönünden hukuka aykırılık bulunmamasıdır. (Pekcanıtez-Usul-Medeni Usul Hukukun Sh. 2270 vd)

Keza İstinaf başvurusunun reddine ilişkin karar temyiz incelemesi olmadığı için onama kararı niteliğinde de değildir. (Pekcanıtez-Atalay-Özekes Sh. 583, Konuralp, Uluslararası Toplantı Sh. 260, Özekes-100 soruda İstinaf ve Temyiz sh.

99)

1) Sayılı Tarifenin III-1-e maddesi tasdik (onama) edilen kararlar için nisbi karar ve ilam harcı alınacağını düzenlemiş olduğundan Bölge Adliye Mahkemesinin kararı niteliğine göre nisbi karar ve ilam harcına hükmedilmesi mümkün olmayıp bu nedenle de maktu harç alınmalıdır. Aksi düşüncenin kabulü T.C. Anayasası'nın 73/3 maddesindeki "Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağına" ilişkin temel hükme de aykırılık teşkil edecektir ki vergi ve harç yükümlülüğü konusunda kıyas veya yorum yoluyla yükümlülük getirilmesi mümkün değildir.

Somut uyuşmazlıkta, nisbi değere tabi bulunan davada, davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesi kararı aleyhinde davalıca istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, HMK 344 maddesi gereğince, muhtıraya rağmen davalıların nisbi oranda hesaplanan istinaf harçlarını süresinde yatırmamaları nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesinin 07.04.2021 tarihli temyize konu kararı ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş, karar yönelik davalılar vekilinin vaki temyiz istemi sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda red edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı onanmıştır.

Sayın çoğunluğun onama gerekçesine katılamıyorum.

Yasal dayanakları yukarıda açıklandığı üzere somut uyuşmazlık yönünden, davalıların İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmelerinde alınması gereken istinaf peşin harcı nisbi olmayıp, maktudur.

HMK 344 maddesi gereğince muhtıra ile davalılardan maktu istinaf peşin harcı istenmesi gerekirken nisbi oranda istenmesi yasal düzenlemelere aykırı olup, bu nedenle muhtıra usulsüz olduğundan, davalılardan maktu istinaf peşin harcı yatırmaları istenmek üzere yeniden HMK 344 maddesine uygun şekilde muhtıra tebliği gerekmektedir.

Ancak davalılar usulsüz muhtıraya istinaden süresinden sonra istinaf peşin harcını maktu olarak yatırmışlardır.

Bu halde maktu harç yatırılmış olduğundan davalılara yeniden muhtıra tebliğine gerek bulunmamaktadır.

Davalılar bu suretle yatırılması gereken maktu istinaf peşin harcını yatırdıklarından İlk Derece Mahkemesinin 07.04.2021 tarihli istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin kararı isabetli değildir.

Açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerekirken istinaf peşin harcının maktu mu yoksa nisbi mi olacağı konusunda hiçbir yasal değerlendirme yapılmaksızın yazılı şekilde onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.