Zayi nedeniyle bono iptalinde imzasız suretin delil olarak yeterliliği
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1166 E. 2021/1044 K. · · İlk derece: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Davacının nitelemesi: Zayi Nedeniyle İptal mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Sınır kaydı: sınır-aday → 16/44 (fin.kiralama/faktoring) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Hasımsız açılan ve kesin hüküm niteliği taşımayan zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davalarında, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil (örn. imza dışındaki tüm unsurları gösteren senet sureti) sunması yeterli sayılmalı, daha fazlasını ispata zorlanmamalıdır; bu durumda dava açılmasında yasal bir engel bulunmadığı kabul edilmelidir. Ancak yapılan ilanlarda senedin keşideci ve lehdar bilgilerinin de yer alması gerekir; bu bilgileri içermeyen ilanlarla hüküm kurulamaz ve ilanların yenilenmesi zorunludur.
Ele alınan sorunlar
Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davasında ispat standardı ve imzasız senet suretinin yeterliliği → kabul
İddia: Davacı vekili, bonoların imzalanmadan önceki hallerinin (imzasız suretlerinin) ve finansal kiralama sözleşmesi ile buna ilişkin kredi onay kararının dosyaya sunulduğunu, eksik inceleme ile davanın reddedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için senette mündemiç hakkın varlığını sürdürmesi gerekir. Davacı, dava konusu 4 adet bononun kayıp olduğunu ileri sürmüş ve bonoların imzaları tamamlanmadan kaybolduğunu belirterek imza dışındaki tüm unsurları gösteren suretlerini dosyaya sunmuştur. İlk derece mahkemesinin senet suretlerinin sunulmadığı, lehdar ve keşidecinin belli olmadığı yönündeki tespiti dosya içeriğine uygun değildir; imzasız suretlerde tüm senet bilgileri (lehdar ve keşideci dahil) mevcuttur. Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği taşımayan bu tür davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasının yeterli sayılması gerekir; aksi halde davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirir. Dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda hak sahipleri ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri hasımlı dava ile iptal kararının iptalini talep edebilecektir; dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususlar esasen bu davalarda tartışılacaktır. Bu nedenle mahkemece, sunulan mevcut delillerin yeterli sayılması ve davacının davayı açmasında yasal bir engel bulunmadığının kabul edilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İlanlarda keşideci-lehdar bilgisinin bulunmaması nedeniyle mevcut ilanlarla hüküm kurulamaması → kabul
Gerekçe: Bonoların vadesi dolmuş ve dava dilekçesindeki bilgiler doğrultusunda mahkemece ilanlar yapılmıştır; ancak yapılan ilanlarda keşideci-lehdar bilgisi yer almamaktadır. Mahkemece yaptırılacak ilanlarda senet bilgilerinin (keşideci ve lehdar dahil) yazılması gerektiğinden, mevcut ilanlar ile hüküm vermek mümkün olmamıştır. Bu nedenle ilanların yenilenmesi suretiyle sonucuna göre bir karar verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesi gerekmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Hasımsız zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davalarında ispat standardının hafifletilmesi gerektiği ve imza dışındaki unsurları gösteren senet suretinin yeterli delil sayılabileceği yönündeki değerlendirme, Yargıtay 11. HD içtihadına da atıfla desteklenerek benzer davalarda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali↗ bono↗ hasımsız dava↗ ispat yükü↗ senet sureti↗ ilan↗ istirdat davası↗ finansal kiralama sözleşmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1166
KARAR NO 2021/1044
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 21/01/2021
NUMARASI 2019/671 Esas 2021/91 Karar
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/07/2021
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin, finansal kiralama faaliyeti gösteren bir finans kuruluşu olduğunu, 6361 sayılı Finansal Kiralama Şirketleri, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’ nun 18. Maddesi gereğince, kiracının seçimi ve talebi üzerine, 3. şahıslardan veya bizzat kiracıda satın aldığı veya başka bir suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında kiracıya bıraktığını, müvekkili şirketin hamili olduğu; ... senet nolu, 12.03.2020 vade tarihli, 305,079 TL tutarlı, ... senet nolu, 12.06.2020 vade tarihli, 305,079 TL tutarlı, ... senet nolu, 12.09.2020 vade tarihli, 305,079 TL tutarlı, ...
senet nolu, 12.11.2020 vade tarihli, 203,386 TL tutarlı bu dört adet bononun müvekkili şirketin elinden rızası hilafına çıktığını beyanla, iş bu bonoların iptaline karar verilmesini talep etmişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, talepte bulunanın iptalini istediği bonoların bir örneğini sunamadığı, talepte bulunanın yetkili hamil olup olmadığı hususunun değerlendirilemediği gibi bonoların muhatabının ve lehtarının bilinemediği, dava konusu bonoların yanızca tutarı ile vade tarihlerinin bildirildiği, bonoların varlığı ile davacının elinde iken zayi olduklarına dair inandırıcı delillerin sunulmadığı, davacının açıklamalarının inandırıcı bulunmadığı gerekçesiyle kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; müvekkili şirketin finansal kiralama faaliyeti gösteren bir finans kuruluşu olduğunu, müvekkil şirket ile davaya konu bonoları düzenleyen ... Ltd. Şti. arasında Finansal Kiralama Birliği nezdinde 22.11.2019 tarihinde ... numarası ile tescilli 12.11.2019 tarihli ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşmeden kaynaklanan borç için davaya konu bonolar düzenlenerek müvekkil şirkete verildiğini, ancak, bonoların bir suretleri alınmadan kaybedildiğini, finansal kiralama sözleşmesi akdedilmeden önce söz konusu firmaya kredi verilmesi şartlarını düzenleyen ve söz konusu firmadan senet alınacağını düzenleyen Kredi Onay Kararının dava dosyasına sunulduğunu, bonoların imzalanmadan önceki hallerinin sunulduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Somut olayda, davacı tarafından dava konusu 4 adet bononun kayıp olduğu ileri sürülmüş ve anılan bonoların içeriği hakkında bilgi sunulmuş,bonoların imzaları tamamlanmadan kaybolduğu belirtilerek imza dışındaki tüm unsurları gösteren birer suretleri dosyaya davacı vekili tarafından ibraz edilmiştir. İlk derece mahkemesince davacı vekilinin beyanlarına itibar edilmeyerek senetlerin suretlerinin sunulmadığı ,lehdar ve keşidecinin belli olmadığı yazılmış ise de imzasız suretlerde tüm senet bilgilerinin mevcut olduğu (lehdarı ...
,keşideci ... ltd.şti vd) tesbit edilmektedir. Yargıtay 11 HD nin 2016/13113 esas ,20176307 karar sayılı ve 16.11.2017 tarihli ilamı somut olaya emsal olup ;"Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile,iptal kararının iptali talep edilebilecektir.
Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılarak ve davacının işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş"denilmiştir. Bu kapsamda; bonoların vadesinin dolduğu, dava dilekçesindeki bilgiler doğrultusunda mahkemece ilanların yapıldığı, ancak yapılan ilanlarda keşideci-lehdar bilgisi yer almadığı, mahkemece yaptırılacak ilanlarda senet bilgilerinin yazılması gerektiğinden yapılan ilanlar ile hüküm vermek mümkün olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, ilanlar yenilenmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2021 Tarih 2019/671 Esas 2021/91 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.01/07/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/137791 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi