6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Sigortalıya halefiyetle rücuda TTK 1188 hak düşürücü süresi uygulanır

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1253 E. 2021/1269 K. ·

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalHak düşürücü süreZamanaşımı

Davacının nitelemesi: Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan Rücu Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Sigorta şirketinin sigortalısına ödediği hasar bedelini taşıyandan rücuen talep ettiği davalarda, dayanılacak süre TTK 1420'deki sigorta sözleşmesinden doğan davalara özgü 2 yıllık zamanaşımı değil, TTK 1188'deki taşıyana karşı ileri sürülecek 1 yıllık hak düşürücü süredir; bu süre malın teslim tarihinden itibaren işlemekle birlikte, hak sahibine ödeme yapıldıktan sonra 90 günlük ek süre içinde de kullanılabilir. Teslim tarihinden itibaren 1 yıl ve ödeme tarihinden itibaren 90 günlük ek sürenin her ikisi de dolmuşsa, dava hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Rücu talebinde uygulanacak sürenin TTK 1188 hak düşürücü süresi mi TTK 1420 zamanaşımı mı olduğu → ret

İddia: Davacı vekili, takibin TTK 1420. madde uyarınca 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığını, bu nedenle hak düşürücü süre nedeniyle ret kararının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: TTK 1188. maddesine göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı 1 yıl içinde yargı yoluna başvurulmaması halinde hak düşer. Rücu hakkı bakımından bu 1 yıllık süre malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte, hak sahibine ödeme yapıldıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekir. TTK 1420. madde ise sigorta sözleşmelerinden doğan davalar için öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresidir; davacının isteği sigortalıya halef olarak davalı taşıyıcıdan tazminat istemine ilişkin olduğundan, bu husustaki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Emtianın teslim tarihi 28/01/2017, davacının sigortalısına ödeme tarihi 11/04/2017, icra takip tarihi ise 19/04/2018 olduğundan, gerek teslimden itibaren 1 yıllık gerekse ödeme tarihinden itibaren 90 günlük süre dolmuş olduğundan hak düşürücü süre nedeniyle davanın usulden reddinde isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Arabuluculuk vekalet ücretinin davacıya yükletilmesi → ret

İddia: Davacı vekili, müvekkili aleyhine hükmedilen arabuluculuk ücretinin kabul edilemeyeceğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Taraflar arabuluculuk görüşmelerine katılmış ancak anlaşamamışlardır; vekalet ücretinin davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi gerektiğinden davacı tarafın arabuluculuk vekalet ücreti yönündeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Sigortalıya halef olarak taşıyıcıdan rücu talebinde TTK 1420'deki sigorta sözleşmesi zamanaşımının değil, TTK 1188'deki taşıyana özgü hak düşürücü sürenin (teslimden 1 yıl + ödemeden 90 gün ek süre) uygulanacağına ilişkin tespit bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşır.

Usul tespitleri

Zamanaşımı
TTK 1420. maddesindeki 2 yıllık zamanaşımı süresi yalnızca sigorta sözleşmesinden doğan davalar için öngörülmüştür; sigortalıya halef olarak taşıyıcıdan tazminat istemine ilişkin rücu davalarında uygulanmaz.
Hak düşürücü süre
TTK 1188. madde uyarınca kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı yargı yoluna başvuru için 1 yıllık hak düşürücü süre malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlar; rücu hakkı bakımından hak sahibine ödeme yapıldıktan sonra ayrıca 90 günlük ek süre içinde de dava/takip açılabilir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hak düşürücü süre zamanaşımı halefiyet rücu itirazın iptali gemi ve yük alacaklılığı arabuluculuk vekalet ücreti

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1188TTK 1188/4TTK 1420 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 67

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1253

KARAR NO 2021/1269

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

DAVA

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/09/2021

Hak düşürücü süre nedeni ile davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; dava dışı sigortalı ... San.Tic.A.Ş. ve grup şirketlerinden ...Tic.A.Ş. ile müvekkili şirket arasında Abonman Nakliyat Sigorta Poliçesi imzalandığını, sigortalı firma çalışanları tarafından nakliyeci davalı Maersk Lıne A/S firma tarafından denizyolu ile nakliyesi gerçekleştirilen emtiaların taşınması sırasında konteyner içerisinde bulunan emtiaların ıslanarak hasar gördüğü, ekspertiz raporu ile belirlenen hasar bedelinin 4.940,39-usd olduğunu, tespit edilen hasar miktarının müvekkili tarafından sigortalıya ödendiğini, meydana gelen hasardan davalının sorumlu olduğunu, halefiyet gereği müvekkilinin sigortalıya ödediği hasar bedelinin davalıdan talep edildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine tahsili için İstanbul Anadolu 12.İcra Müdürlüğünün ...

esas sayılı dosya ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının itirazının haksız itirazının iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; Konişmentolarda bulunan Milletlerarası Yetki Şartı uyarınca davanın yetki yönünden reddine, TTK m.1188 uyarınca davanın hakdüşürücü süre yönünden reddine, her halükarda haksız ve hukuka aykırı davanın esas yönünden de reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, yetki kaydının Türk Mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldırır nitelikte bulunması nedeni ile davalının bu yöndeki itirazının yerinde görülmediği, eşyanın teslim tarihinin 28/01/2017 olduğu, aynı gün eşyanın boşaltılma işleminden sonra, toplamda 1432 kolinin hasar gördüğünün tespit edildiği ve 30/01/2017 tarihinde gerekli hasar raporunun düzenlendiği ve davacının sigortalısına 11/04/2017 tarihli sigorta ödemesi yaptığı; emtiaların teslim tarihinin 28/01/2017, davacının sigorta tazminatı ödeme tarihinin ise 11/04/2017 olmasına karşılık, davacının icra takip tarihine başladığı tarihin 19/04/2018 olması karşısında davacının TTK 1188 maddesi gereğince yasal 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; taşımaya konu emtianın davalıya ait gemiye yüklenme tarihinin 09/01/2017, emtianın varma limanında gemiden boşaltım ve teslim tarihinin 28/01/2017, survey raporunun düzenlendiği ve hasarın tespiti tarihinin 30/01/2017, dava dışı sigortalıya ödeme yapılan tarihin 11/04/2017, İstanbul 12.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibi tarihinin 19/04/2018 olduğunu, TTK 1420.maddesi gereği 2 yıllık zamanaşımı süresine tabii olduğunu, bilirkişi raporu dikkate alınmaksızın hüküm kurulduğunu,müvekkili şirket aleyhine hükmedilen arabuluculuk ücretinin kabulünün mümkün olmadığını, kararın kaldırılarak dosyanın esas hakkında karar verilmek üzere mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen hasar nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yöneyik itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.

Davacı tarafından davalı hakkında İstanbul 12.İcra Müd...E. Sayılı dosyası ile 19/04/2018 tarihinde ilamsız takip başlatılmıştır.

TTK 1188. maddesine göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı 1 yıl içinde yargı yoluna başvurulmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yapıldıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir.TTK 1188/4 fıkrasında bu sürenin ,tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir hükmünü haizdir. Davacı vekili takibin TTK nun 1420.maddesi uyarınca 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığını ileri sürse de ; 1420.madde sigorta sözleşmelerinden doğan davalar için öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresi olup,davacının isteği sigortalıya halef olarak davalı taşıyıcıdan tazminat isteğine ilişkin olduğundan davacı vekilinin bu hususa yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.Somut olayda,ayrıca tarafların arabuluculuk görüşmelerine katıldığı ancak anlaşamadıkları;

vekalet ücretinin davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi gerektiğinden davacı tarafın arabuluculuk vekalet ücreti yönünden istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Davacının sigortalısına 11/04/2017 tarihli sigorta ödemesi yaptığı, emtiaların teslim tarihinin 28/01/2017, davacının sigorta tazminatı ödeme tarihinin ise 11/04/2017, davacının icra takip tarihine başladığı tarihin 19/04/2018 olduğu; gerek teslimden itibaren 1 yıl gerekse sigorta tazminatı ödeme tarihinden itibaren 90 günlük süre dolduğundan hak düşürücü süre nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/09/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/137187 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.