CIF teslimde ordino için liman masrafı teminatının depo edilmesi koşuluyla tedbiren mal teslimi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/680

KARAR NO 2021/1156

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/02/2021 (Ek Karar)

NUMARASI 2020/121 D.İş 2020/122 Karar

TALEP İhtiyati Tedbire İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/07/2021

İhtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili; müvekkili şirketin Çin'den ithal ettiği emtianın Marport Limanına 14.12.2020 tarihinde gönderdiğini, müvekkili adına Ambarlı Gümrüğü'ne tescilli 03.12.2020 tarih ve ..., ... sayılı özet beyan muhteviyatı kapsamı ürünlerin 17.12.2020 tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithalat işleminin tamamlandığını,malın teslimi için konşimento nüshasını ibraz ederek ilgili liman işletmesinden malların teslimi için talepte bulunduğunu, Marport Liman İşletmeleri tarafından yüklerin teslim edilebilmesi için Yük Teslim Talimat Formu (ordino) ibraz edilmesi gerektiği beyan edilerek malların teslim talebinin reddedildiğini, bunun üzerine taşıyıcı acentesi olan karşı taraf şirket yetkilileri ile yapılan şifahi görüşmeler ve yazışmalar sonucunda ordino belgesinin teslim edilebilmesi için konteyner başına 1.235,40-usd olmak üzere toplamda 7.412,40-usd ordino ücretinin ödenmesi gerektiğinden bahisle müvekkilinin mallarının teslim edilmediğini, malların teslimi için sadece konşimento ibrazı gerektiğini, CIF satışta taşıma ücreti muhatabının alıcı olmadığını, taşıma ücretlerinin ...

şirketine ödendiğini belirterek, teminatsız olarak, aksi halde teminat karşılığı malların müvekkiline teslimi için Marport Liman İşletmelerine yazı yazılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taşınan malların davacı tarafından CIF teslim şekli ile satın alındığı, 161.568-usd mal bedeli ile 22.542-USD navlun bedelinden oluşan toplam 194.100-usd'nin satıcıya ödenmiş olduğu, malların gemiden tahliyesinden sonra gümrük işlemlerinin tamamlandığı, ancak taşıyıcı firma tarafından alıcıya ordino verilmemesi nedeniyle alıcının malları limandan çekemediği, alıcı ile taşıyıcı arasındaki uyuşmazlığın standart liman masraflarının ödenmesi ile ilgili olduğu, taşıyıcı tarafından sözkonusu masrafların ödenmesi halinde ordino verileceğinin bildirildiği, TTK'nın 1202. maddesinde taşıyanın alacakları hakkında uyuşmazlık çıktığında çekişmeli tutarın mahkemece belirlenecek yere yatırılır yatırılmaz taşıyanın eşyayı teslim etmek zorunda olduğunun düzenlendiği, taşıyıcının malın alıcısından konteyner başına 1235,40-usd olmak üzere taşınan toplam altı adet konteyner için toplam 7.412,40- USD liman masrafı ödenmesini talep ettiği gerekçesiyle, TTK'nın 1202.

maddesi gereğince 7.412,40-usd'nin talep eden tarafça mahkeme veznesine depo edilmesi halinde taşınan emtianın talep eden şirkete teslimine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden vekili; uluslararası deniz taşımacılık kuralları gereğince yurt dışı organizasyonlu CIF teslim şartlı taşımalarda oluşan ve oluşabilecek bütün liman ve ek gümrük masraflarının CIF taşıma kuralları gereğince alıcıya fatura edildiğini, yükün alıcıya teslimi için ordinonun mutlaka ibraz edilmesi gerektiğini, yapılan taşımayla ilgili liman masrafları ve lokal masraflar ödenmeden malların tesliminin mümkün olmadığını, alacaklı olan müvekkilinin alacağını tahsil edebilmesi için yük teslim onayını vermeme hakkının karar ile ortadan kaldırıldığını belirterek, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İtiraz eden vekili ek beyanında; ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, aksi halde demuraj bedeli olarak talep eden tarafından 6.510-USD ek teminat yatırılmasına karar verilmesini istemiştir.

EK KARAR

Mahkemece; İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında ... aleyhine tedbir talebine konu olan taşımadan dolayı 6.510- USD bedelli ve 7.412- USD bedelli fatura alacakları ile işlemiş faizden oluşan toplam 13.934,42- USD alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı nedeniyle takibin durduduğu, itirazın dayanağını oluşturan Danıştay 10. Dairesinin 27.10.2015 tarihli kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun 17.12.2018 tarihli kararı ile bozulduğu, bozma ilamında Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğünün "Yük Teslim Talimat Formu İbrazı" kararında yetki aşımı olduğunun kabul edildiği, TTK'nın 1202. maddesine göre,ithal edilen malların teminat mukabilinde alıcısına teslimine dair verilen ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İtiraz eden vekili; malların varışından sonra alıcı firmanın CIF yükler için geçerli lokal masrafları ve depo ücretini ödemeksizin ordino talebinde bulunduğunu, alıcı firmaya ödemelerin yapılması halinde ordino teslimi yapılacağının bildirildiğini, uluslararası deniz taşımacılığı kuralları gereğince CIF çıkışlı yüklerden kaynaklı liman ve ek gümrük masraflarının alıcıya fatura edildiğini, yükün alıcıya teslimi için ordino ibrazının gerektiğini, ihtiyati tedbir kararı nedeniyle davacının masrafları ödemeksizin malları gümrükten teslim aldığını, müvekkilinin alacağını tahsil edebilmesi için yük teslim onayı vermeme hakkının bulunduğunu belirterek, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir kararına itiraza ilişkindir.HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir." şeklindedir.Somut olayda; ihtiyati tedbir isteyen tarafından Çin'den ithal edilen malların CIF teslim şekli ile satın alındığı, mal ve navlun bedelinin satıcı firmaya ödenmiş olduğu, malların gemiden tahliye edilerek gümrük işlemlerinin tamamlandığı, ancak taşıyıcı firma tarafından alıcıya ordino verilmemesi nedeniyle alıcıya malların limandan teslim edilmediği, ihtiyati tedbir isteyen alıcı ile taşıyıcı arasındaki uyuşmazlığın standart liman masrafları ve demuraj bedelinden kaynaklandığı, bu kapsamda bu bedellerin tahsili bakımından taşıyıcı tarafından ihtiyati tedbir isteyen aleyhine icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır.TTK'nın 1202.

maddesi hükmüne göre, taşıyanın alacakları hakkında uyuşmazlık çıktığında çekişmeli tutarın mahkemece belirlenecek yere yatırılır yatırılmaz taşıyan eşyayı teslim etmek zorundadır. Somut olayda mahkemece bu kapsamda karşı tarafça ordino vermek üzere talep edilen bedelin mahkeme veznesine depo edilmesi koşuluyla malların ihtiyati tedbir isteyene teslimine karar verilmiş ve ihtiyati tedbir isteyen tarafından, tespit edilen tutar mahkeme veznesine depo edilmiştir. Bu kapsamda teminat karşılığında mal tedbir niteliğinde alıcıya teslim edildiğinden, taşıyanın kanuni hapis hakkı yatırılan parayla teminat altına alınmıştır. Diğer yandan TTK'nın 1201. maddesinde taşıyanın, navlun sözleşmesinden kaynaklanan bütün alacakları için TMK'nın 950 ila 953.

maddeleri uyarınca eşya üzerinde hapis hakkına sahip olduğu hüküm altına alınmış olup, davalı tarafından bu kapsamda usulüne uygun bir hapis hakkı da ileri sürülmemiştir. Taşıyıcının demuraj bedeline ilişkin alacak talebi ise yargılama gerektirir niteliktedir. Buna göre mahkemece zararın artmaması için tedbiren yükün alıcısına teslimine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, ihtiyati tedbire yönelik itirazın reddine karar verilmesi de yerindedir. Açıklanan nedenlerle,istinaf sebebleri itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbire itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran ihtiyati tedbire itiraz eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/07/2021