Mevduat hesabındaki paranın ödenmesi uyuşmazlığında görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1690 E. 2021/1446 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Görev İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 18/19/46/57 (tüketici) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Gerçek kişi tüketici ile profesyonel sağlayıcı banka arasındaki mevduat hesabından kaynaklanan uyuşmazlık, bankacılık işlemi niteliğinde de olsa 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemidir; uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde bulunması, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olmasını engellemez.
Ele alınan sorunlar
Mevduat hesabındaki paranın ödenmesi talebinde görevli mahkemenin belirlenmesi → ret
İddia: Davalı vekili, uyuşmazlığın bankacılık işleminden kaynaklanması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu, bu nedenle ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, tüketici mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmesinin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Mevduat hesabı açılması bir bankacılık işlemidir. 6502 sayılı Kanun'un 3/1-k maddesinde tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak; 3/1-l maddesinde tüketici işlemi, bankacılık dahil ticari veya mesleki amaçla hareket eden kişiler ile tüketiciler arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlem olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 73/1 maddesi uyarınca tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklara bakma görevi tüketici mahkemelerine aittir. Bir uyuşmazlığın tüketici uyuşmazlığı sayılması için taraflardan birinin tüketici, diğerinin profesyonel sağlayıcı olması ve uyuşmazlığın tüketici işleminden kaynaklanması gerekir. Somut olayda davacı gerçek kişi tüketici, davalı banka profesyonel sağlayıcı, yatırılan mevduat da tüketici işlemidir. Davanın ticari dava niteliğinde bulunması, tüketici mahkemelerinde görülmesini engellemez. Görev, HMK 114. madde uyarınca dava şartı olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden incelenir. Davacının mesleki amaçla hareket ettiğine ilişkin delil bulunmamaktadır. Taraflar arasında tüketici işlemi söz konusu olduğundan, davanın açılma tarihi itibariyle görevli mahkeme tüketici mahkemesidir. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Gerçek kişi mevduat sahibi ile bankalar arasındaki mevduat alacağı uyuşmazlıklarında, işlemin bankacılık/ticari nitelikte olmasının tüketici mahkemesinin görevini ortadan kaldırmayacağı yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Gerçek kişi tüketici ile profesyonel sağlayıcı banka arasındaki mevduat hesabından kaynaklanan tüketici işlemi uyuşmazlıklarında, uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde bulunması dahi görevi değiştirmez; görevli mahkeme tüketici mahkemesidir.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tüketici işlemi↗ görev↗ dava şartı↗ mevduat hesabı↗ bankacılık işlemi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1690
KARAR NO 2021/1446
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/03/2021
NUMARASI 2019/392 Esas-2021/253 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/10/2021
İlk derece mahkemesince verilen görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine dair kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davalı bankanın Bayrampaşa Şubesinde müvekkili adına banka hesabı bulunduğunu, müvekkil yönünden bir soruşturma nedeni ile mal varlığına tedbir konulduğunu, konulan tedbir kararının kaldırıldığını ve buna ilişkin bankaya bilgi verildiğini, mevduat hesabında bulunan paranın ödenmesi talep edilmesine rağmen davalı banka tarafından ödenmediğini, davalı banka hakkında başlatılan takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek davalının itirazının iptaline, % 20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davacının hesabında bulunan el koyma kararının kaldırıldığına ilişkin müvekkili bankaya hiçbir resmi yazının tebliğ edilmediğini, davacının hesabında Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından uygulanan tedbirin de bulunduğunu, müvekkili banka kayıtlarında yer alan tedbir kaldırılsa dahi davacıya ödeme yapılmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine, davacının takip başlatmakta kötüniyetli olması nedeniyle % 20 oranındaki kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davacının, davalı banka nezdinde vadesiz mevduat hesabının bulunduğu ve taraflar arasındaki temel bankacılık hizmet sözleşmesi kapsamında davacının tüketici konumunda olduğu ve tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesi tarafından görülmesi gerektiği gerekçesiyle mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.nun 114/1-c ve 115/2 mad. uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; uyuşmazlığın bankacılık işleminden kaynaklanması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu, bankacılık işlemi söz konusu olduğundan davanın ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini, mahkemece tüketici mahkemelerinin görevli olduğunu belirterek davanın görev yönünden reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını beyanla karara karşı istinaf kanunyoluna başvurmuştur.
GEREKÇE
Dava, davacının davalı bankadaki mevduat hesaplarındaki paranın ödenmesi istemine ilişkindir. Mevduat hesabı açılması bir bankacılık işlemidir. 6502 sayılı yasanın 3/1-k maddesinde tüketicinin; “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi”, 3/1-l maddesinde ise tüketici işleminin; “mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi” ifade edeceği düzenlenmiş, aynı Kanun'un 73/1 maddesinde de;
"tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu" hüküm altına alınmıştır. Bir uyuşmazlığın tüketici uyuşmazlığı niteliğinde olması için taraflardan birinin tüketici, taraflardan birinin profesyonel satıcı (sağlayıcı) ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın da tüketici işleminden kaynaklanması gerekmektedir. Somut olayda davacı gerçek kişinin tüketici, davalı bankanın profesyonel sağlayıcı, yatırılan mevduatın da bir tüketici işlemi olduğu açıktır. Dava tarihi itibariyle 6502 sayılı yasa yürürlükte olup davanın ticari dava niteliğinde bulunması davanın tüketici mahkemelerinde bakılmasını engellemez.
Görev HMK'nın 114. maddesi uyarınca dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden incelenir. Davacının mesleki amaçla hareket ettiğine ilişkin bir delil bulunmamaktadır. Taraflar arasında tüketici işlemi söz konusudur. Davanın açılma tarihi itibariyle taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözmeye görevli tüketici mahkemesi olduğundan, davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden red kararına karşı ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.07/10/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/135700 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi