6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Finansal kiralamada kiracının sigorta tazminatı davasında aktif husumeti

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1815 E. 2021/1526 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Sigorta

Davacının nitelemesi: Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Finansal kiralama konusu malın hasarına ilişkin sigorta tazminatı davasında, malın mülkiyeti ve/veya dava açma ve tazminatı alma yetkisi finansal kiralama şirketi tarafından kiracıya devredilmiş/verilmiş ise kiracının aktif husumet ehliyeti bulunur. Makine Kırılması Genel Şartları kapsamındaki sigortalarda, tamirat dolayısıyla eski parça yerine yeni parça konulması nedeniyle tazminattan eskime/yıpranma tenzili yapılamaz; sigorta bedelinin yeni ikame değerine eşit olması esas olduğundan, eksik sigorta hesaplaması ile eskime tenzilinin birlikte uygulanması genel şartlara aykırıdır.

Ele alınan sorunlar

Davacının aktif husumet/taraf ehliyeti bulunmadığı iddiası → ret

İddia: Davalı vekili, poliçenin müvekkili ile dava dışı finansal kiralama şirketi arasında akdedildiğini, davacının poliçede taraf olmadığını ve makinenin maliki olmadığını, dolayısıyla davacının aktif husumetinin bulunmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dairenin önceki kaldırma kararında, finansal kiralama şirketi tarafından davacı kiracıya davayı açma ve tazminatın kendisine ödenmesi hususunda yetki verilmesi halinde davacının taraf sıfatının bulunduğu kabul edilmiştir. Yargılama sırasında finansal kiralayanın hasarlı makinenin mülkiyetini davacıya devrettiği ve tazminat ödenmesini talep etme hususunda muvafakat verdiği anlaşıldığından taraf ehliyeti yönünden eksikliğin giderildiği kabul edilmiş, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ekspertiz raporu ile bilirkişi raporu arasında hasar nedeni ve hesabı yönünden çelişki bulunduğu iddiası → ret

İddia: Davalı vekili, ekspertiz raporu ile bilirkişi raporunun hasar nedeni yönünden çeliştiğini ve bu çelişkinin giderilmediğini, bilirkişi raporunda hesaplanan hasar tutarının fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Hasardan hemen evvel makinenin bakımının yaptırıldığı, krank mili kırılmasının kullanıcı hatasından veya mutad kullanımdan kaynaklanmadığı bilirkişi raporuyla belirlenmiştir. Eksper ve bilirkişi kurulu, hasar tutarının eksik sigortaya göre hesaplanması ve muafiyet tenzili konusunda mutabık olsa da, eksper raporunda ayrıca %60 oranında eskime tenzili yapıldığından hasar tutarları arasında farklılık meydana gelmiştir. Ancak Makine Kırılması Genel Şartları'nda diğer bazı sigorta genel şartlarında olduğu gibi nitelik, teknoloji ve randıman farkının gözetilmesi ve tenzili söz konusu değildir; bu sigortanın konusu teknolojik ürünler olup teknolojinin sürekli gelişmesi esastır. Genel Şartlar'ın 4. maddesi uyarınca sigorta bedelinin yeni ikame değerine eşit olması gerekmekte, 14. maddesi ise tamirat dolayısıyla eski parça yerine yeni parça konulması sebebiyle tazminattan indirim yapılamayacağını açıkça düzenlemektedir. Eksper tarafından hem eskime tenzili hem de eksik sigorta hesaplaması birlikte uygulanarak hasar tutarından %60 oranında tenzil yapılması, bu açık genel şart hükmüne aykırıdır. Bu nedenle bilirkişi raporu ile eksper raporu arasında çelişki bulunduğu yönündeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Finansal kiralama konusu malın hasarına ilişkin sigorta tazminatı davalarında kiracının aktif husumet ehliyetinin hangi koşullarda kabul edileceği ve Makine Kırılması Genel Şartları kapsamındaki sigortalarda yeni parça kullanımı nedeniyle eskime tenzili uygulanamayacağı yönündeki tespitler bakımından bölgesel emsal değer taşımaktadır.

Usul tespitleri

Dava şartı
taraf ehliyeti (aktif husumet)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali aktif husumet ehliyeti taraf sıfatı finansal kiralama makine kırılması sigortası eksik sigorta eskime tenzili muafiyet icra inkar tazminatı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1815

KARAR NO 2021/1526

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/06/2021

NUMARASI 2020/197 Esas 2021/675 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/10/2021

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı hakkında başlattığı icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu, davalının itirazında makine hasarının bakımsızlıktan kaynaklandığını ve teminat kapsamı dışında olduğunu ileri sürdüğünü, oysa teknik inceleme sonucu hasarın çalışma sırasında bir parçasının kırılması ve hareketinin devam etmesi nedeniyle oluştuğunun tespit edildiğini, müvekkilinin hasar nedeniyle makinenin bakımını yaptırdığını ve hasar bedelini ödediğini, davalının bu tutarı müvekkiline ödemekten imtina ettiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının bu davada taraf sıfatının bulunmadığını, zira sigorta poliçesinin müvekkili ile dava dışı ... A.Ş. arasında akdedildiğini ve sigortalının da adı geçen şirket olduğunu, davacının poliçede herhangi bir sıfatının bulunmadığını, ayrıca hasarın teminat dışı olduğunu, yine poliçede eksik sigorta ve muafiyet bulunduğunu, talep edilen tutarın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; bilirkişi raporunda ekspertiz raporunun da değerlendirilerek inceleme yapıldığı, yapılan inceleme neticesinde dava konusu makinenin kazı çalışması sırasında ani bir ses gelerek motorun stop ettiği, sigortacı poliçede yer alan MR 591 bakım klozu uyarınca rizikonun sebebinin bakımlarının yapılmaması olduğunu belirtilmiş ise de dosyaya sunulu belgelerden makinenin bakımlarının sigortalı tarafından yaptırıldığı, bu hususların bilirkişi raporunda da belirtildiği, yine bilirkişilerce yapılan inceleme neticesinde ekspertiz raporundaki makinedeki hasarın bakım eksikliği sonucu meydana gelebileceği yönündeki görüşün yerinde olmadığı, krank şaftı kırılmasının kullanıcı hatasından meydana gelen arızalardan olmadığı,davacıya ödenmesi gereken nihai bedelin 20.324,54-TL olduğu belirtilmiş olup bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve hükme elverişli görüldüğü, davacının aktif husumet ehliyetine de haiz olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne davalının İstanbul Anadolu ....İcra Müdürlüğünün ...

sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 20.324,54- TL asıl alacak üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, (Usuli kazanılmış haklar göz önüne alınarak işlemiş faiz talebi hususunda değerlendirme yapılmamıştir.) alacak yargılamayı gerektirmekle yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde;

1- Davacının aktif husumetinin bulunmadığını, zira Poliçenin müvekkili ile dava dışı ... A.Ş. arasında akdedildiğini, davacının taraf olmadığını, davacının makinenin maliki de olmadığını, Finansal Kiralama Sözleşmesi uyarınca sigorta yaptırma yükümlülüğünün kiralayan şirkette olduğunu ve poliçenin buna uygun düzenlendiğini,ekspertiz raporu ile bilirkişi raporunun hasar nedeni yönünden çelişmekte olduğunu ve bu çelişkinin giderilmediğini, bilirkişi raporunda hesaplanan hasar tutarının fahiş olduğunu belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

istinafa konu hükümden evvel,ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün yapılan istinaf incelemesi sonucunda ; Dairemizin 2018/1746 esas, 2020/552 karar sayılı kararı ile ; "finansal kiralama konusu makinenin mülkiyetinin dava tarihi itibariyle veya yargılama sırasında davacı kiracıya geçtiği yönünde bilgi veya belgeye rastlanılmamış ise de, finansal kiralama şirketi tarafından, davacı kiracıya iş bu davayı açabilmesi ve tazminatın davacıya ödenmesi hususunda yetki verilmesi halinde, davacının iş bu davada taraf sıfatı olduğu kabul edilmelidir."denilerek taraf ehliyetine ilişkin eksikliğin giderilmesi için karar kaldırılarak dosya ilk derece mahkemesine iade edilmiştir.Kaldırma kararı üzerine ;yargılama sırasında finansal kiralayanın hasarlı makinenin mülkiyetini davacıya devir ettiği gibi tazminat ödenmesini talep etme hususunda muvafakat da verdiği anlaşılmakla taraf ehliyeti yönünden eksikliğin giderildiği ,bu kez taraf ehliyetine yönelik ileri sürülen istinaf nedeni yerinde görülmemiş,davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kabul edilmiştir.Davalı vekili tarafından iş makinesinin bakımları yaptırılmadığından hasara uğradığı ileri sürülmüş ise de ;

hasardan hemen evvel 4.9.2013 tarihinde bakımının yaptırıldığı,krank mili kırılmasının krank çalışması esnasında krankın çatlayabileceği ve çatlak tesbit edilmediğinde kırılma yaşanabileceği,kullanıcı hatasından veya mutad kullanımdan kaynaklanmadığı bilirkişi raporu ile belirlenmiştir. İş makinaları için poliçede Makine Kırılması Genel Şartları ve ek olarak Taşıma dahil Kasko Rizikoları ve Terör Teminatı verilmiştir.Eksper raporunun incelenmesinde ise ; İş makinesinin sigorta değerinin 160.000-euro+KDV,sigorta bedelinin 380.000-TL olduğu eksik sigorta olduğu , onarım bedelinin kadrimaruf olduğu ,bir kısım parçaların hasarla ilgisi olmadığı ,hasarlı makinenin değişen bir kısım parçalarının mutad parça ve ömürlü parça denilerek sınıflandırıldığı ,mutad parçalar 1.revizyon (20.000 saat) de motor açıldığında mutad değişen parçalar olup ,yıllık %10 toplamda %60 oranında eskime tenzili yapıldığı ve ve ömürlü parça toplamlarından yine hasar tarihi itibariyle motorun henüz revizyon zamanı gelmediğinden toplamda %60 oranında eskime tenzili yapılarak bulunan hasar tutarından eskime tenzilinden sonra eksik sigorta hesaplanarak 11.311,65 -TL hasar bedeli hesaplanmıştır.Bilirkişi raporunda ise ;

MKGŞ 14.maddesi" tamiri kabil hasar ve ziya halinde tazminat tutarı ikame olunan yedek parçaların yeni bedelleri, mahallinde cari iş saatleri tarifesine göre işçilik masrafları, ... normal nakliye masrafları (uçak hariç) çökme ve montaj masrafları, gümrük resmi veya harç masrafları dahil olarak makine veya tesisler için hasardan hemen evvelki hal ve şartlarına getirilmesi için gereken bedele getirilmesidir. Teminat dolayısıyla eski parça yerine yeni parça konulması sebebiyle tazminatta indirme yapılmaz. "denildiği buna göre yeni parça kullanılması nedeniyle eskime tenzili uygulanamayacağı, eksper tarafından hasar hesaplamasına esas alınan onarım bedelleri ile sigorta değeri tutarının kadrimaruf bulunduğu ,GŞ ın 4.maddesi uyarınca sigorta bedelinin yeni ikame değerine eşit olması öngörüldüğünden sigortalı eğer makinenin sigorta bedelini ,makinenin yeni ikame değerine yükseltmemiş ise eksik sigorta uygulaması ile karşılaşacağını faturada belirtilen hasar tutarından indirim yapılmasının genel şartlara uygun bulunmadığı, eksik sigorta mevcut olduğundan hasar tutarının 20.324,54-TL olduğu yolunda kanaat bildirmiştir.Görüldüğü üzere ;eksper ve bilirkişi kurulu ;hasar tutarı ,sigorta değerine göre eksik sigorta bulunduğu ve muafiyet tenzili konusunda mutabık ise de eksper raporunda %60 oranında eskime tenzili yapıldığından hasar tutarları arasında farklılık meydana gelmiştir.Ancak ;MKGŞ nda bazı genel şartlarda olduğu gibi nitelik, teknoloji ve randıman farkının gözetilmesi ve tenzili söz konusu değildir.

Zira bu sigortanın özelliği gereği konusu teknolojik ürünler olup teknolojinin sürekli ilerleyip gelişmesi söz konusudur. Genel şartların 4.maddesi sigorta bedellerinin yeni ikame değerine eşit olması gerekmektedir.Eksper tarafından hem eskime tenzili hemde eksik sigorta hesaplaması yapıldığı,genel şartların 14.maddesinde "tamirat dolayısıyla eski parça yerine yeni parça konulması sebebiyle tazminattan indirme yapılamaz"açık hükmüne rağmen hasar tutarından %60 oranında tenzil edildiğinden bilirkişi raporu ile eksper raporu arasında açık çelişki bulunduğuna yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 1.388,37-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 348-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.040,37-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/10/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/134473 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.