Menfi tespit davasında İİK 72/3 uyarınca takibin tedbiren durdurulamayacağı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1882 E. 2021/1607 K. · · İlk derece: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, İİK 72/3 maddesi gereği ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemez; bu yasal bir engeldir. İcra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi talebi için ise İİK 72 ile HMK 389 vd. maddeleri birlikte değerlendirilir ve tedbir talep eden tarafın HMK 390/3 uyarınca davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir; senedin nakden düzenlenmiş olması, üzerinde teminat kaydının bulunmaması ve TTK hükümlerine göre açığa senet düzenlenmesinin mümkün olması karşısında, teminat senedi iddiasının yaklaşık ispatı sağlanamamışsa tedbir talebi reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Menfi tespit davasında icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulması talebi → ret
İddia: Davacı vekili, teminat senedinin anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğunu ve tahrifat içerdiğini ileri sürerek, icra takibinin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına karar verilmesini istemiştir.
Gerekçe: İİK 72/3 maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemez; bu, teminatlı olsa da teminatsız olsa da geçerli bir yasal engeldir. Bu nedenle icra takibinin durdurulması talebinin reddinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
İcra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi talebi (yaklaşık ispat şartı) → ret
İddia: Davacı vekili, senedin teminat senedi olduğunu, sonradan doldurularak tahrifat yapıldığını, HMK 209 uyarınca inkar edilen senedin işleme esas alınamayacağını ileri sürerek, olmadığı takdirde icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini istemiştir.
Gerekçe: Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında HMK 389 vd. maddelerinin de göz önünde bulundurulması gerekir. HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf, dayandığı tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendi haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Davacı, icra takibine konu senedin teminat senedi olduğunu ve sonradan doldurulduğunu ileri sürmüş ise de, senet nakden kaydı taşımakta olup üzerinde teminat senedi olduğuna ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır. Ayrıca TTK hükümlerine göre açığa senet düzenlenmesi mümkündür. Dosyanın bulunduğu aşama itibariyle davacının esas bakımından haklılığının yaklaşık olarak ispatı ölçüsünde delil bulunmadığından ihtiyati tedbir koşulları oluşmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Menfi tespit davasında icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulamayacağının İİK 72/3 uyarınca kesin bir yasal engel olduğunun ve icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi talebinde yaklaşık ispat şartının (açığa senet düzenlenmesinin geçerliliği dahil) nasıl değerlendirileceğinin ortaya konması açısından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit davası↗ ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ açığa senet↗ İİK 72/3↗ icra veznesindeki paranın ödenmemesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1882
KARAR NO 2021/1607
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 25/06/2021 (Ara Karar)
NUMARASI 2021/336 Esas
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/11/2021
İhtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili ; taraflar arasında yapılan akaryakıt bayilik sözleşmesi aşamasında, ön ödemesiz alımlar için teminat olarak verilmiş "açık" senedin, gerçeğe ve hayatın olağan akışına, ticari teamüllere aykırı olarak doldurulup, üzerinde tahrifat yapmak suretiyle İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, müvekkilinin 2020 Mayıs ayı itibariyle, davalıdan herhangi bir petrol ürünü almamış olması ve davalı şirkete hiçbir borcunun bulunmaması karşısında, mal bağlamında, teminat olarak verilen senedin iade edilmemesi iyi niyet kuralları ile bağdaşmadığını, davalının, ön ödemesiz alımlar için teminat olarak verilen senedi iade etmemesi, senet üzerinde tahrifat yapılmış olması ve senedin hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere aykırılık oluşturması, senette yazılı miktar da göz önünde bulundurularak, müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğacağı kuşkusuz olduğundan, İstanbul ...
İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasının icrasının dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, olmadığı takdirde paranın alacaklı olduğunu iddia eden tarafa ödenmemesi yönünde tedbir karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI
Mahkemece, Davacı talebi ile ilgili icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde - tedbir verilebilmesi için İİK m 72. İle HMK. 389 maddelerinin birlikte değerlendirilmesi ve davanın esasının yaklaşık olarak ispat edilmesi gerektiğini, sunulan beyan ve belgelerle takip konusu senedin anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğu hususunun ve senedin teminat olarak verildiği hususunun HMK. 389. maddesinde ve HMK. 390/3 maddesi kapsamında henüz yaklaşık olarak ispat edilemediği anlaşılmakla bu aşamada icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin talebin reddine, yine takipten sonra açılan menfi tespit davası ile icra takibinin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden takibin durdurulmasına yönelik istemin de reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; davalı tarafın akaryakıt bayilik sözleşmesi aşamasında, ön ödemesiz alımlar için teminat olarak verilmiş "açık" senedin, gerçeğe ve hayatın olağan akışına, ticari teamüllere aykırı olarak doldurulduğunu, üzerinde tahrifat yapmak suretiyle müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı bir takip başlatıldığını, müvekkilinin 2020 Mayıs ayı itibariyle, davalıdan her hangi bir petrol ürünü almamış olması ve davalı şirkete hiçbir borcunun bulunmadığını, mal bağlamında, teminat olarak verilen senedin iade edilmeyip, sonradan 17.11.2020 tarihinde tanzim edilmiş gibi gösterilerek, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra dosyasının dava sonuna kadar durdurulmasına karar verilmesi gerektiğini, yaklaşık ispata ilişkin delil bulunmadığı gerekçesiyle verilen red kararının doğru olmadığını, 6100 Sayılı HMK'nın 209.
Maddesinde düzenlenen "Adi bir senetteki yazı veya imza inkar edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz." hükmünün göz önünde bulundurularak, tedbir talebinin reddine yönelik ara kararının ortadan kaldırılarak, senette tahrifat yapılmış olması ve senedin hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere aykırılık oluşturması nedeniyle, icranın sürdürülmesi müvekkil açısından telafisi imkansız zararlar doğuracağını, dava konusu İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. dosyasının icrasının dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, olmadığı takdirde paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep ; İİK 72/3 maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulması ,olmadığı takdirde icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi istemine ilişkindir. İİK 72/3.maddesi "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak,... göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. İİK 72/3 maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında teminatlı veya teminatsız takibin durdurulmasına karar verilemez. Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, H.M.K.
389 vd. maddelerinin de göz önünde bulundurulması gerekir.H.M.K.'nın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Davacı ihtiyati tedbir isteyen ,icra takibine konu edilen senedin teminat senedi olduğunu,sonradan doldurulduğunu ileri sürmüştür.Ancak senet nakden kaydı taşımakta olup ,üzerinde teminat senedi olduğuna ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır.Ayrıca TTK hükümlerine göre açığa senet düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle; icra takibinin durdurulması yasal engel nedeniyle mümkün olmadığından icra takibinin durdurulması talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.
Dava dosyasının bulunduğu aşama itibariyle davacı tarafın esas bakımından haklılığının yaklaşık olarak ispatı ölçüsünde delil bulunmadığı, dolayısıyla ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmakla ,ilk derece mahkemesince delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Davacı ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden başvurusunun reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı/ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 04/11/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/134313 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi