6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Vekaletten azledilen vekilin şirket defter ve araçları iade etmemesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1719 E. 2021/1644 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Gerekçe özeti

Bir davada, dava konusu mal veya belgelerin davalı tarafın elinde bulunup bulunmadığı hususunda taraflar arasında esaslı bir ihtilaf varsa ve bu ihtilafın çözümüne yönelik sunulan tanık delili dinlenmemiş, ilgili kurumlardan (vergi dairesi, noterlik gibi) gerekli bilgi ve belgeler getirtilmemişse, mahkemenin eksik araştırma ile karar vermesi hukuka aykırıdır ve karar bu nedenle kaldırılır. Ayrıca, talep edilen ihtiyati tedbirin içeriği ana davadaki uyuşmazlığın esasını çözer nitelikteyse, esası çözer nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemez.

Ele alınan sorunlar

Şirkete ait ticari defter ve belgelerin iadesi talebinde eksik araştırma → kabul

İddia: Davacı vekili, davalının vekillikten azledilmesine rağmen vekalet görevini kötüye kullanarak şirkete ait defter ve belgeleri teslim etmediğini, tanıklarının dinlenmemesinin hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Taraflar arasında davacının faaliyet adresinde davalı şirketin faaliyet göstermesi hususunda ihtilaf bulunmamakta, ihtilaf ticari defter ve belgelerin davalıların elinde bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı, ticari defterlerin muhasebecide olduğunu beyan etmiş olmakla birlikte, defterlerin akıbetiyle ilgili olarak davacının tanıkları dinlenmemiş, şirket muhasebecisinin kim olduğu şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesinden sorularak ticari defter ve kayıtlarının muhasebecide olup olmadığı araştırılmamıştır. Bu eksik araştırma nedeniyle davanın reddine ilişkin karar doğru görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Dava konusu aracın iadesi talebinde eksik araştırma → kabul

İddia: Davacı vekili, ... plakalı aracın davalıların uhdesinde olduğunu ileri sürerek aracın iadesini talep etmiştir.

Gerekçe: Emniyet Müdürlüğü yazı cevabına göre dava konusu araç davacı şirket tarafından satın alınmış, davanın açılmasından sonra üçüncü bir kişiye satılmış ve en son başka bir kişi üzerine kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. HMK'nın 125. maddesinde dava konusunun üçüncü kişiye devri halinde davacının davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürebileceği düzenlenmiştir. Davacı tarafından davalının vekalet görevini kötüye kullandığı iddia edildiğine göre, mahkemece aracın devrine ilişkin satışın davacı şirket adına kim tarafından yapıldığının tespiti gerekir; ilgili noterlikten satış sözleşmesi ve ekleri getirtilerek davalı ...'in araç satışında davacıya vekaleten hareket edip etmediğinin araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İhtiyati tedbir talebinin ana davanın esasını çözer nitelikte olması nedeniyle reddi → ret

İddia: Davacı vekili, telafisi imkansız zararların önüne geçilebilmesi için müvekkili şirkete ait tüm defter ve belgelerin, her türlü eşyanın müvekkili şirkete teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: Müvekkile ait tüm defter ve belgelerin, her türlü eşyanın teslimi için istenen ihtiyati tedbir talebi, aynı zamanda ana davadaki uyuşmazlığın esasını oluşturmaktadır; bu haliyle ana davada esası çözer nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Ticari defter/belge veya malvarlığının iadesi taleplerinde, ilgili kurumlardan bilgi getirtilmeden ve sunulan tanık delili dinlenmeden eksik araştırma ile karar verilemeyeceği; ayrıca ana davanın esasını çözer nitelikte ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesi gerektiği yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
vekaletten azil vekalet görevinin kötüye kullanılması ticari defter ve belgelerin iadesi eksik araştırma ihtiyati tedbir dava konusunun devri (HMK 125)

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 125HMK 353(1)a-6HMK 353(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1719

KARAR NO 2021/1644

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/06/2021

NUMARASI 2019/1009 Esas- 2021/588 Karar

DAVA

Şirkete Ait Malların İadesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/11/2021

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalılardan ...'in müvekkili şirketin vekili olarak şirket adına işlem yapmaya yetkili olduğunu, davalının vekalet görevini kötüye kullandığını ve bu nedenle vekaletten azledildiğini, müvekkili şirketin merkez adresi olan "... Mah. ... Cad. ... Plaza No: ... Kat: ... Zeytinbumu/İstanbul” adresine fiili olarak davalı ... Ltd. Şti.nin yerleştirildiğini ve bu adreste davalı şirketin bulunduğunu, müvekkili şirkete ait ticari defter ve belgelerin bu adreste kaldığını, şirketin vekili olan davalı ...'in müvekkiline ait ticari defter ve kayıtlara erişimini engellediğini, müvekkilinin kanuni yükümlülüklerini yerine getiremediğini ileri sürerek "... Mah. ... Cad. ... Plaza No: ... Kat: ...

Zeytinbumu/İstanbul” adresinde bulunan tüm şirket defterlerinin ve belgelerinin müvekkili şirkete iadesini, ... plakalı aracın yakalanarak müvekkil şirkete teslim edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ... vekili; davanın tespit davası olmasına rağmen eda talebinde bulunduklarını, şirketin defterlerinin muhasebecide olduğunu, şirket defterlerini muhasebeciden alabileceklerini, davacı şirketin hiç bir zaman kâra geçmediğini, her sene zararının katlanarak arttığını, davacı firmanın sahibi ...'in bu şirkete hiçbir parasal katkı sağlamadığını, şirketten ödemeler aldığından aslında bu şirketten tek fayda sağlayanın kendisi olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı ... Ltd. Şti. vekili; davacı firmanın açtığı dava ile müvekkili şirketin ilgisinin olmadığını, müvekkili şirketin sadece davacı firmanın terk ettiği iş yerini mal sahibi olan ...'ten kiralayan firma olduğunu, kiraların her ay düzenli olarak iş yeri sahibine ödendiğini, davacı şirketin aleyhine birlikte hareket edildiği iddialarının doğru olmadığını, müvekkili firmanın yıllardır diğer davalıdan bağımsız ve alakasız olarak faaliyet gösteren saygın bir firma olduğunu belirterek öncelikle davanın husumet yönünden aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, ... plakalı aracın davacı adına kayıtlı olmadığı, bu aracın davalıların uhdesinde olduğuna dair dosyaya somut delil bulunmadığı, davalının davacı şirketin muhasebecisi olmadığı gibi davacının kendisine ait şirket merkezine girmesine yasal olarak bir engel bulunmadığı, kendisinin şirket merkezine girmesinin engellendiğine dair herhangi bir kolluk tutanağı sunulmadığı, davacının yemin delilini de kullanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; Mahkemece, aracın müvekkili şirket adına kayıtlı olmadığı, aracın davalıların uhdesinde bulunduğuna dair somut delil bulunmadığı, müvekkilinin şirket merkezine girmesine engel bulunmadığı belirtilmiş ise de,ceza dosyasında verilen ifadelerden müvekkilinin şirket merkezine sokulmadığının belirlendiğini, davalı ...'in vekillikten azledilmesine rağmen vekalet görevini kötüye kullandığını ve müvekkili şirket bakımından telafisi imkansız zararlara yol açtığını, ayrıca yetkilerini açıkça kötüye kullanarak müvekkili şirkete ait olan defter ve belgeleri müvekkiline teslim etmediğini, müvekkili şirketin merkezini diğer davalı şirkete tahsis ettiğini, yargılama sırasında tanık listesi sunulduğu halde tanıklarının dinlenmeyerek hukuki dinlenilme hakkının açıkça ihlal edildiğini, telafisi imkansız zararların önüne geçilebilmesi için müvekkili şirkete ait tüm defter ve belgelerin, her türlü eşyanın müvekkili şirkete teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı, davalı şirketin vekili olarak görevlendirilen davalı ...'in vekaletten azledildiği halde şirkete ait defter ve belgeleri, şirkete ait olan ... plakalı aracı iade etmediğini ileri sürerek, şirkete ait defter ve belgeler ile aracın iadesini talep etmekte olup; mahkemece, aracın davacı şirket adına kayıtlı olmadığı, aracın davalıların uhdesinde olduğuna dair bir delil bulunmadığı, davacının şirket merkezine girmesine engel bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı şirketin 08/01/2015 tarihinde faaliyete geçtiği, şirketin tek ortağı ve yetkilisinin ... olduğu, davalı ...'in ise Bakırköy ... Noterliği'nin 08/01/2015 tarihli ... yevmiye sayılı vekaletnamesi ile şirketin vekili olarak atandığı, 30/05/2019 tarihinde azledildiği, şirketin "...

Mah. ... Cad. ... Plaza No: ... Kat: ... Zeytinbumu/İstanbul” adresinde faaliyet gösterdiği, davacı şirketin sahibi olan ... ile davalı ... arasında boşanma davasının devam ettiği incelenen dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Davacı şirketin merkez adresi olan "... Mah. ... Cad. ... Plaza No: ... Kat: 3/33 Zeytinbumu” adresinin davalı şirket tarafından 01/06/2019 tarihinde kiralandığına, davacı şirkete ait olan büro malzemelerinin 29/05/2019 tarihinde davalı şirkete devredildiğine ilişkin kira sözleşmesi ve faturalar sunulmuştur. Davalı ... ticari defterlerin ve aracın kendisinde olmadığını muhasebecide bulunduğunu beyan etmiştir. Taraflar arasında, davacının faaliyet adresinde davalı şirketin faaliyet gösterdiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

İhtilaf ticari defter ve belgelerin davalıların elinde bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacı şirketin kurulduğu tarihten beri tek hissedarı ve yetkilisi ...'tir. Davacı şirket tarafından şirketle ilgili işlerin yürütülmesi de dahil olmak üzere davalı ... vekil tayin edilmiştir. Davalı ... tarafından ticari defterlerin muhasebecide olduğu beyan edilmiştir. Bununla karşılık defterlerin akıbeti ile ilgili olarak davacının tanıkları dinlenmemiş, şirket muhasebecisinin kim olduğu şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesinden sorularak ticari defter ve kayıtlarının muhasebecide olup olmadığı araştırılmamıştır. Diğer taraftan Emniyet Müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre ... plakalı aracı davacı şirket tarafından 22/03/2018 tarihinde satın alındığı, davanın açıldığı 31/12/2019 tarihinden sonra 09/01/2020 tarihinde ...

isimli kişiye satıldığı, en son ... isimli kişi üzerinde kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. HMK'nın 125. Maddesinde davanın açılmasından sonra, dava konusunun üçüncü bir kişiye devredilmesi halinde davacının isterse davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürebileceğine dair hüküm bulunmaktadır. Davacı tarafından davalının vekalet görevini kötüye kullandığı da iddia edildiğine göre bu durumda mahkemece Emniyet Müdürlüğünün dava konusu aracın 09/01/2020 tarihinde ...'e devrine ilişkin satışın davacı şirket adına kim tarafından yapıldığının tespiti gerekir. Bu durumda ilgili noterlikten satış sözleşmesi ve ekleri getirtilerek davalı ...'in araç satışında davacıya vekaleten hareket edip etmediğinin araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Her ne kadar müvekkili şirkete ait tüm defter ve belgelerin, her türlü eşyanın müvekkili şirkete teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş ise de, bu talebin aynı zamanda ana davadaki uyuşmazlığın esasını oluşturduğu, bu haliyle ana davada esası çözer nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilmesinin mümkün olmadığı davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. Bu itibarla davacı vekilinin istinaf başvurusu haklı görüldüğünden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemenin kararının HMK'nın 353(1)a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemeye gönderilmesine, şartları oluşmadığından davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/1009 Esas-2021/588 Karar sayılı 07/06/2021 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Şartları oluşmadığından davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.11/11/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/133775 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.