6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Şirkete kayyım atanması davasında şirket merkezi mahkemesi kesin yetkilidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/2172 E. 2021/1883 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Gerekçe özeti

Anonim şirkete kayyım atanmasına ilişkin davalarda, TMK 427/4 ve TTK 530(1) maddeleri gereğince şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi yetkilidir ve bu yetki HMK 14/2 uyarınca kesin yetki niteliğindedir. Kesin yetkinin bulunduğu hallerde, davacının haksız fiile dayanarak HMK 16. maddesindeki genel/seçimlik yetki kuralının uygulanmasını istemesi mümkün değildir; kesin yetki kuralları kamu düzeninden olup mahkemece re'sen gözetilir.

Ele alınan sorunlar

Kayyım atanması davasında yetkili mahkemenin tespiti → ret

İddia: Davacı vekili, dava dilekçesinde TTK 427/4 ve CMK 133. maddelerine dayanıldığını, olayda haksız fiilin söz konusu olduğunu, HMK 16. maddesinin uygulanması gerektiğini, haksız fiilin işlendiği yerin Eyüp İlçesi olduğu ve Çağlayan Mahkemelerinin yetkili olduğunu, kesin yetkinin söz konusu olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Kayyım atanması talep edilen davalı şirketler anonim şirkettir. TMK 427/4. madde ile bir tüzel kişinin gerekli organlarından yoksun kalması ve yönetiminin başka yoldan sağlanamaması halinde kayyım atanacağı düzenlenmiştir. TTK 530(1) maddesi ile de uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa, pay sahipleri, şirket alacaklıları veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığının istemi üzerine, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinin yönetim kurulunu dinleyerek şirketin durumunu kanuna uygun hale getirmesi için süre belirleyeceği düzenlenmiştir. Şirket merkezi mahkemesinin yetkisi kesin yetki düzenlemesidir. HMK 14/2 maddesi hükmünde, özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatıyla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu belirtilmiştir. Mahkemelerin kesin yetkisine ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, HMK 114/1-ç bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır. Somut olayda dava, davalı şirketlere kayyım atanmasına ilişkin olup şirket merkezi mahkemesi yetkilidir; kesin yetkinin bulunduğu hallerde genel yetki ve kesin olmayan yetki kuralı uygulanamaz. Davacı vekilinin haksız fiile dayandıkları bu nedenle HMK 16. maddesindeki yetki kuralının uygulanması gerektiğine ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Anonim şirkete kayyım atanması davalarında şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin HMK 14/2 gereğince kesin yetkili olduğu ve bu kesin yetkinin haksız fiile dayalı yetki itirazıyla (HMK 16) bertaraf edilemeyeceği yönündeki tespit bakımından emsal değer taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Anonim şirkete kayyım atanması davalarında, TMK 427/4 ve TTK 530(1) maddeleri gereğince şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi yetkilidir; HMK 14/2 uyarınca bu yetki kesin yetkidir ve kesin yetkinin bulunduğu hallerde genel yetki veya kesin olmayan yetki kuralları (örneğin haksız fiile dayalı HMK 16. madde) uygulanamaz.
Dava şartı
Kesin yetki kuralına uygunluk (şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olması) dava şartı olarak kabul edilmiş ve davanın her aşamasında re'sen araştırılmıştır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kayyım atanması kesin yetki dava şartı şirket merkezi mahkemesi haksız fiil genel yetki kuralı

Atıf yapılan mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) — TMK 427/4TMK 430/1TMK 430/2 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 530(1) · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 14/2HMK 16HMK 114/1-çHMK 115/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/2172

KARAR NO 2021/1883

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/09/2021

NUMARASI 2021/576 Esas 2021/608 Karar

DAVA

Kayyımlık (Ticari Şirkete Kayyım Atanması)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/12/2021

Yetkisizliğe ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili , müvekkilinin murisi ...'ün babası olan ...'ten müteveffa ... varislerine (hayatta olan ..., ..., ..., ...'e) İstanbul Eyüp Tapu Sicilinin ... Mahallesi ... sokağı ... pafta ... Ada ... Parsel Topçular İstanbul adresinde kayıtlı bulunan taşınmaz intikal edildiğini, taşınmazın bitişiğinde davalı ... büyük bir ... ismi verilen AVM inşa ettiğini, ... Şirketi AVM'nin bitişiğindeki kök muris ...'ten intikal eden söz konusu taşınmazı da satın almak için varislerle ayrı ayrı görüşmeler görüşmeler yaptığını, varislerin tümünün taşınmazdaki hisselerinin satışına razı olmadığını, bunun üzerine davada ihbar olunan ... ve ...'ın taşınmazda kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmasını varislere teklif ettiğini, bu teklifi sadece kök muris ...'ün hayattaki çocuklarının varisleri müspet cevap verdiğini, diğer hissedarlar ...

ve ... varisleri kat karşılığı sözleşme yapma teklifini de kabul etmediğini, teklifi kabul eden hissedarlar kök muris ...'ün hayattaki varisleri ile Üsküdar ... Noterliğine ait 31 Ekim 2011 tarihinde ... yevmiye numarasına kayıtlı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesini davalı ... A.Ş ile yaptıklarını, bu sözleşmeden sonra ... varislerine davalı şirketler tarafından tekrardan teklifte bulunulduğunu, ... varislerinin kök murisin hayattaki varisleri ile davalı ... A.Ş nin kat karşılığı inşaat yapılması sözleşmesi yapılırken verilen yüzde oranını az bulmaları nedeniyle sat kurtul yolunu seçerek satışa razı olduklarını, satışta alıcı olarak davalı ...A.Ş ile ihbar olunan ...

yer aldığını, tapunun hayatta olan varislerle kat karşılığı sözleşme yapan ...A.Ş'ne yapılması gerekirken satışın diğer kardeş şirket ... A.Ş'ne yapıldığını, bunun kötüniyetli bir işlem olduğunu, davalı şirketlerin kardeş şirketi olduğunu, aynı adreste aynı ortaklar tarafından kurulduğunu, şirket yetkililerinin işlerinin yoğun olması nedeniyle şirketleri iyi yönetemediklerini, müvekkilinin maketten satış nedeniyle hakkında alıcı üçüncü kişilerin ... soyadı taşıması nedeniyle dolandırıcılık ile suçlanması söz konusu olabileceği ve ayrıca tazminat istenmesiyle karşılaşacak olması nedeniyle her iki şirkete kayyım tayin edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davanın, davalı şirketlere kayyım atanmasına ilişkin olup TMK 430/2 maddesi yollamasıyla TMK 430/1 ve HMK 14/2 maddeleri gereğince davanın şirket merkezinin bulunmuş olduğu İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; dava dilekçesinde TTK 427/4 maddesine göre keza CMK 133.maddelerine dayanılarak dava açıldığının beyan edildiğini, olayda haksız fiilin söz konusu olduğunu, HMK 16.maddesinin nazara alınması gerektiğini, haksız fiilin işlendiği yerin Eyüp İlçesi olduğunu, Çağlayan Mahkemelerinin yetkili olduğunu, kesin yetkinin söz konusu olmadığını, İstanbul 25.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 28/09/2021 tarihli duruşmasında davalı şirketlerin vekilinin müvekkili için yalancı ifadesini kullandığını, bu hususta suç duyurusunda bulunulduğunu, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Kayyım atanması talep edilen davalı şirketler anonim şirkettir. TMK, 427/4.madde ile .madde ile de" bir tüzel kişi gerekli organlarından yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamış ise kayyım atanır" hükmünü içermektedir. TTK nun 530(1)maddesi ile " uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa pay sahipleri ,şirket alacaklıları veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığının istemi üzerine ,şirket merkezinin bulunduğu yerde ki asliye ticaret mahkemesi ,yönetim kurulunu da dinleyerek şirketin durumunu kanunen uygun hale getirmesi için bir süre belirler .Bu süre içinde durum düzeltilmezse ,mahkemece şirketin feshine karar verir."şeklinde düzenlenmiştir.Şirket merkezi mahkemesinin yetkisi kesin yetki düzenlemesidir.

HMK nun 14/2. Maddesi hükmünde; özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatıyla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Mahkemelerin kesin yetkisine ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, HMK.nun 114/1-ç bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK.nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır. Somut olayda dava, davalı şirketlere kayyım atanmasına ilişkin olup, şirket merkezi mahkemesinin yetkili bulunduğu , kesin yetkinin bulunduğu hallerde genel yetki ve kesin olmayan yetki kuralı uygulanamayacağı, davacı vekilinin haksız fiile dayandıkları bu sebeble HMK nun 16.maddesindeki yetki kuralının uygulanması gerektiğine ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle,istinaf sebebleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/12/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/132883 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.