6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İtiraz süresi UYAP yükleme tarihinden başlar; yetkisiz mahkeme kararı konusuz kalsa da tespit edilir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1838 E. 2021/1751 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalGörev ve yetkiHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz kararına itiraz süresi, kararın icra dosyasına veya UYAP sistemine fiilen yüklendiği tarihten itibaren işlemeye başlar; ödeme emrinde kararın bilgilerine yer verilmemiş ve haciz tutanağı tebliğ edilmemişse, itiraz süresi ödeme emri tebliğ tarihine göre değil, kararın öğrenilebildiği tarihe göre hesaplanır. Kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 50. madde atfıyla HMK'nın yetki hükümlerine göre belirlenir; alacaklı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa bunlardan birinin yerleşim yerinde veya senedin keşide/ödeme yerinde talepte bulunabilir, kendi yerleşim yerinde talepte bulunamaz. Dosya borcunun ödenmesi ve icra dosyasının kapanması nedeniyle ihtiyati haczin kalkmış olması, itirazın konusunu ortadan kaldırsa da, itiraz eden borçlunun yetki itirazında haklı bulunması halinde, konusu kalmayan itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilirken yargı gideri ve vekalet ücreti itiraz eden yararına hükmedilir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati hacze itirazın süresinde yapılıp yapılmadığı → kabul

İddia: İtiraz eden, ihtiyati haciz kararının icra dosyasında bulunmadığını, ödeme emrinde mahkeme ilam bilgilerinin yer almadığını, kararın ancak 22/01/2021 tarihinde UYAP üzerinden sisteme yüklenmesiyle öğrenildiğini, bu nedenle 25/01/2021 tarihli itirazının süresinde olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: İtiraz eden borçlu hakkında haciz uygulanmadığı gibi haciz tutanağının da tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. Ödeme emri incelendiğinde ihtiyati haciz kararı bilgilerine yer verilmediği görülmüştür. İhtiyati haciz kararının icra dosyasına 22/01/2021 tarihinde UYAP sistemine yüklendiği anlaşıldığından, 25/01/2021 tarihinde yapılan itirazın süresinde olduğu halde, ilk derece mahkemesince itirazın süreden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Gerekçe kaynağı: düzeltme

İtirazın konusu kalıp kalmadığı → tartışılmadı

İddia: İtiraz eden, dosya borcunun gelinen aşamada ödenerek icra dosyasının kapatıldığını, bu nedenle ihtiyati haciz kararının hükümsüz hale geldiğini, ancak karşı taraf yararına hükmedilen yargı gideri ve vekalet ücretinin kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Çek bedelleri ve dosya borcu gelinen aşamada ödendiğinden icra dosyası kapatılmış, ihtiyati haciz kalkmış olup bu nedenle ihtiyati haciz kararına itirazın konusu kalmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

İhtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkili olup olmadığı → kabul

İddia: İtiraz eden, ihtiyati hacze konu çekin Gaziantep Binevler Şubesi'ne ait olduğunu, borçlulardan birinin adresinin Gaziantep, diğerinin Antalya, kendisinin adresinin ise Ankara olduğunu, çekin ibraz edildiği ilin yetkiyi belirlemediğini ileri sürerek mahkemenin yetkisiz olduğunu savunmuştur.

Gerekçe: İhtiyati haciz kararı çeke dayalı olup İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, İİK 50. maddede ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, senedin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nun 89-(1) hükmü uygulanamaz; kambiyo alacaklısı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunamaz. Somut olayda borçluların adresi Gaziantep, Ankara ve Antalya olup, muhatap banka yine Gaziantep'te bulunduğundan, ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkili olmadığı anlaşılmaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararda hem ihtiyati hacze itiraz süresinin kararın UYAP sistemine yüklendiği tarihten itibaren işleyeceği hem de kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkemenin İİK 50 atfıyla HMK'nın genel yetki hükümlerine göre belirlenmesi gerektiği, kambiyo alacaklısının kendi yerleşim yerinde talepte bulunamayacağı yönünde açık tespitler yer almaktadır. Ayrıca konusu kalmayan itirazlarda dahi yetki itirazının incelenip haklı bulunabileceği ve yargılama giderlerinin buna göre paylaştırılabileceği hususunda emsal niteliğinde bir uygulama örneği sunmaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Kambiyo senedine (çeke) dayalı ihtiyati haciz talebinde, İİK 258 ve İİK 50 atfıyla HMK'nın yetki hükümleri uygulanır; alacaklı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa bunlardan birinin yerleşim yerinde veya senedin keşide/ödeme yerinde talepte bulunabilir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan TBK 89/1 uygulanmaz ve alacaklı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunamaz.
Hak düşürücü süre
İİK 265/1 uyarınca, borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki tarihinden, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye itiraz edebilir. Haciz tutanağı tebliğ edilmemişse ve ödeme emrinde ihtiyati haciz kararına ilişkin bilgi yoksa, süre kararın icra dosyasına/UYAP'a yüklendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz itiraz süresi yetkili mahkeme kambiyo senedi konusu kalmayan itiraz karar verilmesine yer olmadığına karar

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 265İİK 265/1İİK 258İİK 50İİK 257 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 89-(1) · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2HMK 362(1)-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1838

KARAR NO 2021/1751

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/02/2021 (Ek Karar)

NUMARASI 2020/331 D. İş- 2020/332 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/11/2021

İhtiyati hacze itirazın reddine dair kararın ihtiyati hacze itiraz eden Form Teknik ... Ltd Şti vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; borçluların müvekkiline olan borcundan dolayı ...-Binevler şubesinden 12/06/2020 keşide tarihli ... seri no'lu, 17.000-TL bedelli çek ile yine aynı şubenin 19/06/2020 keşide tarihli ... seri no'lu 17.000-TL bedelli çeki tanzim ve ciro etmek suretiyle verdiklerini, çeklerin gününde ödenmediği,alacağın rehinle temin edilmediğini belirtilerek borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarı kadar ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 23/11/2020 tarihli karar ile talebin İ.İ.K.'nın 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu gerekçesiyle kabulü ile alacaklının ¨34.000-TL alacağının ifasının temini için borçluların yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklariyle diğer haklarının borca yeter miktarının İ.İ.K’nunda belirtilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ... Ltd. Şti. vekili itiraz dilekçesinde; itiraza konu kararın yokluklarında alındığı ,fiili haciz işlemi uygulanmadığı karar taraflarına tebliğ edilmediğinden itirazın süresinde olduğunu,mahkemenin yetkili olmadığını, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapsamında takip başlatıldığını,bahsi geçen çek bedellerinin diğer borçluların beyanına göre davalı alacaklıya ödendiğini ,yetkisiz mahkeme tarafından verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; 2004 Sayılı İİK'nun 265/1.fıkrasına göre borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebileceği, her ne kadar ihtiyati haciz kararı, karara itiraz eden şirkete tebliğ edilmemiş ise de, ihtiyati haczin kaldırılmasına isteyen şirketin Bakırköy İcra Mahkemesine takibin iptali ve durdurulması için başvurduğu 23/12/2020 tarihli dilekçe de, ihtiyati haczin uygulandığı icra dosyasında 23/12/2020 tarihinde ödeme emrinin tebliğ edildiğini belirttiği,muterizin 25/01/2021 tarihinde itiraz dilekçesini sunduğu gerekçesiyle itirazın süreden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden ... Ltd Şti vekili;fiili haciz işlemi uygulanmadığını,itirazın yasal süresi içinde yapıldığını, icra takibinde; kendilerine sadece takibe konu çek fotokopileriyle birlikte ödeme emri gönderildiğini,icra dosyasına 20/01/2021 tarihine UYAP üzerinden vekaletname sunulduğunu, bu tarihte mahkemenin ihtiyati haciz karanıın, icra dosyasında bulunmadığını,kararın dosyada mübrez ekran görüntüsünden de anlaşılacağı üzere 22/01/2021 tarihinde UYAP'ayüklendiğini ve bu tarihte sistem üzerinden öğrenildiğini, ihtiyati haciz kararından 22/01/2021 tarihinde haberdar olunduğunu, mahkeme ilam bilgilerinin takip dayanağı belge kısmında mevcut olsa idi ihtiyati haciz kararının hangi mahkeme tarafından verildiğini öğrenerek süresi içinde itiraz edilebileceğini, ihtiyati hacze konu çekin Gaziantep Binevler Şubesi'ne ait olup çekin keşidecesi olan boçlu ...

Şirketi'nin adresinin Gaziantep, diğer borçlu ... A.Ş.'nin adresinin Antalya, müvekkili şirketin adresinin ise Ankara olduğunu,çekin ibraz edildiği ilin ihtiyati haciz konusunda yetkiyi belirlemediğini, dosya borcunun gelinen aşamada ödenerek icra dosyasının kapatıldığını, hal böyleyken dava konusu ihtiyati haciz kararının da hükümsüz hale geldiğini,ancak karşı taraf yararına verilen yargı giderinin ve vekalet ücretinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati hacze İtiraz ise İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İtiraz eden borçlu hakkında haciz uygulanmadığı gibi haciz tutanağının tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince ödeme emrinin tebliği yapıldığından itirazın süresinde olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.Ancak,ödeme emri incelendiğinde ihtiyati haciz kararı bilgilerine yer verilmediği anlaşılmaktadır.İhtiyati haciz kararının icra dosyasına 22.1.2021 tarihinde UYAP sistemine yüklendiği anlaşılmakla 25.1.2021 tarihinde yapılan itirazın süresinde olduğu halde itirazın süreden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Çek bedelleri ve dosya borcu gelinen aşamada ödendiği icra dosyasının kapatıldığı ihtiyati haczin kalkması nedeniyle ihtiyati haciz kararına itirazın konusu kalmamıştır. Ancak ihtiyati haciz kararı çeke dayalı olup İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş,İİK 50.madde de ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, senedin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK.'nun 89-(1) hükmü uygulanamaz. Kambiyo alacaklısı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunamaz.somut olayda borçluların adresi Gaziantep,Ankara ve Antalya olup, muhatap banka yine Gaziantep de bulunduğundan ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkili olmadığı anlaşılmaktadır. Anlatılanlara göre;itirazın konusu kalmadığı, ancak itiraz eden borçlu vekilinin yetki itirazında haklı olduğu anlaşılmakla; konusu kalmayan ihtiyati hacze itiraz nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına yargı gideri ve vekalet ücretinin itiraz eden yararına hükmedilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden ... Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/331 D.İş- 2020/332 Karar sayılı 19/02/2021 tarihli ek kararının HMK.'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "İtirazın konusu kalmadığından itiraz hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına" 1.125-TL vekalet ücretinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlu ...'ne ödenmesine, 38-TL yargı giderinin alacaklı-karşı yandan alınarak itiraz eden borçlu ... Limited Şirketi'ne ödenmesine, İtiraz eden ... tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.

25/11/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/132769 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.