Usulüne uygun ve yerine getirilebilir olmayan defter inceleme kararı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1310 E. 2021/1798 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Alacak ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Ticari defterlerin taraflardan ibrazı için verilen ara kararın, aynı gün ve saatte iki ayrı şirket merkezinde inceleme yapılmasını gerektirmesi gibi fiilen yerine getirilemez nitelikte olması ve bir tarafın bilirkişiyle iletişime geçilemediği iddiasının belgelenmeden reddedilerek defter ibrazından kaçınmış sayılması, hükme esas alınan delillerin usulüne uygun toplanmadığı sonucunu doğurur; bu durumda BAM, esası incelemeksizin ilk derece kararını kaldırır ve dosyayı, defterlerin usulüne uygun ve yerine getirilebilir bir inceleme kararıyla yeniden değerlendirilmesi için ilk derece mahkemesine gönderir.
Ele alınan sorunlar
Ticari defter incelemesine ilişkin ara kararın usule ve icraya uygunluğu → kabul
İddia: Davalı vekili, hükme esas alınan bilirkişi raporunun usule uygun olmadığını, bilirkişinin kendileriyle iletişime geçmemesi nedeniyle ticari kayıt ve defterlerini sunamadıklarını, itirazları üzerine ek rapor alınması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Ticari defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna uygun ve eksiksiz tutulmuş, açılış-kapanış onayları yapılmış ve kayıtların birbirini doğrulamış olması şarttır. Şartlara uygun tutulan defter kayıtlarının sahibi lehine delil sayılabilmesi için diğer tarafın aynı şartlarda tutulmuş defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın defterini ibraz etmemesi ya da kayıtların aksinin senet veya kesin delille ispatlanmamış olması gerekir. Davalı vekili, bilirkişinin kendileriyle hiçbir şekilde iletişime geçmediğini ve bu nedenle kendi defterlerinin incelenmediğini bildirmiş; bilirkişi raporunda davalı tarafa ulaşılamadığı belirtilmiş olsa da bu iletişimsizlik hususu belgelendirilmemiştir. Bu durumda davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçındığının kabul edilerek itirazının reddedilmesi doğru olmamıştır. Ayrıca tarafların aynı gün ve saatte iki ayrı şirket merkezinde defterlerini inceleme için hazır bulundurmalarına ilişkin ara kararı fiilen yerine getirilebilir nitelikte değildir. Bu nedenle davalı vekilinin, ticari defterleri incelenmeden bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmediğine ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmüştür. HMK'nın 222. maddesi kapsamında usulüne uygun ve yerine getirilebilir bir inceleme kararı verilerek her iki tarafın ticari defterlerinin incelenmesi, ayrıca davalı vekilince sunulan e-posta yazışmalarının da incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir. Hükme etki edecek nitelikteki delillerin toplanıp değerlendirilmediği anlaşıldığından istinaf başvurusunun kabulüne, esasın incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ticari defterlerin usulüne uygun ve fiilen yerine getirilebilir bir ara kararla incelenmesi gerektiği; tarafın bilirkişiyle iletişime geçilemediği iddiasının belgelenmeden reddedilip defter ibrazından kaçınmış sayılmasının hukuka uygun olmayacağı yönündeki tespit bakımından bölgesel ve ikna edici emsal değer taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ ticari defter↗ defter ibrazından kaçınma↗ bilirkişi incelemesi↗ delil toplanmasında usul eksikliği↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1310
KARAR NO 2021/1798
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 16/02/2021
NUMARASI 2019/774 Esas 2021/103 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/12/2021
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin tasfiye sürecine girdiğini, mizan tablosunda davalı tarafın 10.023,99-TL'lik borcu olduğunu, birçok görüşmeye rağmen borcun ödenmediğini, bu nedenle alacaklarının tahsili amacıyla İstanbul Andolu ... İcra Müdürlüğü ... Esas numaralı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça icra takibine dayanak borca, faize ve tüm fer'ilerine süresi içinde itiraz ettiklerini, arabuluculuğa müracaat edildiğini ancak bir sonuç alınamadığını, bu nedenle haksız ve kötü niyetli olarak yapılan borca itirazın iptaline, borç ve diğer giderlerin faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, davalının % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davaya konu icra takibinin konusu olan borç, davacı tarafça verilen bilgi ve talimata dayanılarak, davacı tarafça şirketin ünvanın ... ltd.şti olarak değiştirildiği bildirildiği ,borç miktarının verilen hesap numarasına yatırıldığını ileri sürerek haksız davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve lehine delil teşkil ettiği, davalı yanın defter ibraz etmediği, 08.06.2018 icra takip tarihi itibariyle davalının davacıya 10.023,99-TL borcu olduğu, ödeme emrinde faiz oranı yazılmadığı,gerekçesiyle davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında asıl alacak 10.023,99 - TL üzerinden takibin devamına, alacağa yasal faiz işletilmesine ,icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davalı vekili ; hükme esas alınan bilirkişi raporunun usule uygun olmadığını, ticari kayıt ve defterlerinin bilirkişinin kendileri ile iletişime geçmemesi nedeniyle sunulamadığını, akabinde yargılama esnasında sundukları itirazlar nedeniyle ek rapor alınması gerektiğini, borçlarının bulunmadığını, davacıya açık hesap borcunun ödendiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; İİK m. 67 uyarınca açılmış bulunan itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece Mahkemesince;
29. 09.2020 tarihli ara kararı ile " corono virüs salgını nedeniyle defter incelemesinin mahkeme salonunda yapılmamasına, HMK m. 278/4 gereği bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmesine, bilirkişinin incelemeye gidileceği gün önceden haber vermek suretiyle taraflarla iletişime geçilerek defter inceleme sürecinin sağlıklı bir şekilde tamamlanmasına, 20.11.2020 günü saat 09:30 inceleme gün ve saatli olarak tarafların ticari defterlerinin ibrazına, defterini şirket merkezinde hazır bulundurmayan tarafın ibrazdan kaçınmış sayılacağı, ibraz edenin kayıtlarının incelenmesi ile yetinileceği" taraf vekillerine ihtar edilmiştir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
Şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Davalı vekilinin 03.02.2021 tarihli 15:44'de UYAP üzerinden dosyaya gönderdiği bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, bilirkişinin kendilerine hiç bir şekilde ulaşmadığını, sadece davacı kayıtlarına itibar etmenin mümkün olmadığı, kendi ticari kayıtlarının da incelenmesi gerektiği bildirilmiştir. Bilirkişi raporunda davalı tarafa ulaşamadığını bu sebeble davalının defterlerini incelenmeden rapor hazırlandığı belirtilmekte ise de bilirkişi tarafından davalı vekili ile iletişime geçilemediği hususu belgelendirilmemiştir.Davalı vekilinin bu hususa yönelik itirazının reddine karar verilerek davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçındığının kabul edilmesi doğru olmamıştır.Tarafların aynı gün ve saatte iki ayrı şirket merkezinde ticari defterlerin inceleme için hazır edilmesine ilişkin ara kararı da yerine getirilebilir değildir.
Bu yönden davalı vekilinin ticari defterleri incelenmeden bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğine ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenlerle ; HMK nun 222.madde kapsamında usulüne uygun ve yerine getirilebilir bir inceleme kararı verilerek her iki yanın ticari defterleri incelenmek davalı vekili tarafından ticari ilişkinin dava ... şirketine yönelik olarak sunulan e-posta yazışmaları da incelenip değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Hükme tesir edecek derece de delillerin toplanıp değerlendirilmediği anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne esasın incelenmeden kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/02/2021 Tarih 2019/774 Esas 2021/103 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan 235,20-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/12/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/131680 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi