6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Danışıklı satış iddiasının yazılı delille ispat edilememesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/381 E. 2023/1298 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Davacının nitelemesi: Alacak (Bedel Tahsili) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir satış/devir işleminin danışıklı (muvazaalı) olduğu ve bu işlem nedeniyle bir bedel iadesi borcunun bulunduğu iddiası, uyuşmazlık konusunun değeri itibariyle tanıkla ispat sınırını aşıyorsa, yazılı delille veya yemin deliline dayanılarak kanıtlanmak zorundadır; bu ispat yükü iddia sahibi taraftadır ve yazılı delil ile yemin deliline dayanılmaması halinde iddia ispatlanamamış sayılır. Ayrıca, aracın satışının iptali ile olmadığı takdirde bedelinin iadesi istemiyle açılan davalar nispi harca ve nispi vekalet ücretine tabidir; bu tür davanın reddi halinde davalı yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğrudur.

Ele alınan sorunlar

Aracın davalıya devrinin danışıklı/muvazaalı olduğu ve mahsup sonrası bakiye bedelin iadesi gerektiği iddiasının ispatı → ret

İddia: Davacı, dorse borcunun mahsubu ve kalan 115.000-TL'nin iadesi konusunda davalılarla anlaştıklarını, bu doğrultuda davalılara bono verildiğini ve satış vekaletnamesi imzaladığını, ancak aracın davalı ...'e bizzat devredilerek bakiye bedelin kendisine iade edilmediğini, bu işlemlerin danışıklı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Davacıya ait araç, davalı lehtarlı bonoya dayalı kambiyo senetlerine özgü takip sonucu haczedilip davalıya teslim edilmiş, davacının verdiği vekaletname ile araç davalının yetkilisi olduğu şirkete satılmıştır. Davacı, bu satışın öncesinde taraflar arasında dorse borcunun mahsubu ve bakiye bedelin iadesi yönünde bir anlaşma bulunduğunu, ancak aracın üçüncü kişiye satılmayıp bizzat davalıya devredildiğini ve bakiye bedelin kendisine iade edilmediğini ileri sürmüştür. İspat yükü kendisinde olan davacının bu iddialarını, uyuşmazlık konusunun değeri itibariyle yazılı delille kanıtlaması zorunludur. Davacı tarafça bu hususta herhangi bir yazılı delil ibraz edilmemiş, yemin deliline de dayanılmamıştır. Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Davanın niteliği itibariyle nispi harç ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğruluğu → ret

İddia: Davacı vekili, asıl istemin araç mülkiyetinin tespiti ve tescil olması nedeniyle maktu vekalet ücreti yerine davalılar yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Araç satışının iptali, olmadığı takdirde bedelinin iadesi istemli işbu dava nispi harca ve nispi vekalet ücretine tabi olup, mahkemece davanın reddi sonucunda davalılar yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi yerindedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Danışıklı/muvazaalı satış iddiasının, uyuşmazlık değeri itibariyle tanıkla ispat sınırını aşan davalarda yazılı delil veya yemin deliliyle kanıtlanması gerektiği ve aracın satış işleminin iptali ile bedelinin iadesi istemli davaların nispi harç ve nispi vekalet ücretine tabi olduğu hususlarında yol gösterici niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
danışıklı işlem muvazaa ispat yükü yazılı delil yemin deliline dayanma nispi vekalet ücreti nispi harç kambiyo senetlerine özgü takip

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/381

KARAR NO 2023/1298

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/11/2020

NUMARASI 2019/112 Esas - 2020/459 Karar

DAVA

Mülkiyet (Tespit İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/09/2023

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ... plaka sayılı çekicinin ruhsat maliki olduğunu, müvekkilinin 2017 yılında satın alınan bir dorse nedeniyle davalılara 65.000-TL tutarında borcunun bulunduğunu, müvekkilinin bu borcun ödenmesi için davalılara ... plaka sayılı çekicinin 180.000-TL'ye satılmasını ve 65.000-TL tutarındaki dorse borcunun ise bu miktardan mahsup edilmesini ve kalan 115.000-TL'nin kendisine iade edilmesini ya da dorsenin iade edilerek satış bedeli olan 180.000-TL'nin kendisine ödenmesini teklif ettiğini, görüşmeler sonucunda aracın kanuni yollardan satılması ve satım işlemi bittikten sonra dorsenin fiili olarak davalılara teslim edilmesi ve satım bedelinin davacıya ödenmesi konusunda anlaştıklarını, bu anlaşma doğrultusunda davalıların sahibi olduğu ...

Ltd. Şti. lehine 130.000-TL tutarında bir adet senet verildiğini, şirketin temsilcisi olan davalı ...'in aracı bağlatmak için danışıklı olarak senedi İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin .. esas sayılı dosyasında icraya koyduğunu, müvekkilinin takibin kesinleşmesi için itiraz hakkından feragat ettiğini, nitekim aracın icra dairesi kanalı ile trafikten men edilip davalı ...'e yediemin olarak teslim edildiğini, aracın icra dairesi kanalı ile değerinden daha düşük fiyattan satılacağını anlayan davalıların, müvekkilinden araç satış vekaletnamesi istediklerini ve davalılara güvenen müvekkilinin ise bizzat onların yanında çalışan ... adlı kişiye vekalet verdiğini, ancak aracın müvekkilinden habersiz bir şekilde davalı ...'e satıldığını, müvekkilinin talebine rağmen mahsuba konu 115.000-TL'nin kendisine iade edilmediğini belirterek, ...

plaka sayılı aracın davalılardan ...'e yapılan satış işleminin iptali ile aracın müvekkili adına kayıt ve tesciline, bunun mümkün olmaması halinde 115.000-TL alacağın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemiş, davalılar vekili davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı ve davalılar arasında alım satımdan kaynaklı bir ticari ilişki bulunduğu, dava konusu çekicinin noter kanalı ile satıldığı, satış sözleşmesinde davacının iddialarına ilişkin bir kayıt bulunmadığı, taraflar arasında başkaca bir hukuki ilişki veya anlaşma bulunduğuna dair yazılı delil sunulmadığı, hiç kimsenin kendi muvazaalı işlemine dayanarak hak talep edemeyeceği, danışıklı işlem iddiasının yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiği, dava değeri itibariyle davacının iddiayı tanıkla ispat edemeyeceği, davacının davalı ...'e vekalet verdiği, verilen işbu vekaletnameye istinaden dava konusu ... plaka sayılı aracın noterde dava dışı ... Ltd. Şti'ne satıldığı, davacının alacağını ve araç satışının danışıklı olduğunu senetle ispat etmesi gerekirken ispatlayamadığı, davacının dava ve delil dilekçesinde yemin deliline de dayanmadığı gerekçesiyle, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin satın alındığı dorse nedeniyle davalılara 65.000-TL tutarında borcunun bulunduğunu, müvekkilinin bu borcun ödenmesi için davalılara kendisine ait ... plaka sayılı çekicinin 180.000-TL'ye satılmasını ve 65.000-TL tutarındaki dorse borcunun bu miktardan mahsup edilmesini ve kalan 115.000-TL'nin kendisine iade edilmesini ya da dorsenin iade edilerek satış bedeli olan 180.000-TL'nin kendisine iadesini teklif ettiğini, bu teklifin davalılarca kabul edildiğini, bu kapsamda müvekkilince davalıların sahibi olduğu ... Ltd. Şti. lehine 130.000-TL tutarında bir senet verildiğini, bu senedin danışıklı olarak icraya konulduğunu, ancak aracın icra kanalıyla düşük bir bedele satılması ihtimali nedeniyle müvekkilinin davalıya satış vekaletnamesi verdiğini, ancak aracın üçüncü bir kişiye satılmayarak bizzat davalı ...'e devredildiğini, müvekkilinin talebine rağmen mahsuba konu 115.000-TL'nin kendisine iade edilmediğini, ayrıca asıl istemleri araç mülkiyetinin tespiti ve tescil olması nedeniyle maktu vekalet ücreti yerine davalılar yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının borcu karşılığında davalılara devredilen aracın satış işleminin iptali ile aracın davacı adına tescili, olmadığı takdirde araç bedelinin bakiye kısmının davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Somut olayda; davacının borçlusu bulunduğu ve lehtarı davalının yetkilisi olduğu ... Ltd. Şti. olan 03.07.2017 ödeme tarihli 130.000-TL bedelli bonoya dayalı olarak alacaklı ... Ltd. Şti. tarafından borçlu davacı aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin .. esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı ve takibin kesinleşmiş olduğu, davacıya ait dava konusu araç haczedilerek davalı ...'e teslim edildiği, davacı tarafından, dava konusu aracın satışı konusunda davalılara 26.02.2018 tarihli vekaletname verildiği, bu vekaletname ile aracın 27.04.2018 tarihli araç satış sözleşmesi ile davalı ...'in yetkilisi bulunduğu ...

Ltd. Şti'ne 125.500-TL bedelle satışının yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafça; satın alındığı bir dorse nedeniyle davalılara 65.000-TL borcunun bulunduğu, tarafların, bu borcun ödenmesi için davacıya ait ... plaka sayılı çekicinin 180.000-TL'ye satılması ve 65.000-TL tutarındaki dorse borcunun bu miktardan mahsubu ile kalan 115.000-TL'nin davacıya iade edilmesi konusunda anlaşmaya vardıkları, bu doğrultuda davalılara 130.000-TL tutarlı bono verildiği, ayrıca aracın satışı konusunda davalılara vekaletname verildiği, ancak aracın davalılarca üçüncü bir kişiye satılmayarak bizzat davalı ...'e devredildiği, davacının borcu mahsup edildikten sonra satış bedelinden kalan tutarın ise davacıya iade edilmediği ileri sürülmüştür.

İspat yükü üzerinde bulunan davacının, bu iddialarını uyuşmazlık konusunun değeri itibariyle yazılı delillerle kanıtlaması zorunludur. Ancak davacı tarafça bu hususta herhangi bir yazılı delil ibraz edilmemiş, yemin deliline de dayanılmamıştır. Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Diğer yandan araç satışının iptali, olmadığı takdirde bedelinin iadesi istemli işbu dava nispi harca ve nispi vekalet ücretine tabi olup, mahkemece davanın reddi sonucunda davalılar yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi de yerindedir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b 1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 269,80-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile kalan 210,50-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a gereği kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/09/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/130819 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.