6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ticari defter ibraz edilmeyince davacı defterleri lehe delil sayılır

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1996 E. 2021/1982 K. · · İlk derece: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Ticari davalarda mahkemenin ibrazına karar verdiği ticari defterlerini usulüne uygun bildirim yapılmasına rağmen ibraz etmeyen ve mazeret bildirmeyen taraf aleyhine, karşı tarafın kanuna uygun tutulmuş ticari defter kayıtları delil olarak kabul edilir; bu durumda alacağın varlığı ispatlanmış sayılarak itirazın iptaline ve likit alacak nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetlidir.

Ele alınan sorunlar

Ticari defter ibrazından kaçınmanın ispat yükü ve delil değerine etkisi → ret

İddia: Davalı vekili, dava konusu faturaların müvekkili şirkete veya çalışanına teslim veya tebliğ edilmediğini, fatura ve irsaliyelerdeki kişilerin şirketle ilgisinin SGK'dan gelecek cevaba göre tespit edilmesi gerektiğini, şirket defterinde davacı tarafla ilgili herhangi bir kayıt bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: HMK 222 hükmü gereği, ikinci fıkradaki şartlara uygun tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın defterlerini ibraz etmemesi gerekir. Davalı şirkete inceleme gününü ve defter ibrazını bildirir duruşma zaptının gönderildiği, davalının inceleme günü defter ve kayıtlarını ibraz etmediği, yerinde inceleme talebinde bulunmadığı ve mazeret de bildirmediği; vekilin yargılamaya sonradan iştirak ettiği, tebliğin inceleme aşamasında asile yapıldığı anlaşıldığından tebligat eksikliği iddiası yerinde görülmemiştir. Yapılan bilirkişi incelemesinde davacı tarafça ibraz edilen e-defterlerin kanuna uygun tutulduğu ve davacının takip miktarı kadar alacaklı olduğu belirlenmiştir. Davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle davacının kanuna uygun tutulan ticari defterleri davacı lehine delil teşkil ettiğinden, faturanın ve emtianın tebliğ/teslim edilmediğine yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İcra inkar tazminatı → ret

Gerekçe: Davacının kanun ve usule uygun tutulan defter ve kayıtlarına göre takibe konu alacağın varlığının ispat olunduğu sonucuna varılarak itirazın iptaline, likit alacak nedeniyle davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Mahkemece ibrazına karar verilen ticari defterleri usulüne uygun bildirime rağmen ibraz etmeyen ve mazeret bildirmeyen tarafın, karşı tarafın kanuna uygun defter kayıtlarının lehine delil sayılması sonucuna maruz kalacağı yönündeki gerekçe, benzer defter ibraz uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defter ibrazı delil ispat yükü itirazın iptali icra inkar tazminatı e-fatura likit alacak

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 222(1)HMK 222(3)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1996

KARAR NO 2021/1982

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02/06/2021

NUMARASI 2020/539 Esas 2021/469 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/12/2021

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasındaki ticari alım satım ilişkisi sonucunda davalı borçludan faturalara bağlı 21.764,70-TL alacağın doğduğunu, ihtara rağmen borcun ödenmediğini, bunun üzerine takip başlatıldığını, borçlunun haksız olarak takibe itiraz ettiğini, arabuluculuk görüşmesinden sonuç alınamadığını,faturaların usulüne uygun tebliğ edildiğini, davalının faturalara itirazda bulunmadığını, faturaların kesinleştiğini ve fatura konusu malların davalı tarafa teslim edildiğini, davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; davacı ile müvekkili arasında ticari defter kayıtlarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davacı iddiasının aksine davacı yana cari hesabında ve ticari defter kayıtlarında borcunun bulunmadığını, faturalarda belirtilen mal ve ürünlerin hiç bir şekilde müvekkili firma yetkilisi veyahut çalışanları tarafından teslim alınarak teslim belgesi imzalanmadığını, faturalarda ad ve soyadları bulunan kişilerin firma çalışanı olup olmadığına dair SGK'ya müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, takip konusu e-faturaların temel fatura senaryosunda düzenlendiğinden ve bu husus taraflar arasında çekişmesiz olduğundan, davalı borçlunun ise itirazını 8 gün içerisinde genel hükümlere göre haricen yaptığına dair ispat vasıtası sunamadığından, e-fatura davalının defterlerine işlenmiş ,fatura konusu mal ya da hizmetin alınmış sayılacağından, ödeme yönünden ispat külfetinin davalıya geçtiği aşikar olmakla takibe dayanak asıl alacak talebinin kabulüne; İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından vaki olmuş itirazın iptali ile;

21. 764,70-TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren avans esasına göre faiz işletilerek takibin devamına,icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; dava konusu faturaların müvekkili şirkete yahut şirket çalışanına teslim veya tebliğ edilmediğini, fatura ve irsaliyelerdeki isimleri bulunan kişilerin müvekkil şirketle ilgisinin bulunup bulunmadığının SGK'dan gelecek cevaba göre tespit edilerek karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket defterinde de davacı tarafla ilgili herhangi bir kayıt bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından teslim alınmış olan herhangi bir fatura bulunmadığından itiraz etme gereği ve olanağının da bulunmadığını, taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığı halde düzenlenip gönderilen belgenin fatura değil öneri niteliğinde sayıldığını, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, kararın kaldırılarak davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen faturalara dayalı başlatılan takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir. HMK 222.(1) madde hükmü gereği " Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut..diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) İlk derece mahkemesince, 10.2.2021 tarihli celsede tarafların ticari kayıt ve defterlerini ibraz etmelerine karar verildiği, duruşmaya katılmayan ve vekili de o aşamada istifa eden davalı şirkete inceleme gününü ve defter ibrazını bildirir duruşma zaptının gönderildiği, davalının inceleme günü ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediğinden incelenemediği anlaşılmaktadır.

Davalı vekili kendilerine ticari defter ve kayıtların ibrazı için tebligat yapılmadığını ileri sürse de vekilin yargılamaya sonradan iştirak ettiği anlaşılmakla tebliğin inceleme aşamasında asile tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.Davalı tarafça ;yerinde inceleme talebinde bulunulmadığı ,bir mazeret de bildirilmediği de anlaşılmaktadır. Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, davacı tarafça ibraz edilen e-defterlerin kanuna uygun tutulduğu ;davacı ticari defterlerinde davacının takip miktarı kadar alacaklı olduğu belirlenmiştir.Davalının ticari ibraz etmemesi nedeniyle davacının kanuna uygun tutulan ticari defterleri davacı alacaklı taraf lehine delil teşkil ettiği anlaşılmakla,davalı vekilinin faturanın ve emtianın tebliğ,teslim edilmediğine yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ;davacının kanun ve usule uygun tutulan defter ve kayıtlarına göre takibe konu alacağın varlığının ispat olunduğu sonucuna varılarak itirazın iptaline ,likit alacak nedeniyle davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.İstinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.486,74-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 372-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.114,74-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 22-TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/12/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/130658 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.