İhtiyati tedbir varken teminat mektubunun tazmin edilmemesinde banka kusursuz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/2042 E. 2022/71 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık
★ EmsalZamanaşımı
Gerekçe özeti
Teminat mektubunun muhatabı olan lehdar, teminat mektubunun tanzim edildiği ilişkiye taraf olan üçüncü kişi hakkında verilen ve teminat mektubunun nakde çevrilmesini engelleyen bir ihtiyati tedbir kararı yürürlükteyken bankadan tazmin talep etmekte haklı sayılamaz; ihtiyati tedbir kararına rağmen tazmin yapılması bankanın lehdara karşı sorumluluğunu doğuracağından, banka bu süre boyunca tazmin işlemini yapmamakla kusurlu kabul edilemez. Bu durumda konusuz kalan dava nedeniyle yargılama giderleri, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre davacı aleyhine hükmedilir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati tedbir kararı nedeniyle teminat mektubunun tazmin edilmemesinden banka sorumlu tutulabilir mi → ret
İddia: Davacı vekili, bilirkişi raporunun eksik ve davalı bankayı koruyucu nitelikte olduğunu, banka şubesinin evrakı bilinçli olarak geciktirdiğini, bankanın kötüniyetli olduğunu ve garanti sözleşmesi hükümlerine uymadığını, tedbir kararına ilişkin yazışma ve tebliğ tarihlerinin incelenmeden karar verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: Teminat mektubu, kira sözleşmesindeki yükümlülüklerin ihlali halinde tazmin edilecek bir garanti niteliğindedir. Davanın açıldığı tarihte dava dışı kiracı hakkında verilen ihtiyati tedbir kararı yürürlükte olup, bu tedbire rağmen bankanın teminat mektubunu paraya çevirmesi halinde lehdara karşı sorumluluğu doğacaktır. Teminat mektubunun vadesi dolmadan tazmin talebinde bulunulduğu gözönüne alındığında, ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde bankaya karşı dava açılabilecektir. İhtiyati tedbir kararı dava tarihi itibariyle yürürlükte olduğundan ve teminat mektubunun hükümsüz kalması gibi bir sebebe dayanılmadığından, davalıdan teminat mektubunun tahsili isteminin haksız olduğunun kabulü gerekir; nitekim ihtiyati tedbirin kaldırılması neticesinde mektup bedeli tazmin edilmiştir. Kural olarak gecikme nedeniyle zarar talep edilebileceği düşünülse dahi, davacının mesai bitimine çok az zaman kala ve teminat mektubunu veren şubeden başka bir şubeye tazmin talebinde bulunması, bu talebin ilgili şubeye bildirilip değerlendirilmesi gerektiği ve söz konusu 1 günlük süre nedeniyle davalı bankanın kusurlu kabul edilemeyeceği gözönüne alındığında, davacının eldeki davayı açmakta haksız olduğu sonucuna varılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Konusuz kalan davada yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesi → ret
İddia: Davacı vekili, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK'nın 331. maddesi hükmü gereği davanın konusuz kalması halinde, davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakim davanın açıldığı tarih itibariyle tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. Davacının dava tarihi itibariyle davayı açmakta haksız olduğu tespit edildiğinden, yargı gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, teminat mektubunun tanzim edildiği ilişkiye taraf üçüncü kişi hakkında verilen ihtiyati tedbir kararının yürürlükte olduğu süre boyunca bankanın teminat mektubunu tazmin etmemesinin kusur oluşturmayacağı ve bu durumda lehdarın tazmin talebiyle açtığı davada haksız sayılacağı yönündeki tespit, benzer teminat mektubu-tedbir çatışması içeren uyuşmazlıklar için yol gösterici niteliktedir.
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- Teminat mektubunun vadesi dolmadan tazmin talebinde bulunulduğu durumda, ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde bankaya karşı dava açılabilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
teminat mektubu↗ garanti sözleşmesi↗ ihtiyati tedbir↗ konusuz kalma↗ haklılık durumu↗ zamanaşımı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/2042
KARAR NO 2022/71
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 03/11/2020
NUMARASI 2019/361 Esas - 2020/636 Karar
DAVA
Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/01/2022
Konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin maliki bulunduğu ... AVM yer alan ... no.lu mağazanın kiralanması için 3. kişi ... A.Ş. ile 02.03.2018 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığını,kira sözleşmesi kapsamında 3. kişi kiracı ... Bankası A.Ş.’den 11.04.2018 tarih, ... no.lu 47.294- euro tutarındaki teminat mektubu müvekkile teslim edilmek suretiyle kiralama merasiminin tamamlandığını, kiracı sözleşmesel edimlerini yerine getirmediği için teminat mektubunun tazmini işlemi gündeme geldiği, ancak kiracının Bakırköy 1.ATM 17.01.2019 tarihinde 2019/36 E. sayılı dosyası ile konkordato talepli dava açtığını, müvekkilinin 21.01.2019 tarihinde davalı bankaya yazılı olarak başvurmasına rağmen teminat mektubu aynı gün nakde çevrilmediği gibi 22.01.2019 tarihinde sabah saatlerinde de anılan mektubun nakde çevrilme işleminin yapılmadığını, garanti akdine aykırı olarak konunun davalı banka tarafından beklemede bırakıldığını, Bakırköy 1.
Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/36 E. sayılı dosyadan dolayı 22.01.2019 tarihinde 3.şahıs kiracı hakkında teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verildiğini, davalı bankadan teminat mektubunun tazmin edilmemesinden doğan zararın telafisinin talep edildiğini,davalı bankanın Bakırköy ... Noterliğinin 05.02.2019 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile tazmin için makul bir süreye ihtiyaç duyulduğunu ve bu süre içinde ihtiyati tedbir kararının ibraz edilmesi üzerine tazmin işleminin gerçekleştirilemediğinin bildirildiğini belirterek Teminat mektubu bedeli 47.294-euro ‘nun 22.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, müvekkili bankanın kira sözleşmesinin tarafı olmadığını, müvekkili banka ile kiracı arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi kapsamında davacı muhataplı 11.04.2018 tarih ve 47.294-euro bedelli teminat mektubu verildiğini, davacının, tazmin talebini 21.01.2019 tarihinde saat 17:10 da Batı Ataşehir Şubesine teslim ettiğini, muhatabın imza sirkülerinin e-mail yoluyla saat 17:16’da şubeye iletildiğini, mesai saati bitiminin 17:30 olduğunu, müvekkili bankanın Batı Ataşehir Şubesinin ertesi gün 22.01.2019’da mektubu düzenleyen Güneşli Kurumsal Şubesine tazmin talebini ilettiğini, söz konusu tazmin talebinin hukuken uygun olup olmadığının irdelenmesi için makul bir süreye ihtiyaç duyulduğunu, tam bu süre içinde 22.01.2019 tarihinde Bakırköy 1.
ATM sinin 2019/36 esas sayılı dosyasında verilen tedbir kararı nedeniyle tazmin işleminin gerçekleştirilemediği belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacının, teminat mektubunun tazmin talebini 21/09/2019 saat 17:10 da, mesainin bitimine çok kısa bir süre kala, üstelik mektubu tanzim eden şubeden farklı bir şubeye ve imza sirküleri eksikliği ile ilettiği, eksikliğin giderilmesi sonrası mesai bitimine kalan on dakikalık süre içerisinde mektubun nakde çevrilmesi işlemlerinin tamamlanamadığı, mahkemece verilen tedbir süresi boyunca teminat mektubunun süresi işlemediğini, başka ifade ile tedbir kararının devam ettiği süre içerisinde mektubun vadesinin dolması söz konusu olmadığını, nitekim tedbir kararının kalması ile davacı tarafça teminat mektubunun 15/10/2020 tarihinde tazmin edildiğini, teminat mektubu bedelinin başvuru tarihi itibariyle tazmin edilememiş olması nedeniyle davacı alacağına geç ulaşmış olsa da, izah edildiği üzere bu gecikme davalı bankanın kusurundan kaynaklanmadığını, gecikmenin, basiretli davranmak yükümlülüğü altında olan davacının, mektubun nakde çevrilmesi işlemlerinin gerektireceği makul süreyi öngörmeyerek mesai bitimine yirmi dakika kala ve eksik evraklarla başvuruda bulunması nedeniyle gerçekleştiğini, dava tarihi itibariyle davacının eldeki davayı açmakta haklı olmadığını, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ,davalı yararına yargı gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; mahkemece verilen kararın vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden verilen kısmı usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyada alınan bilirkişi raporunun eksik olduğunu, objektif olmadığını, davalı bankayı korumaya yönelik değerlendirmeler içerdiğini,banka şubesinde önce evrakın alınmak istenmediği, bilinçli bir olarak işlemin geciktirilmeye çalışıldığını, davalı bankanın kötüniyetli olduğunu, davalı bankanın teminat mektubuna ilişkin olarak garanti sözleşmesi hükümlerine uymadığını, bilirkişice banka kayıtlarının incelemesi yapılmadan banka tedbir kararı verilene kadar ne şekilde bir yazışma yapıldığı, tedbir kararı ne zaman tebliğ alındığı vs. hususlar belirlenmeden verilen kararın sağlıklı olmadığını bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; davalı banka tarafından tanzim edilen 11.04/2018 tarihli 47.294 euro bedelli kesin teminat mektup bedelinin faiziyle birlikte davalıdan tazmini istemine ilişkindir. HMK nun 331.maddesi hükmü gereği ;Davanın konusuz kalması halinde, davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde ,hakim davanın açıldığı tarih itibariyle tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." Somut olayda;davacının, dava dışı şirket lehine davalı bankanın Güneşli Şubesi tarafından düzenlenen 4.4.2019 vade tarihli teminat mektubunun nakde çevrilmesi için 21.1.2019 tarihinde Ataşehir şubesine tazmin talebinde bulunduğu, tazmin talebinin mesai bitimine yakın bir zamanda gerçekleştiği,ertesi gün dava dışı ...
A.Ş. Hakkında Bakırköy 1 ATM'nin 2019/36 esas sayılı dosyasında verdiği 22/01/2019 tarihli teminat mektubunun paraya çevrilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verildiği,tedbir kararı nedeniyle mektubun nakde çevrilmediği anlaşılmaktadır. Teminat mektubu, kira sözleşmesindeki yükümlülüklerin ihlali halinde tazmin edilecektir. Davanın açıldığı tarihte anılan ihtiyati tedbir kararı yürürlükte olup,ihtiyati tedbir kararına rağmen bankanın teminat mektubunu paraya çevirmesi halinde lehdara karşı sorumluluğu doğacaktır.Davacı ihtiyati tedbir kararına rağmen teminat mektubu bedeli olan 47.294-euronun davalıdan tahsilini talep etmiştir. Teminat mektubunun vadesi dolmadan tazmin talebinde bulunulduğu gözönüne alındığında ,ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde bankaya karşı dava açılabilecektir.
İhtiyati tedbir kararı dava tarihi itibariyle yürürlükte olduğundan ve teminat mektubunun hükümsüz kalması gibi bir sebebe dayanılmadığından davalıdan teminat mektubunun tahsili isteminin haksız olduğunun kabulü gerekir. Nitekim ihtiyati tedbirin kaldırılması neticesinde mektup bedeli tazmin edilmiştir.Kural olarak gecikme nedeniyle zararın talep edilebileceği düşünülse dahi ,davacının mesai bitimine çok az zaman kala teminat mektubunu veren şubeden başka bir şubeye yapıldığı ve tazmin talebinin teminat mektubunu veren şubeye bildirilmesi,tazmin talebinin banka tarafından da değerlendirilmesi gerektiği,1 günlük süre nedeniyle davalı bankanın kusurlu kabul edilemeyeecği gözönüne alındığında davacı elde ki davayı açmakta haksız olup yargı gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcının peşin yatırılan 516,46-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 435,46-TL peşin istinaf karar harcının davacıya iadesine Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 22-TL posta giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.
25/01/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/130464 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi