Ticari defter ibrazından kaçınmanın ispat yükü ve delil değerlendirmesine etkisi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/2298 E. 2022/85 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Ticari davalarda taraflardan biri usulen yapılan ihtara rağmen ticari defter ve kayıtlarını ibrazdan kaçınırsa, karşı tarafın kanuna uygun tutulmuş ve sahibi lehine delil niteliği taşıyan ticari defterlerindeki kayıtlar esas alınarak karar verilir; ibrazdan kaçınan taraf bu durumun aleyhine sonuç doğurmasına razı olmuş sayılır. Alacağın bu şekilde ispatlanması halinde, taraflar arasında mutabakat görüşmeleri sürerken başlatılan icra takibine yapılan itiraz haksız kabul edilir ve itirazın iptaline, likit alacak söz konusu olduğundan icra inkar tazminatına karar verilir.
Ele alınan sorunlar
Ticari defterlerin delil değerinin belirlenmesi ve davalının ibrazdan kaçınmasının sonucu → kabul
İddia: Davacı vekili, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hukuki yorum içerdiğini, davalının defter ve kayıtlarını ibrazdan kaçındığını, bilirkişinin davalının ileri sürmediği itirazlara yer verdiğini, takibe konu faturaların müvekkiline ait ticari defterlerde bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: HMK 222 gereği mahkemece tarafların ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılmasına karar verilmiş, davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ve bu nedenle sahibi lehine delil niteliği taşıdığı belirlenmiştir. Davacının delil niteliğindeki ticari defterlerinde uyuşmazlığa konu iki faturanın yer aldığı ve davacının talebi kadar alacağı olduğu görülmüştür. Davalı ise usulen yapılan ihtara rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. İbrazdan kaçınan davalı aleyhine olmak üzere davacının delil vasfındaki ticari defterlerinin kapsamı esas alınarak karar verilmesi gerekir. Ayrıca her iki fatura davacı tarafından icra dosyasına ibraz edilmiş ve davalıya tebliğ edilmiştir; davalı vekili itirazında taraflar arasında alacak-borç mutabakatı sağlanması için görüşme yapılırken icra takibinin başlatılmasının kötüniyetli olduğunu belirtmiştir. İcra takibine itiraz, mutabakat görüşmeleri devam ederken takibin başlatılmasına dayanmaktadır. Bu durumda davaya konu alacağın varlığının ispat olunduğu sonucuna varılmış, davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İtirazın iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi → kabul
Gerekçe: Davaya konu alacağın varlığının ispat olunduğu sonucuna varıldığından, taleple bağlı kalınarak itirazın iptaline karar verilmesi gerekmiş; itirazın likit alacağa yönelik haksız itiraz niteliğinde olduğu anlaşıldığından davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ticari davada karşı tarafın usulüne uygun ihtara rağmen ticari defterlerini ibraz etmemesi halinde, diğer tarafın kanuna uygun tutulmuş defterlerinin delil olarak esas alınacağına ve bunun ibrazdan kaçınan taraf aleyhine değerlendirileceğine ilişkin tespiti nedeniyle emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defter ve kayıtların delil niteliği↗ ibrazdan kaçınma↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗ likit alacak↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/2298
KARAR NO 2022/85
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 09/03/2021
NUMARASI 2018/444 Esas 2021/272 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/01/2022
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili ; davalı şirketin müvekkilinden aldığı mal ve hizmet karşılığında kesilen 2 adet faturayı ödemediğini, yasal sürede itiraz etmediğini, davalı şirket aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından itiraz edildiğini, takibin durduğunu, davalının bir yandan borca itiraz ederken bir yandan da takibe konu alacağa ilişkin olarak borç mutabakatı yapılma aşamasında olunduğunu belirterek borca itirazının haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davalının itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı hakkında % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarını ibraz ettiği, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediği,her iki fatura yönünden yapılan inceleme neticesinde fatura konusu mal/hizmet'in davalıya verildiğine dair fatura altında imza bulunmadığı,davacının alacağını ispatlayamadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hukuki yorum içerdiğini, davalının defter ve kayıtlarını ibrazdan kaçındığını, bilirkişinin davalının ileri sürmediği itirazlara yer verdiğini, takibe konu faturaların müvekkiline ait ticari defterlerde bulunduğunu, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen iki adet faturaya dayalı başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir. HMK 222.(1) madde hükmü gereği " Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut....deliller ile ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Mahkemece;
HMK 222 gereği tarafların ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılmasına karar verilmiş olup; davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğundan sahibi lehine delil niteliği taşıdığı belirlenmiştir.Davacının delil niteliğinde bulunan ticari defter lerinde uyuşmazlığa konu iki faturanın yer aldığı, davacının talebi kadar alacağı olduğu belirlenmiştir. Davalı ise yapılan ihtarata rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. Davalıya usulen yapılan ihtara rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından davacının lehine delil vasfından olan ticari defter ve kayıtlarına göre karar verilmesi gerekir.İbrazdan kaçınan davalı aleyhine olmak üzere davacının delil vasfında bulunan ticari defterleri kapsamının dikkate alınması gerekir.Öte yandan her iki fatura davacı tarafından icra dosyasına ibraz edilmiş ,davalıya tebliğ edilmiş,borçlu davalı vekili takibe" taraflar arasında başlatılan alacak-borç mutabakatı sağlanması için taraflar görüşme halinde iken başlatılan icra takibinde alacaklının kötüniyetli olduğu"belirtilerek borca itiraz edilmiştir.İcra takibine itiraz mutabakat görüşmeleri devam ederken icra takibi başlatılmasıdır.Davaya konu alacağın varlığının ispat olunduğu sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Ancak yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm verilmesine , taleple bağlı kalınarak itirazın iptaline likit olduğu anlaşıldığından haksız itiraz nedeniyle davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/444 Esas - 2021/272 Karar sayılı 09/03/2021 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne,İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyada davalının itirazının iptaline, 11.999-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek takibin devamına, %20 oranında hesaplanan 2.399,80-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 819,65-TL karar harcından mahkeme veznesine yatırılan 204,92-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 614,73-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından ödenen toplam 246,02-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 1.400-TL bilirkişi ücreti, 131,05- TL teb-müz masrafı olmak üzere toplam 1.531,05-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için takdir olunan 5.100- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Kullanılmayan gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine" Davacı tarafça yatırılan 59,30- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Davacı tarafından yapılan 145,10-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/01/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/130415 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi