Tespit

11. Hukuk Dairesi         2014/12395 E.  ,  2015/9451 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İSTANBUL (KAPATILAN) 51. ASLİYE

TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 30/01/2014

NUMARASI 2008/81-2014/33

Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 30/01/2014 tarih ve 2008/21-2014/33 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 15/09/2015 günü hazır bulunan davacı karşı davalı vekili Av. S. T. ile davalı karşı davacılar vekili Av. M. C.S. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-karşı davada ve birleşen davada davalı vekili, müvekkili tarafından satın alınan emtiayı K.Turizm Ve Den. Tic. Ve San. A.Ş.'in navlun teklifi vererek taşımayı taahhüt ettiğini diğer davalı C. C. Ltd.'nin ise taşımayı fiilen gerçekleştirdiğini, fiyat teklifinin standart, open tap ve flat rack konteyner için yapıldığını, taşmalı konteyner taşıması sebebiyle uzun süre navlun hakkında davacıya bilgi verilmediğini, sonradan geçerliliği bulunmayan hesaplama ile 240.385,65-USD meblağlı çizelge gönderildiğini, ihtilafsız navlun ücreti olan 61.250,06 USD nin K. Turizm Ve Den. Tic. Ve San. A.Ş. hesabına havale edildiğini ileri sürerek; davacının davalılara borcunun bulunmadığını tespitini, malın gümrükten çekilebilmesi için talep edilen ancak ihtilaflı bulunan bakiye navlun ve liman masrafları tutarı 179.135,60- USD'nin tevdi olunacağı mahallin belirlenmesini, 14 adet konteynerdeki malın davacıya teslimini talep ve dava etmiştir.

Davalılar-kaşı davada ve birleşen davada davacılar vekili, İ. Ç. En. Tersane Ve Ul. San. A.Ş. ile C. C. Ltd. arasında bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını, Komet'in navlun komisyoncusu olarak C. C. ile navlun sözleşmesi yaptığını, daha sonra bedeline kendi navlun komisyonculuğu hizmeti bedelini ekleyerek davacıya yansıttığını, malın taşınıp teslim edildiğini, konteynerlerin kira bedeli olarak 2466,70- USD navlun bedeli olarak 142728,31- USD ödendiğini belirterek, asıl davanın reddini istemiş; karşı davada bakiye navlun bedeli ve liman masrafları bedeli 179.135,60- USD'nin faiziyle birlikte tasilini talep etmiştir. Birleşen dosyada ise, konteynerlerin geç boşaltılması nedeniyle doğan 9386- USD demuraj alacağının faizle birlikte tahsilini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; asıl davada davalı C. C. Ltd. Şti.'ne izafeten K. Turizm Ve Denizcilik Tic. San. Ve A.Ş.'ye karşı açılan davanın husumetten reddine, davalı K.Turizm Denizcilik Tic. San. A.Ş.'ye karşı açılan davanın kısmen kabulü ile tevdi mahalli olan Z. […] Şubesine yatırılan tutardan 29.149,94- USD'nin davalıya verilmesine; karşı dava yönünden davacı C. C.'nın davasının aktif husumetten reddine, davacı K. Turizm Denizcilik Tic. San. A.Ş.'nin navlun alacağı yönünden ana davada tevdi mahalinden aktarma söz konusu olmakla karar verilmesine yer olmadığına; birleşen davada davacı K. Turizm Denizcilik Tic. San. A.Ş.'nin davasının aktif husumetten reddine, diğer davacı C.

C. Ltd. Şti.'ne izafeten K. Turizm Denizcilik Tic. San. A.Ş.'nin davasının pasif husumetten reddine karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Asıl davada davacı- karşı davada ve birleşen davada davalı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılara borcunun bulunmadığının tespitini, davalılarca talep edilen ve ihtilaflı bulunan bakiye navlun ve liman masrafları tutarı 179.135,60 USD’nin tevdi olunacağı mahallin belirlenmesini ve konteynerlerdeki malın teslimini talep etmiş; mahkemece asıl davada davalı K.Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş.’ye karşı açılan davanın kısmen kabulü ile tevdi mahalline yatırılan tutardan 29.149,94 USD’nin adı geçen davalıya verilmesine karar verilmiştir. Asıl davada borcun bulunmadığının tespiti talep edildiği, mahkemece ise asıl davanın kısmen kabulüne karar verilerek, tevdi mahalline yatırılan tutardan bir kısmının davalı K.

Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş’ye verilmesine karar verildiğine göre, asıl davada davacının bakiye kısım yönünden borcu bulunmadığın tespitine, yani açılan menfi tespit davasının kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, davacının asıl davadaki menfi tespit talebi yönünde bir hüküm kurulmaması doğru olmamış, kararın bu sebeple asıl davada davacı- karşı davada ve birleşen davada davalı yararına bozulması gerekmiştir.

3- Bilirkişi raporlarıyla asıl davada davacı ile arasında taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi bulunan dalılardan K.Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş.nin sözleşme hükümlerine göre aynı zamanda taşıyan sıfatına sahip olduğu ve dosyada yer alan konteyner istif planı esas alınarak adı geçen davalının teklif ettiği navlun oranları uyarlanmak suretiyle toplam navlun tutarı hesaplanmıştır. Bununla birlikte asıl davada davalının talep edebileceği liman ücretleri hesaba katılmamış, mahkemece de bu alacak nazara alınmaksızın asıl davada davacının adı geçen davalıya olan navlun borcunun tespiti ile asıl davada davacı tarafından yapılan ödemeden sonra bakiye kısmın tevdi mahalline yatırılan tutardan ödenmesine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu suretle, liman ücretlerinin alacağın belirlenmesinde nazara alınmadığı yönündeki asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacı K. Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

4- Karşı davada davacılar vekili, bakiye navlun bedeli ve liman masrafları bedeli olan 179.135,60 USD’nin karşı dava tarihinden itibaren 1 yıllık USD mevduatına işleyecek en yüksek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş, mahkemece karşı davada davacı C. C. Limited’in davasının aktif husumetten reddine, karşı davacı K. Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş.nin navlun alacağı yönünden ana davada tevdi mahallinden aktarma sözkonusu olmakla karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Ancak, karşı davada davacı K. Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş.nin belirlenecek alacağına temerrüt faizi işletilmesini de talep ettiği nazara alınmaksızın faiz alacağına hükmedilmemesi doğru görülmemiş, asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacı K.Turizm Denizcilik Tic.

Ve San. A.Ş. vekilinin karşı davaya yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacı K.Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.

5- Asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacılar vekilinin birleşen davaya ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; asıl davada davacı ile arasında taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi bulunan dalılardan K. Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş'nin sözleşme hükümlerine göre aynı zamanda taşıyan sıfatına sahip olduğu bu suretle oluşan demuraj ücretini asıl davada davacı- birleşen davada davalıdan talep edebileceği gözetilmeksizin, konişmentonun C. C. Ltd. adına düzenlendiği, konteyner demurajı isteminin sadece deniz yoluyla taşıma işini üstlenen taşıyan tarafından ileri sürülebileceği gerekçesiyle, asıl davada davalı- birleşen davada davacı K.

Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş.nin açtığı birleşen davanın aktif husumetten reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ayrıca; birleşen davada talep edilen demuraj alacağının navlun miktarına dair yaşanan anlaşmazlık olduğu, anlaşmazlığın sebebinin ise asıl davada davalı- birleşen davada davacılardan K.Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş.nin yükleme aşamasında taşmalı navlun bedelinin bildirilmesini ihmal etmesi olduğu, bu suretle demuraj sorumlusunun zaten adı geçen birleşen dosya davacısı bulunduğu kabul edildiğine göre, asıl davada davacı-birleşen davada davalı hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken pasif husumetten red kararı verilmesi doğru olmayıp kararın temyiz eden mümeyyiz asıl davada davalılar-karşı ve birleşen davada davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

6- Asıl davada davalı tarafından talep edilebilecek navlun ve liman ücreti bedelinin tespitiyle, kısmen kabul kararı verilerek, taraflar yararına, davadaki kabul ve red oranları nazara alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanacak nispi vekalet ücreti takdiri gerekirken asıl davada davalılar vekili yararına maktu vekalet ücreti, asıl davada davacı yararına ise eksik vekalet ücreti takdiri yerinde görülmediği gibi, karşı dava ve birleşen davada asıl davada davacı-karşı ve birleşen davada davalı yararına hükmedilen vekalet ücretlerinin karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca nispi olarak hesaplanması gerekirken maktu vekalet ücreti tayini doğru olmamış, hükmün taraflar yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davacı- karşı davada ve birleşen davada davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün asıl davada davacı- karşı davada ve birleşen davada davalı yararına, (3) ve (4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacı K. Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün asıl davada davalı-karşı ve birleşen davada davacı K.Turizm Denizcilik Tic. Ve San. A.Ş. yararına, (5) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalılar-karşı ve birleşen davada davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün asıl davada davalılar-karşı ve birleşen davada davacılar yararına, (6) nolu bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, takdir edilen 1.100,00 TL duruşma vekillik ücretinin taraflardan alınarak yekdiğerine verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istemleri halinde temyiz edenlere iadesine, 17/09/15 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.