Hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan zayi belgesi davasının reddi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/2267

KARAR NO 2021/1979

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/04/2021

NUMARASI 2021/102 Esas - 2021/477 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/12/2021

Davanın reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin muhasebe defter ve belgelerinin saklı bulunduğu ... Cad. No:... Büyükçekmece İstanbul adresinde bulunan ... isimli iş hanında 31/12/2020 tarihinde yangın meydana geldiğini, müvekkili şirket yetkilisi ... 22/01/2021 tarihinde yaşanan yangından haberdar olduğunu, müvekkilinin yokluğunda İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğüne başvurularak kendilerine yangın raporu verilmesi talebinde bulunulduğunu, itfaiye yetkili birimleri tarafından 22/01/2021 tarihli yangın ek raporu düzenlendiğini ve müvekkili şirketin yetkilisine verildiğini, davacıya ait 2019 yılı dahil ve öncesine ait alış satış faturaları, tahsilat makbuzları, tediye makbuzları, banka ekstreleri ve dekontları, SSK Bildirge ve vergi beyannameleri, işçi özlük dosyaları, yevmiye kebir envanter defterleri, vergi SSK ödeme dekontları, yangın sebebiyle zayii olduğunu, bu belgeler üzerinde zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 22.01.2021 tarihli ek yangın raporuna esas 15.01.2021 tarihli dilekçe ile SGK muhasebe ve SGK evraklarının yanarak zarar gördüğünü belirtir dilekçenin sunulduğu ve bu dilekçeye binaen ek yangın raporunun sunulduğunu, buna binaen öğrenilme tarihinin kesin olarak 15.01.2021 tarihi olduğunu, bu tarihten 15 günlük süre sonrasının 01.02.2021 tarihi olduğuni, dava tarihinin ise 02.02.2021 tarihi olduğunu; hem yangın tarihinden hem de 15.01.2021 tarihinden 15 günlük süre geçtikten sonra davanın açıldığını ve yine 07.01.2021 tarihli yangın raporu içerisinde de muhasebe evraklarının zayi olduğuna dair tespitin olmadığını ve yine yangının çıktığı yer ve yanan ürünlerin niteliği dikkate alındığında muhasebe evraklarının bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu değerlendirilerek, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; müvekkili şirket yetkilisi ... olduğunu, bu yangından 22.01.2021 tarihinde haberi olduğunu, 22.01.2021 tarihli Yangın Ek Raporunda ismi geçen ... müvekkili şirketin yetkilisi olmadığını, bu nedenle şirket yetkilisi olmayan bir kimsenin öğrendiği bilginin şirketi bağlayacağını iddia etmenin hayatın olağan akışına ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket yetkilisi şirket muhasebe evraklarının yandığından 22.01.2021 tarihli Yangın Ek Raporuyla haberdar olduğunu ve bu tarihten itibaren 15 günlük sürede dava açılmasını sağladığını, İDM kararında şirket yetkilisi olmayan kişiyi şirket yetkilisi olarak kabulünün hukuka aykırı olduğunu, yangının çıktığı yer ve yanan ürünlerin niteliği dikkate alındığında muhasebe evraklarının bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu yönündeki tespiti, mahallinde keşif yapılmadan bu konuda tespite varılması ve ilk derece mahkemesinin şirket yetkilisi olmayan kişilerin yangını öğrenmesinin şirketi bağlayacağı yönündeki tespitinin hatalı olduğunu, şirketin yetkililerinin kim olduğu Ticaret sicil kayıtlarında sabit olduğunu, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Dosya kapsamı incelendiğinde;

07. 01.2021 tarihli yangın raporundan anlaşıldığı üzere; yangının 31.12.2020 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

22. 01.2021 tarihli ek yangın raporu ise davacı şirket yetkilisi adına vekili ... tarafından 15.01.2021 tarihli dilekçe verilerek yangın esnasında ticari defterlerinin ve SGK muhasebe ve SGK evraklarının yanarak zarar gördüğünü belirtir dilekçenin sunulması üzerine vekilin dilekçesi ve beyanı üzerine ek yangın raporunun hazırlandığı anlaşılmaktadır:Dilekçenin vekil tarafından verilmesi şirket yetkilisinin zayii olayını öğrenmediğine esas alınamaz. Zira vekil müvekkilinin talimatı ile hareket eder.Buna binaen zayii olayının öğrenilme tarihinin 15.01.2021 tarihi olduğu, bu tarihten 15 günlük süre sonrasının 01.02.2021 tarihi olduğu, dava tarihinin ise 02.02.2021 tarihi olduğu; hem yangın tarihinden hem de 15.01.2021 tarihinden 15 günlük süre geçtikten sonra davanın açıldığı anlaşımaktadır.

İlk derece mahkemesince ,hak düşürücü süre içerisinde açılmayan bir davada esasas ilişkin değerlendirme yapılması doğru görülmemiş ise de gerekçede yer alan "ve yine 07.01.2021 tarihli yangın raporu içerisinde de muhasebe evraklarının zayi olduğuna dair tespitin olmadığıve yine yangının çıktığı yer ve yanan ürünlerin niteliği dikkate alındığında muhasebe evraklarının bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu değerlendirilerek" ibaresinin gerekçeden çıkartılarak sonucu itibariyle doğru bulunan karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmeyerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 30/12/2021