Tapu iptali davasında yaklaşık ispat ve 'davalıdır' şerhi ile tedbir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1834 E. 2022/146 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Taşınmazın henüz kat irtifakına geçilmemiş arsa vasfında ve üçüncü bir kişi (arsa maliki) adına kayıtlı olduğu, davacıya isabet edeceği ileri sürülen bağımsız bölümlerin bu nedenle belirsiz olduğu durumlarda, doğrudan ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz kararı verilmesi arsa malikinin haklarını ihlal edebileceğinden, davacının haklarının korunması için taşınmaza, taahhüt edilen miktar kadar bağımsız bölüm üzerine sınırlı olarak 'davalıdır' şerhi konulması yeterli ve orantılı bir tedbirdir; bu şerh davalının tasarruf yetkisini kısıtlamaksızın davanın derdestliğini alenileştirir ve davacının ileride üçüncü kişilere karşı hak ileri sürebilmesini sağlar.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati tedbir talebinde yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği ve uygulanacak tedbir türü → kısmi kabul
İddia: Davacı vekili, davalılarca inkar edilmeyen sözleşmeler bir bütün olarak incelendiğinde yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, davalı şirketin çok sayıda kişiye borçlu olup malvarlığı bulunmadığını ve diğer davalıdan olan alacaklarını devretme ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğunu, alacağının rehinle temin edilmediğini ileri sürerek kararın kaldırılıp ihtiyati tedbir/haciz talebinin kabulünü istemiştir.
Gerekçe: HMK 389 uyarınca hakkın elde edilmesinin zorlaşacağı veya imkansız hale geleceği ya da ciddi bir zarar doğacağı endişesi bulunduğunda ihtiyati tedbir kararı verilebilir; HMK 391 uyarınca mahkeme sakıncayı ortadan kaldıracak her türlü tedbire karar verme yetkisine sahiptir ve kanun bu tedbirlerin türünü sınırlandırmamıştır. Davacının sunduğu protokoller kapsamında, davalı yükleniciye isabet edecek bağımsız bölümlerden (2.000 m2 dükkan, 3.000 m2 daire) davacıya verileceği taahhüt edilmiştir; ancak tapu kayıtları incelendiğinde taşınmazın halen arsa vasfında ve arsa maliki adına kayıtlı olduğu, kat irtifakına geçilmediği, dolayısıyla yükleniciye intikal edecek bağımsız bölümlerin henüz belirsiz olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının talep ettiği kapsamda doğrudan bir ihtiyati tedbir/haciz kararı verilmesi, henüz oluşmamış bağımsız bölümler bakımından arsa malikinin haklarını ihlal edebilecektir. Tapu siciline şerh verilmesi, şerh edilen olguyu alenileştirerek tapuda işlem yapanların ve sonradan hak iktisap edenlerin bu hususu bilmediklerini ileri sürmelerini engeller ve çekişmeli hakların sonradan hak iktisap edenlere karşı da ileri sürülmesini sağlar. Taşınmazın tapu kaydına konulacak 'davalıdır' şerhi, davalının taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisini kısıtlamaz, mülkiyetten doğan haklarını kullanmasına engel olmaz; sadece bu taşınmazla ilgili tapu iptal davasının derdest olduğuna dair bir kayıt oluşturur ve davacının davasında haklı çıkması halinde haklarını üçüncü kişilere karşı ileri sürebilmesini sağlar. Dava tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olduğundan, protokoller içeriğine göre arsa malikinden yükleniciye isabet edecek ve taahhüt edilen miktar kadar bağımsız bölüm üzerine 'davalıdır' şerhi konulması, davacının haklarının korunması için yeterli koruma sağlamaktadır. Tapu kaydına 'davalıdır' şerhi verilmesi hukuki anlamda bir ihtiyati tedbirdir (HMK m.391, TMK m.1010).
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Tapu iptali ve tescil davalarında, dava konusu bağımsız bölümlerin henüz kat irtifakına geçilmemiş ve arsa malikine ait olması nedeniyle belirsiz olduğu hallerde, doğrudan ihtiyati tedbir/haciz kararı yerine taşınmaza 'davalıdır' şerhi konulmasının yeterli ve arsa malikinin haklarını korur nitelikte bir tedbir olduğu yönündeki değerlendirme, benzer barter/inşaat sözleşmelerine dayalı tapu iptali davalarında emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ ihtiyati haciz↗ yaklaşık ispat↗ davalıdır şerhi↗ tapu iptali ve tescil↗ kat irtifakı↗ alacağın temliki↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1834
KARAR NO 2022/146
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 30/06/2021 (Ara Karar)
NUMARASI 2021/411 Esas
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/02/2022
İhtiyati tedbir talebinin reddine dair ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Davacı vekili; davalılar ... Ltd. Şti ile ... A.Ş. arasında 18.03.2019 tarihli Barter Karşılığı İnşaat Yapım Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme ile "Beylikdüzü ilçesi ... mahallesi ... Ada ... parsel" sayılı taşınmaz üzerine yapılacak daire ve işyerlerinin Bartır usulü ile verilmesinin taahhüt edildiğini, 25/11/2019 tarihli sözleşme ile müvekkilinin davalı ... Ltd.Şti'ne nakit olarak ödediği 5.000.000-TL karşılığı 2.000 m2 miktarında işyeri vasıflı dükkan verilmesinin taahhüt edildiğini, 11/12/2019 tarihli sözleşme ile 3.000 m2 miktarında daire vasıflı taşınmaz verilmesinin taahhüt edildiğini, bu sözleşmeye istinaden 12/12/2019 tarihli yazılı belge ile ispat edildiği üzere 2.000.000-TL ödendiğini, 11/12/2019 tarihli "Protokoldür" başlıklı sözleşme ile ...
Ltd.Şti.'ne verilecek bağımsız bölümlerin 2.000 m2 işyeri vasıflı dükkanları mahsup edilerek müvekkiline verileceğini ... A.Ş.'nin taahhüt ettiğini, yine aynı sözleşme ile 3.000 m2 daire vasıflı taşınmazları mahsup edilerek müvekkiline verileceğinin taahhüt edildiğini, davalı ... Ltd. Şti.'nin diğer davalıdan olan alacağının temliki niteliğinde olan sözleşmelerin geçerli olduğunu, İstanbul ili Beylikdüzü ilçesi ... mahallesi ... Ada ... parsel sayılı taşınmazda davalı ... Ltd. Şti.'ne isabet eden 2.000 m2 dükkan işyeri vasfındaki bağımsız bölümler ile 3.000 m2 mesken (Daire) vasfındaki bağımsız bölümlerin ... A.Ş. adına olan tapusunun iptali ile davacı adına tesciline, bu mümkün olmazsa belirsiz alacak davasının kabulü ile fazlaya ait talep ve dava hakkı saklı kalarak şimdilik 100.000-TL'nin davalı ...
Ltd.Şti.'den avans faizi ile bilikte tahsili ile davacıya ödenmesini, ihtiyati tedbir/haciz talebinin kabulü ile davalı ... A.Ş adına olan İstanbul ili Beylikdüzü ilçesi ... Ada ... parsel sayılı taşınmazda davalı ... Ltd.Şti'ne isabet eden bağımsız bölümlerin gerek davalı ... Ltd.Şti'ne ve gerekse 3.şahıslara devir ve temlikinin önlenmesi için ve davalı ... Ltd.Şti'nin ... A.Ş'deki hak ve alacağına ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme ve eklerinin alacağın varlığı ve miktarı konusunda kanaat oluşturmaya yeterli olmadığından yaklaşık ispat ölçütünün yerine getirilmediği gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinin reddine; dosyaya sunulan taşınmaz devrine ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin devamı niteliğindeki protokoller içerikleri incelendiğinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi şartlarından olan yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğinin kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; davalılarca inkar edilmeyen taraflar arasındaki sözleşmeler bir bütün olarak incelendiğinde davalı ... Ltd.Şti.'nin iddialara hiçbir yanıt vermediğini, bu davalının çok sayıda kişi ve kuruluşa borçlu olduğu halde herhangi bir malvarlığı tespit edilemediği gibi diğer davalıdan olan hak ve alacaklarının devir ve temlik edilme ihtimali de kuvvetle muhtemel olduğunu, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştirildiğini, müvekkilinin alacağının rehinle temin edilmediğini, kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir/haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
HMK'nın 389. maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir gelişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Aynı Kanun'un 391. maddesine göre, mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. Görüldüğü üzere, Kanun, mahkemenin verebileceği ihtiyati tedbir kararlarının nelerden ibaret olduğunu sınırlandırmamış, hakkın korunması için gerekli her türlü önlemi alma yetkisini mahkemeye tanımıştır.
Davacı vekili tarafından sunulan protokoller kapsamında davalılar tarafından davacının ödemelerine karşılık yapılmakta olan inşaattan 3.000.m2 daire ,2000 m2 dükkan vasfında taşınmaz verileceği taahhüt edilmiştir.Ancak tapu kayıtlarının incelenmesin de, taşınmaz halen davalı ... şirketi adına ve arsa vasfında kayıtlı olup ,kat irtifakına geçilmediği anlaşılmakla tapu kayıt malikinden ...'ye intikal edecek bağımsız bölümlerin belirsiz olduğu,davacının ödemeleri ...'ye yaptığı ve davacıya ... payına düşecek bağımsız bölümlerden verileceği taahhüt edildiğinden ,olası ihtiyati tedbir,ihtiyati haciz kararının arsa malikinin haklarını ihlal edebileceği sonucuna varılmaktadır. Bir hususun tapu siciline şerh edilmesi, şerh edilen olguyu alenileştirir.
Tapuda işlem yapanlar ve tapuya kayıtlı taşınmaz üzerinde mülkiyet veya diğer bir hak iktisap edenler, tapu kaydına şerh düşülen bir hususu bilmediklerini ileri süremezler. Böylece çekişmeli hakların, sonradan hak iktisap edenlere karşı da ileri sürülmesi mümkün hale gelir. Yukarıda açıklandığı üzere, taşınmazın tapu kaydına konulacak "davalıdır şerhi", davalının taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisini hiçbir şekilde kısıtlamayacak, mülkiyetten doğan haklarını kullanmasına engel olmayacaktır. Tapu kaydında sadece, bu taşınmazla ilgili olarak bir tapu iptal davası açılmış olduğuna ve davanın derdest olduğuna dair bir şerh mevcut olacaktır. Böyle bir şerh, davalının mülkiyetten doğan haklarını kullanmalarına engel olmayacağı gibi davacının ileride davasında haklı çıkması halinde, haklarının üçüncü kişilere karşı da ileri sürebilmesini sağlayacaktır.
Açılan dava da tapu iptali tescil talep edilmiştir. Protokoller içeriğine göre davacının haklarının korunması için taşınmazlara arsa malikinden yükleniciye isabet edecek dairelerden taahhüt edilen miktar kadar bağımsız bölüm üzerine "davalıdır" şerhi konulması yeterli korumayı sağlar nitelikte görülmüştür.Tapu kaydına "davalıdır" şerhi verilmesi, hukuki anlamda bir ihtiyati tedbirdir (HMK m.391, TMK m.1010). Açıklanan nedenlerle ihtiyati tedbir isteminin kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 30/06/2021 tarihli ihtiyati haciz/tedbir talebinin reddine dair ara kararın kaldırılarak; bağımsız bölümler üzerine davalıdır şerhi konulmasına, fazla taleplerin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/411 Esas sayılı 30/06/2021 Tarihli ara kararının HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davalı ... A.Ş. adına olan İstanbul ili Beylikdüzü ilçesi ... Ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerine yapılmakta olan inşaatta davalı ... Ltd.Şti'ne verilecek bağımsız bölümlerden dükkan vasfından 2.000 metrekare, daire vasfından 3.000 metrekaresi üzerine davalıdır şerhi konulmasına, fazla taleplerin reddine" Takdiren teminat alınmasına yer olmadığına, Tedbir kararının tebliği ve infaz işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/02/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/129648 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi