Konusuz kalan menfi tespit davasında yargılama gideri ve vekalet ücretinin haklılık durumuna göre belirlenmesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/2110 E. 2022/362 K. · · İlk derece: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Menfi tespit davası, davalının başlattığı belgeye dayalı olmayan bir icra takibine karşı ve o takibe yönelik usulsüz tebligat şikayetinin sonucu beklenmeden açılmışsa; şikayet sürecinde itirazın süresinde olduğu kabul edilip takip durduğu için dava konusuz kaldığında, HMK 331/1 uyarınca davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu değerlendirilirken bu iki olgu (belgesizlik ve şikayet sonucunun beklenmemesi) davalı lehine yorumlanır; yargılama gideri ve vekalet ücreti davacı yerine davalı lehine hükmedilir.
Ele alınan sorunlar
Konusuz kalan davada yargılama gideri ve vekalet ücretinin kime yükleneceği → kısmi kabul
İddia: Davalı vekili, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair kararın yerinde olmadığını, icra mahkemesi kararının kesinleşmediğini, kendisi aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, icra mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davacı tarafça menfi tespit davası açıldıktan sonra icra takibine yapılan itirazın süresinde olduğunun kabul edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığının kabulünde isabetsizlik bulunmamaktadır. HMK 331/1 uyarınca davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında karar verilmesine gerek olmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedilir. Somut olayda davalı tarafından başlatılan icra takibi belgeye dayalı bir takip olmayıp, menfi tespit isteminin yöneldiği takipte dayanılan senet vs. belge bulunmamaktadır. Ayrıca menfi tespit davası, icra takibine yönelik usulsüz tebligat şikayetinin sonucu beklenmeden açılmıştır. Bu haliyle davanın açılmasındaki haklılığın davalı lehine değerlendirilmesi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı lehine hükmedilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince davacı yararına hükmedilmesi hatalı olmuştur.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
Konusuz kalan menfi tespit davalarında yargılama gideri ve vekalet ücretinin, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre belirlenmesinde, takibin belgeye dayalı olup olmadığının ve davanın icra takibine yönelik şikayet sonucu beklenmeden açılıp açılmadığının dikkate alınması gerektiği yönünde bölgesel ikna edici değer taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit davası↗ konusuz kalma↗ yargılama gideri↗ vekalet ücreti↗ haklılık durumu↗ belgeye dayalı icra takibi↗ usulsüz tebligat şikayeti↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/2110
KARAR NO 2022/362
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 09/08/2021
NUMARASI 2020/697 Esas 2021/500 Karar
DAVA
Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/03/2022
Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davalı tarafça müvekkili hakkında İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, taraflar arasında ticari nitelikte otomatik kapı alım-satımı hususunda anlaşma sağlandığını, söz konusu kapıların ücreti olarak KDV hariç 44.200-TL'de anlaşıldığını, teslimin 29/09/2018'de gerçekleştiğini ve davalı tarafın bedelini ödediğini, teslimden 2 sene sonra davalı tarafın kapıların tamiri sebebiyle icra takibi başlattığını, açık ve adi ayıpta bunu bildirme yükümlülüğünün kanunda belirtilen sürelere tabi olduğunu,gizli ayıbın varlığı kabul edilse dahi gizli ayıp ortaya çıktıktan sonra satıcıya derhal bildirilmesi gerektiğini, TTK m.18/3 gereğince bildirimin noter vasıtasıyla yapılması gerektiğini, müvekkiline davalı şirketçe gönderilmiş herhangi bir ihtarname bulunmadığını belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacının menfi tespit istemine ilişkin bu davanın yanında İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesi'nde usulsüz tebligata ilişkin şikayette bulunulduğu ve 2020/1249 E. ve 2021/1127 Karar sayılı karar ile tebligatın öğrenme tarihinin 30/11/2020 olarak düzeltilmesine karar verildiği, bu nedenle İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına sunulan 02/12/2020 tarihli itirazın geçerli hale geldiği ve takibin durduğu, takibin durması neticesinde huzurda ikame edilen davanın konusuz hale geldiği, davacı vekilinin bu yönde beyan ve talepte bulunduğu ,davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına, yargı giderlerinin davalıdan alınmasına, davacı yararına vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmasına dair verilen kararın yerinde olmadığını, icra mahkemesi kararının istinaf aşamasında olduğunu ve kesinleşmediğini, ayrıca müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin de doğru olmadığını, icra mahkemesinin kararının kesinleşmesinin beklenmesi ve bunun sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini, icra mahkemesi kararının onanması halinde ise kararın yargılama gideri vekalet ücreti bakımından kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, satılan malın ayıplı olduğu iddiası ile tamirat bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı vekili, taraflar arasındaki satış sözleşmesi kapsamında müvekkili tarafından davalıya teslim edilen üründe davalı tarafından yapıldığı iddia edilen onarıma ilişkin bedelin tahsili için başlatılan icra takibinin kesinleştiğini, müvekkilinin herhangi bir borcu bulunmadığını ileri sürerek, İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece,icra mahkemesince ödeme emri tebliğinin usulsüz olduğuna ve öğrenme tarihinin düzeltilmesine karar verildiği, buna göre davacı borçlunun itirazının da süresinde kabul edildiği ve takibin durduğu, bu nedenle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davacı tarafça iş bu menfi tespit davasının açılmasından sonra icra takibine itirazın süresinde olduğunun kabul edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığının kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. HMK'nın 331/1 maddesinde, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek olmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderleri takdir edilerek hükmedileceği hüküm altına alınmıştır. Somut olayda, davalı tarafından başlatılan icra takibi belgeye dayalı bir icra takibi olmayıp, menfi tespit isteminin icra takibi dışında yöneldiği senet vs. belge bulunmamaktadır. Diğer taraftan iş bu menfi tespit davası şikayet başvurusunun sonucu beklenmeden açılmıştır.
Bu haliyle davanın açılmasındaki haklılığın davalı lehine değerlendirilmesi, avukatlık ücreti ve yargılama giderlerinin davalının lehine hükmedilmesi gerekirken davacı yararına hükmedilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından kararın kaldırılması na,yeniden hüküm verilerek konusu kalmayan dava nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına davalı lehine yargılama gideri ve avukatlık ücreti ödenmesine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/08/2021 Tarih 2020/697 Esas 2021/500 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına, " İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 80,70-TL harcın, peşin yatırılan 853,88-TL harçtan mahsubu ile bakiye 773,18-TL'nin talep halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Davalı lehine takdir olunan 7.300-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Kullanılmayan gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine" Davalı tarafça yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 35-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/03/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/128163 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi