6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/9385 E. 2015/12586 K. ·

BozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hamiline yazılı hisse senedi kar payı alacağı kar payı dağıtımı kar dağıtımı taleple bağlılık ilkesi kâr payı alacağı taleple bağlılık kâr payı dağıtımı kar payı sermaye artırımı bedelsizlik hisse senedi derdestlik reeskont faizi hamil işlemiş faiz kâr dağıtımı protokol bilirkişi incelemesi kâr payı çek vekalet ücreti teminat teslim

Atıf yapılan mevzuat: İİK

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

Mahkemece, davacının ödünç olarak vermiş olduğu 60.000 adet B.Çimento Fabrikası A.Ş.'ye ait (13) tertip hamiline yazılı hisse senedinin davalı tarafından davacıya 14.12.1998 tarihinde aynen iade edildiği, davalının aynen iade ettiği, hisse senetleri üzerinde bulunmayan yeni pay alma kuponları gereği 180.000 adet B. Çimento Fabrikası A.Ş.' ye ait bedelsiz hisse senetleri için 2.434,95 TL ile 120 TL bedelli kar payı kuponlarının 17,88TL işlemiş faizi için olmak üzere toplam 2.572,83 TL'si tutarındaki alacağına karşılık davacı ile arasında münakit 10.08.2002 tarihli protokole istinaden davalı tarafından 10.08.2002/893 TL, 28.08.2002/500 TL, 11.09.2002/300 TL ve 25.09.2002/900 TL olmak üzere davacıya toplam 2.593 TL ödeme yapıldığı, B. Çimento Fabrikası A.Ş.'ye ait 13.tertip hamiline yazılı 60.000 adet (asıl) ve 180.000 adet bedelsiz hisse senedi konusundaki uyuşmazlığın yukarıda belirtildiği şekilde çözümlenerek ortadan kalktığı, davacının Bursa (1) Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtığı E. 2004/232 sayılı derdest alacak davasında davalıdan B. Çimento Fabrikası A.Ş.'nin bedelsiz olarak dağıttığı 2.160.000 adet hisse senedine istinaden alacak talebinde bulunduğu, dava konusu olayda ise davacının, B. Çimento Fabrikası A.Ş. tarafından17.04.2006 tarihinde bedelsiz olarak dağıtılan, "1.800.000 adet hisse senedi" mütemmimi "yeni pay alma" ve "Kar Payı"'nın gelecek yıllarda meydana gelecek getirileri ile birlikte davalıdan alınmasını talep ettiği, anlaşılmıştır. Dava konusu olayda, davalının davacıdan ödünç aldığı 60.000 adet B. Çimento Farikası A.Ş.'ye ait (13) tertip hamiline yazılı hisse senedini davacıya aynen iade etmiş olması, iade ettiği 60.000 adet hisse senetlerinin mütemmimi bir kısım "Yeni Pay Alma" ve kar payı "alma" kuponlarının bulunması sebebiyle davacıdan alacak talebinde bulunduğu ve davalının 180.000 adet bedelsiz hisse ve kar payı karşılığı davacıya 2.593 TL ödemiş bulunduğu, davacı tarafından bidayette 60.000 adet B. Çimento A.Ş. hisse senedine ilişkin olarak açılan dava mahkemenin "fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiş olmakla, davacının B. Çimento Fabrikası A.Ş. tarafından 17.04.2006 tarihinde bedelsiz olarak dağıtılan 1.800.000 adet hisse senedi, bu senetlerin mütemmimi "Yeni Pay Alma" ve "Yeni Kar Payı" kuponlarından dolayı davalıdan alacak talebinde bulunamayacağı, davacının, davalıya 24.12.1993 tarihinde vermiş olduğu ödüncün 125.000 ETL (0,125 TL) buna karşılık davalı tarafından davacıya 150.000 ETL (0,15 TL) tutarında çek verildiği, davalının davacıya vermiş olduğu ödünç karşılığında dava konusu B. Çimento Fabrikası A.Ş.'nin hisse senetlerini teminat olarak aldığı, uygulamada her yıl "bedelsizin de bedelsizi" şeklinde bedelsiz sermaye artırımına gidildiği, bu durumda davalı ödünçten kaynaklanan somut borcunu ödediği halde davacının davalıdan sonsuza kadar bedelsiz hisse senetlerine istinaden alacak talebinde bulunabilecek olmasının genel kabul görmüş hukuk kuralları ile bağdaşmadığı gibi davacının, 2005 yılı için eksik talep ettiği gerekçesi ile 135 TL kar payı alacağını taleple bağlılık ilkesi gereği davalıdan talep edemeyeceği, B.Çimento Fabrikası A.Ş.tarafından 2006 yılında hissedarlarına verilen 900 TL tutarındaki kar payını ise, bidayetteki 60.000 adet hisse senedini icra dosyası kanalıyla davalıdan aynen teslim almış olması sebebiyle hisse senedinin malikine bahşettiği hakları kullanabileceği, bidayetteki 60.000 adet hisse senedinin mütemmimi "Yeni Pay Alma" ve "Kar Payı" kuponlarına istinaden davalı tarafından alınmış bulunan 180.000 adet bedelsiz hisse senedi ile kar paylarının davalı tarafından davacıya ödenmiş olması sebebiyle davacının davalıdan 900 TL tutarında alacak talebinde bulunamayacağı gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

(1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

(2) Asıl dava, 2006 yılında bedelsiz olarak dağıtılan 1.800.000 adet B. Çimento A.Ş.'ye ait hisse senedinin gelecek yıllarda meydana gelecek getirileri ile birlikte tahsili, 2005 yılından eksik talep edilen 135,00 TL kar payının ve 2006 yılında verilen 900,00 TL kar payının tahsili; birleşen dava ise şirket tarafından 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında bedelsiz hisse senedi ve kar payı dağıtım kararları alındığını ileri sürerek, yeni pay alınan kuponları ve kar payı kuponları eksiksiz olarak 500.000 adet hisse senedinin ve 1 TL kar payının davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bilirkişi kurulu, 1997/ 89 Esas, 1997/461 Karar sayılı davada davacı tarafından 60.000 adet hisse senedinin geçmişte ve dava sırasında meydana gelecek bütün mali şahsi getirileri ile birlikte davalıdan tahsiline, mümkün olmadığı takdirde 60.000 adet hisse senedinin değeri ve getirisi toplamı olarak 1.500.000.000 TL'nin dava tarihinden itibaren en yüksek reeskont faizi ile tahsilinin talep edildiği ve mahkemece de talebin kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi nedeniyle işbu davadaki taleplerin yerinde olmadığı yönünde bir görüş belirtmiş ise de, 1997/ 89 Esas, 1997/461 Karar sayılı ilk davada davacı, pay alma kuponu kesilmiş olarak 60.000 adet hisse senedinin tahsiline karar verilmesinden sonra ancak bu kararın infazından önce yeniden bedelsiz arttırım yapılmış olup, davacı bu bedelsiz senetleri de 1999/102 Esas sayılı dava ile talep etmiş ve anılan davada taraflar arasında 10.08.2002 tarihli bir protokol yapılmış ve Yargıtay 11. H.D.'nin 2003/14377 Esas ve 2004/656 Karar sayılı bozma ilamı sonrasında, davacı 2002 ve 2004 yıllarında yapılan arttırım sonucu ortaya çıkan bedelsizlerin de tahsilini talep etmiş olup, açılan bu dava da derdesttir. Davacı, işbu davada ise ilk 60.000 adet hisse senedinin değil, sonradan dağıtılan hisse senetleri nedeni ile alması gereken ve 2006 yılında yapılan bedelsiz artırım sonucu oluşan hisse senetlerini talep etmektedir. Bu nedenle, davacı henüz 60.000 adet hisse senedini davalıdan almadan yapılan bedelsiz artırım sonucu oluşan senetlerin de tahsilini isteyebileceğinden, bilirkişi heyetinin bu yöndeki gerekçesi yerinde değildir.

Davacı ayrıca 1.800.000 adet hisse senedi nedeniyle, 17.04.2006 tarihinde yapılan kar dağıtımından bu hisse senetlerine isabet eden 900 TL kar payını talep etmiş olup, bu bedelin de ödendiği davalı tarafından ispatlanamadığından yine yazılı gerekçe ile bu konudaki istemin de reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, asıl davada 2006, birleşen davada ise 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında yapılan değerlendirme sonucu davacının talep edebileceği hisse senedinin ve kar payının bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle belirlenmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi olup, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

(3) Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

  • İstirdat

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/668 E. 2021/196 K.

    Ortak:

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2015/9385 E.  ,  2015/12586 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ BURSA(KAPATILAN) 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/02/2014

NUMARASI 2011/10-2014/54

Taraflar arasında görülen davada Bursa(Kapatılan) 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27/02/2014 tarih ve 2011/10-2014/54 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının davalıya ödünç olarak B. Çimento A.Ş.'ye ait hisselerine isabet eden bedelsiz hisse senetlerini ve kar paylarının alımı için Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/418 Esas sayılı dosyasında dava açtığını, yapılan yargılama sonucunda 11.11.2009 tarih 2009/541 sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, dosyanın temyiz aşamasından geçerek kesinleştiğini, bu dosya üzerinde birleştirilen 2001/673 E. sayılı dosyada ıslah ile 27.05.2002 tarihinde dağıtılan bedelsiz hisse senetlerinin davalıdan tahsilinin talep edilmiş olduğunu, mahkemece davanın açılış tarihinde bedelsiz hisse senedi ve bu hisse senetlerine isabet eden kar paylarının dağıtılmadığı gerekçesi ile talebinin reddedildiğini belirterek B.

Çimento Fabrikası A.Ş. tarafından 2006 yılında dağıtılan 1.800.000 adet hisse senedi ve önceki davalarda eksik talep edilen 2005 yılı karı 135,00 TL ile, 2006 yılı karı 900,00 TL'nin 17.04.2006 tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, birleşen davada ise Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2001/418 Esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmesi beklenirken B.Çimento Fabrikası A.Ş. tarafından 2007, 2008, 2009, 2010, 2011,2012 ve 2013 yıllarında bedelsiz hisse senetleri ve kar payı dağıtım kararları alındığını, bu sebeple ek bu davanın açılmasına gerek duyulduğunu belirterek, B.Çimento A.Ş.'ye ait hisse senetlerinin Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/418 Esas sayılı dosya üzerinde birleştirilen 2001/ 673 Esas sayılı dosyasında ıslah talebi ile istenilen ve mahkemece reddedilen bedelsiz hisse senetleri kar payları ve bu hisse senetlerine izleyen yıllarda dağıtılan bedelsiz hisse senetleri ve kar paylarına istinaden üzerine yeni pay alınan kuponları ve kar payı kuponları eksiksiz olarak 500 bin adet hisse senedinin ve 1 TL kar payının kaldırıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili asıl ve birleşen davada davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının ödünç olarak vermiş olduğu 60.000 adet B.Çimento Fabrikası A.Ş.'ye ait (13) tertip hamiline yazılı hisse senedinin davalı tarafından davacıya 14.12.1998 tarihinde aynen iade edildiği, davalının aynen iade ettiği, hisse senetleri üzerinde bulunmayan yeni pay alma kuponları gereği 180.000 adet B. Çimento Fabrikası A.Ş.' ye ait bedelsiz hisse senetleri için 2.434,95 TL ile 120 TL bedelli kar payı kuponlarının 17,88TL işlemiş faizi için olmak üzere toplam 2.572,83 TL'si tutarındaki alacağına karşılık davacı ile arasında münakit 10.08.2002 tarihli protokole istinaden davalı tarafından 10.08.2002/893 TL, 28.08.2002/500 TL, 11.09.2002/300 TL ve 25.09.2002/900 TL olmak üzere davacıya toplam 2.593 TL ödeme yapıldığı, B.

Çimento Fabrikası A.Ş.'ye ait 13.tertip hamiline yazılı 60.000 adet (asıl) ve 180.000 adet bedelsiz hisse senedi konusundaki uyuşmazlığın yukarıda belirtildiği şekilde çözümlenerek ortadan kalktığı, davacının Bursa (1) Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtığı E. 2004/232 sayılı derdest alacak davasında davalıdan B. Çimento Fabrikası A.Ş.'nin bedelsiz olarak dağıttığı 2.160.000 adet hisse senedine istinaden alacak talebinde bulunduğu, dava konusu olayda ise davacının, B. Çimento Fabrikası A.Ş. tarafından17.04.2006 tarihinde bedelsiz olarak dağıtılan, "1.800.000 adet hisse senedi" mütemmimi "yeni pay alma" ve "Kar Payı"'nın gelecek yıllarda meydana gelecek getirileri ile birlikte davalıdan alınmasını talep ettiği, anlaşılmıştır.

Dava konusu olayda, davalının davacıdan ödünç aldığı 60.000 adet B. Çimento Farikası A.Ş.'ye ait (13) tertip hamiline yazılı hisse senedini davacıya aynen iade etmiş olması, iade ettiği 60.000 adet hisse senetlerinin mütemmimi bir kısım "Yeni Pay Alma" ve kar payı "alma" kuponlarının bulunması sebebiyle davacıdan alacak talebinde bulunduğu ve davalının 180.000 adet bedelsiz hisse ve kar payı karşılığı davacıya 2.593 TL ödemiş bulunduğu, davacı tarafından bidayette 60.000 adet B. Çimento A.Ş. hisse senedine ilişkin olarak açılan dava mahkemenin "fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiş olmakla, davacının B. Çimento Fabrikası A.Ş. tarafından 17.04.2006 tarihinde bedelsiz olarak dağıtılan 1.800.000 adet hisse senedi, bu senetlerin mütemmimi "Yeni Pay Alma" ve "Yeni Kar Payı" kuponlarından dolayı davalıdan alacak talebinde bulunamayacağı, davacının, davalıya 24.12.1993 tarihinde vermiş olduğu ödüncün 125.000 ETL (0,125 TL) buna karşılık davalı tarafından davacıya 150.000 ETL (0,15 TL) tutarında çek verildiği, davalının davacıya vermiş olduğu ödünç karşılığında dava konusu B.

Çimento Fabrikası A.Ş.'nin hisse senetlerini teminat olarak aldığı, uygulamada her yıl "bedelsizin de bedelsizi" şeklinde bedelsiz sermaye artırımına gidildiği, bu durumda davalı ödünçten kaynaklanan somut borcunu ödediği halde davacının davalıdan sonsuza kadar bedelsiz hisse senetlerine istinaden alacak talebinde bulunabilecek olmasının genel kabul görmüş hukuk kuralları ile bağdaşmadığı gibi davacının, 2005 yılı için eksik talep ettiği gerekçesi ile 135 TL kar payı alacağını taleple bağlılık ilkesi gereği davalıdan talep edemeyeceği, B.Çimento Fabrikası A.Ş.tarafından 2006 yılında hissedarlarına verilen 900 TL tutarındaki kar payını ise, bidayetteki 60.000 adet hisse senedini icra dosyası kanalıyla davalıdan aynen teslim almış olması sebebiyle hisse senedinin malikine bahşettiği hakları kullanabileceği, bidayetteki 60.000 adet hisse senedinin mütemmimi "Yeni Pay Alma" ve "Kar Payı" kuponlarına istinaden davalı tarafından alınmış bulunan 180.000 adet bedelsiz hisse senedi ile kar paylarının davalı tarafından davacıya ödenmiş olması sebebiyle davacının davalıdan 900 TL tutarında alacak talebinde bulunamayacağı gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

(1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

(2) Asıl dava, 2006 yılında bedelsiz olarak dağıtılan 1.800.000 adet B. Çimento A.Ş.'ye ait hisse senedinin gelecek yıllarda meydana gelecek getirileri ile birlikte tahsili, 2005 yılından eksik talep edilen 135,00 TL kar payının ve 2006 yılında verilen 900,00 TL kar payının tahsili; birleşen dava ise şirket tarafından 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında bedelsiz hisse senedi ve kar payı dağıtım kararları alındığını ileri sürerek, yeni pay alınan kuponları ve kar payı kuponları eksiksiz olarak 500.000 adet hisse senedinin ve 1 TL kar payının davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bilirkişi kurulu, 1997/ 89 Esas, 1997/461 Karar sayılı davada davacı tarafından 60.000 adet hisse senedinin geçmişte ve dava sırasında meydana gelecek bütün mali şahsi getirileri ile birlikte davalıdan tahsiline, mümkün olmadığı takdirde 60.000 adet hisse senedinin değeri ve getirisi toplamı olarak 1.500.000.000 TL'nin dava tarihinden itibaren en yüksek reeskont faizi ile tahsilinin talep edildiği ve mahkemece de talebin kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi nedeniyle işbu davadaki taleplerin yerinde olmadığı yönünde bir görüş belirtmiş ise de, 1997/ 89 Esas, 1997/461 Karar sayılı ilk davada davacı, pay alma kuponu kesilmiş olarak 60.000 adet hisse senedinin tahsiline karar verilmesinden sonra ancak bu kararın infazından önce yeniden bedelsiz arttırım yapılmış olup, davacı bu bedelsiz senetleri de 1999/102 Esas sayılı dava ile talep etmiş ve anılan davada taraflar arasında 10.08.2002 tarihli bir protokol yapılmış ve Yargıtay 11.

H.D.'nin 2003/14377 Esas ve 2004/656 Karar sayılı bozma ilamı sonrasında, davacı 2002 ve 2004 yıllarında yapılan arttırım sonucu ortaya çıkan bedelsizlerin de tahsilini talep etmiş olup, açılan bu dava da derdesttir. Davacı, işbu davada ise ilk 60.000 adet hisse senedinin değil, sonradan dağıtılan hisse senetleri nedeni ile alması gereken ve 2006 yılında yapılan bedelsiz artırım sonucu oluşan hisse senetlerini talep etmektedir. Bu nedenle, davacı henüz 60.000 adet hisse senedini davalıdan almadan yapılan bedelsiz artırım sonucu oluşan senetlerin de tahsilini isteyebileceğinden, bilirkişi heyetinin bu yöndeki gerekçesi yerinde değildir.

Davacı ayrıca 1.800.000 adet hisse senedi nedeniyle, 17.04.2006 tarihinde yapılan kar dağıtımından bu hisse senetlerine isabet eden 900 TL kar payını talep etmiş olup, bu bedelin de ödendiği davalı tarafından ispatlanamadığından yine yazılı gerekçe ile bu konudaki istemin de reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, asıl davada 2006, birleşen davada ise 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında yapılan değerlendirme sonucu davacının talep edebileceği hisse senedinin ve kar payının bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle belirlenmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi olup, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

(3) Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, (3) Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/125136900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.