Faktoringe temlik edilen alacağın geri devri ve ödeme ispatı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/543 E. 2023/930 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Fatura Alacağı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 16/44 (fin.kiralama/faktoring) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Bir alacağın faktoring şirketine temlik edilip faktoring şirketince tahsil edilememesi nedeniyle temlik edene geri devredilmesi halinde, temlik eden yeniden dava açma ve icra takibi yapma hakkını kazanır; bu durumda aktif husumet ehliyeti mevcuttur. Borçlunun ödeme def'ine dayanması halinde ispat yükü borçluya geçer; borçlunun ticari defterlerinde bir ödemenin kayıtlı olması, bu ödemenin somut olarak dava konusu alacağa karşılık yapıldığı ayrıca kanıtlanmadıkça, ödeme iddiasının kabulü için yeterli değildir.
Ele alınan sorunlar
Davacının aktif husumet ehliyeti (dava şartı) → ret
İddia: Davacının dava konusu fatura alacağını dava dışı faktoring şirketine temlik ettiği, bu nedenle davada taraf sıfatının bulunmadığı ileri sürülmüştür.
Gerekçe: Davaya konu alacaklar davacı tarafından dava dışı faktoring şirketine temlik edilmiş olmakla birlikte, faktoring şirketinin bu alacakları tahsil edemediği ve söz konusu faturaların davacıya geri devredildiği anlaşıldığından, davacının söz konusu faturaların tahsili hususunda icra takibi yapma ve dava açma hakkı bulunmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Ödeme def'i ve ispat yükü → ret
İddia: Davalı, fatura konusu borcun, alacağın temlik edildiği faktoring şirketine teslim edilen çek ile ödendiğini ve bu nedenle takibin haksız olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Fatura konusu hizmetin yerine getirildiği hususunda ihtilaf bulunmadığından, davalının ödeme iddiasını kanıtlaması gerekir. 6361 sayılı Kanun'un 9/2. maddesi uyarınca faktoring şirketinin fatura ile tevsik edilen alacakları devir alabileceği düzenlenmiştir; buna göre davacının hizmetine ilişkin faturalarla tevsik edilen alacak dava dışı faktoring şirketine devredilmiş ve şirket bu faturaları hesaplarına kaydetmiştir. Davalının borçları için teslim ettiğini iddia ettiği çek, davacının da aralarında bulunduğu toplam 6 şirketin devrettiği alacakların tahsili için paylaştırılarak kullanılmış, davacının devrettiği diğer alacaklar tahsil edilmiş ancak dava konusu 4 fatura bedelinin tahsiline yeterli gelmediğinden bu faturalar davacıya geri devredilmiştir. Davalının ticari defterlerinde çekin ödendiği kayıtlı olsa da, bu ödemenin dava konusu faturalara karşılık yapıldığı kanıtlanamadığından, ticari defter kayıtları tek başına ödemenin yapıldığını kabule yeterli değildir. Dolayısıyla dava konusu fatura bedellerinin ödenmediği anlaşıldığından ve davalı ödeme iddiasını kanıtlayamadığından, davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Faktoring şirketine temlik edilen alacağın tahsil edilememesi üzerine temlik edene geri devredilmesi halinde aktif husumet ehliyetinin yeniden doğduğu ve borçlunun ödeme def'inde ispat yükünün borçluya ait olduğu, ticari defter kaydının tek başına yeterli olmadığı yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Davacının aktif husumet ehliyeti (dava şartı olarak ileri sürülmüş, faturaların davacıya geri devredildiği gerekçesiyle mevcut olduğu kabul edilmiştir)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ aktif husumet ehliyeti↗ temlik↗ faktoring↗ ispat yükü↗ ticari defter kaydı↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/543
KARAR NO 2023/930
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 13/07/2020
NUMARASI 2018/1277 Esas - 2020/439 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/06/2023
Davanın kabulüne ilişkin kararın, davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin yayıncısı olduğu ... Gazetesinde davalının ilanlarının yayımlandığını, ilanların bedeli olan 79.402,20-TL için davalıya fatura düzenlendiğini,davalının borcunu ödememesi sebebiyle davalı aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesi ... Esas sayılı ilamsız takip dosyası ile takibe başlanıldığını ve davalının bu takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptaline, takibin devamına ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, davacının dava konusu fatura alacaklarını, ... A.Ş.'ye temlik ettiğini, fatura bedellerinin eksiksiz bir şekilde devir alan şirkete ödendiğini, dolayısıyla davacının işbu davada taraf sıfatının bulunmadığını belirterek, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece davacının, davalıdan olan alacağını dava dışı ... şirketine devrettiği, dava dışı faktoring şirketinin kayıtlarında davalının kendisine çek ile ödeme yaptığı, fakat çekin tahsilatının yapılamaması nedeniyle söz konusu faturanın tekrar davacıya devredildiği, çekin tahsilatının dava dışı faktoring şirketi tarafından yapılamadığı gibi yargılama sırasında davalının ödeme iddiası üzerine ispat yükünün yer değiştirdiği, buna göre davalının ödeme iddiasını ispatlaması gerektiği, ancak davalının bu iddiasını ispat edemediği, alacağın likit olduğu ve davalının takipten önce temerrüde düşülmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının davaya konu icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin asıl alacak miktarı olan 79.402,20-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine ven %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili, gerekçeli kararın somut bir gerekçe içermediği, davacının davaya konu fatura alacağının dava dışı faktoring şirketine temlik etmesi sebebiyle işbu davada taraf sıfatı olmadığını ve söz konusu borcun temlik alan şirkete ödendiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, fatura alacağının tahsili için başlatılmış icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Takibe konu faturaların10/01/2018 tarihli 28.320-TL, 15/01/2018 tarihli 28.320-TL, 20/05/2018 tarihli 8.850-TL ve 31/10/2018 tarihli 13.912-TL bedelli oldukları anlaşılmaktadır. Somut olayda, icra takibinin dayanağını teşkil eden fatura konusu hizmetin yerine getirildiği hususunda taraflar arasında bir ihtilaf yoktur. Ancak davalı tarafından, fatura konusu borcun davacının temlik ettiği dava dışı ... A.Ş.ye teslim edilen (ve diğer alacaklar için de keşide edilmiş) çek ile ödendiği iddia edildiğine göre, ödeme iddiasının davalı tarafından kanıtlanması gerekir. Davalı tarafından ödeme iddiasına dayanak çekin ödenmesi nedeniyle takibin haksız olduğu savunulmuştur.Davalının ticari defterlerinde çekin ödendiği kayıtlı olsada faturalara karşılık yapıldığı kanıtlanamadığından, davalının ticari defter kayıtları tek başına ödemenin yapıldığını kabule yeterli değildir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 9-2maddesinde, faktoring şirketinin BDDKnca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamayacağı veya tahsilini üstlenemeyeceği düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, davacının verdiği hizmet için düzenlenen faturalar ile tevsik edilen alacak, dava dışı faktoring şirketine devredilmiş ve bilirkişi incelemesinde de tespit edildiği üzere faktoring şirketi faturaları hesaplarına kayıt etmiştir.
Yine davalının borçları için dava dışı şirkete teslim ettiğini iddia ettiği 203.000-TL'lik çek, davacının da aralarında bulunduğu toplam 6 adet şirketin devrettiği alacaklarının tahsili için pay edilerek kullanılmıştır. Bu kapsamda davacının, devrettiği 109.480,89-TL'lik diğer alacakları faktoring şirketince tahsil edilmiş ancak davaya konu 4 adet fatura bedelinin tahsiline yeterli gelmediği anlaşıldığından faturalar 30/11/2018'de davacıya geri devredilmiştir. Dolayısıyla, söz konusu kayıtlardan da davaya konu fatura bedellerinin ödenmediği anlaşıldığından ve davalı da ödeme iddiasını kanıtlanamadığından, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davaya konu alacakların davacı tarafından dava dışı ...
A.Ş.'ye temlik edilmiş olması sebebiyle davacının aktif husumet ehliyeti olmadığı ileri sürülmüş ise de, davaya konu faturaların davacıya geri devredildiği anlaşıldığından davacının söz konusu faturaların tahsili hususunda icra takibi yapma ve dava açma hakkı bulunmaktadır.Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 5.423,96-TL istinaf karar harcından,peşin yatırılan 1.355,99-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.067,97-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 68-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan istinaf giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/06/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/120665 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi