Tüzel kişiliği tasfiye ile sona eren şirkete taraf teşkili sağlanmadan devam edilen yargılama
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/238 E. 2023/1022 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Bir tüzel kişi davalının yargılama sırasında tasfiyesinin tamamlanarak ticaret sicilinden terkin edilmesi ve böylece tüzel kişiliğinin sona ermesi hâlinde, taraf ve dava ehliyeti dava şartı olduğundan bu husus istinaf sebebi olarak ileri sürülmemiş olsa da mahkemece her aşamada re'sen dikkate alınır. Taraf teşkili sağlanmadan tüzel kişiliği sona ermiş şirket hakkında yargılamaya devam edilip karar verilmesi ve kararın vekalet görevi sona ermiş vekile tebliği usule aykırıdır; bu durumda davacıya şirketin tüzel kişiliğini ihya etmesi için süre verilmesi ve ihya kararının kesinleşmesinden sonra yargılamaya devam edilmesi gerekir.
Ele alınan sorunlar
Davalı şirketin yargılama sırasında tüzel kişiliğinin sona ermesi nedeniyle taraf teşkilinin eksik olması → kabul
Gerekçe: Davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarına göre yargılamanın devamı sırasında 24.06.2019 tarihli genel kurulunda tasfiyenin sonuçlandırılmasına karar verilmiş ve bu karar 31.10.2019 tarihinde tescil edilmiştir; bu suretle şirketin tüzel kişiliği sona ermiştir. Taraf teşkili sağlanmadan yargılamaya devam edilerek tüzel kişiliği sona ermiş şirket hakkında karar verilmesi ve kararın vekalet görevi sona ermiş olan vekile tebliği usule aykırıdır. Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir. Davalı şirket hakkında açılan davaya devam edilebilmesi için davacıya şirketin tüzel kişiliğini ihya etmek üzere süre verilmesi ve ihya kararının kesinleşmesinden sonra yargılamaya devam edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Açılmamış sayılan davalılar yönünden vekalet ücreti istinaf sebebi → tartışılmadı
İddia: Davalı vekilleri, davanın açılmamış sayılmasına karar verilen davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini, dava terk edilse de geri alınma talebine kadar davalıların vekil ile temsil edildiğini belirterek lehlerine vekalet ücretine karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Kaldırma sebebine göre diğer davalıların vekalet ücretine yönelik istinaf sebebinin bu aşamada incelenmesine gerek duyulmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Yargılama sırasında tasfiyesi tamamlanarak tüzel kişiliği sona eren davalı şirket hakkında taraf teşkili sağlanmadan devam edilen yargılamanın, istinaf sebebi olarak ileri sürülmese de BAM tarafından re'sen kaldırma sebebi yapılması ve davacıya ihya için süre verilmesi gerektiğinin belirtilmesi yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- taraf ve dava ehliyeti
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taraf ve dava ehliyeti↗ dava şartı↗ tüzel kişiliğin tasfiye ile sona ermesi↗ ticaret sicilinden terkin↗ ihya↗ re'sen inceleme↗ taraf teşkili↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/238
KARAR NO 2023/1022
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 10/11/2020
NUMARASI 2018/1042 Esas - 2020/620 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/06/2023
Davanın kısmen kabulüne,kısmen açılmamış sayılmasına ilişkin kararın davalılar vekili tarafından istinafı üzerine düzenlenen rapor, dosya incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında başlatılan ilamsız icra takibinin davalı borçluların itirazları ile durduğunu, takibin dayanağının davacı tarafından düzenlenen sigorta poliçelerinin prim alacağı olduğu, cari hesap gereği 14/06/2015 tarihli 34.196,82-TL tutarındaki cari hesap bakiyesinin ödenmediğini, davalı şirket ve ortakları olan diğer davalıların araçları için trafik, kasko ve diğer sigorta poliçelerini 2010 yılından itibaren tanzim edilip, 2010/2013 yılları arasında 72.911,70 TL değerinde 40 poliçe düzenlenerek karşılığında 37.714,88 TL ödeme alındığını,davalıların itirazlarının iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına mahkumiyetlerine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalılar davaya cevap sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece,gerçek kişi davalılar hakkındaki davanın davalıların muvafakatıyla geri alındığı, davalı şirketinn ihtara rağmen inceleme günü defterlerini hazır etmediği, davacı defterlerinin kısmen usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı tarafından davalıya toplam 66.729,64-TLprimle poliçeler düzenlendiği, davalı kredi kartı ile 21.022,73-TL ödediği,8.100-TL tutarlı çekin davacıya verildiği,bakiye alacağın 37.606,91-TL hesaplandığı,daalı şirketin poliçelerin talimatları olmadan davacı tarafından düzenlendiği" savunmasının,yaptığı ödemeler gözetildiğinde hayatın olağan akışına uygun bulunmadığı, davalıya ait araçların sigortalandığı, davalının aynı dönemde başka sigortalarının bulunduğuna dair iddiada bulunmadığını,delil sunmadığı, davacının, aralarında davalı kabulünde de olan sigorta poliçeleri yapmak şeklinde ticari ilişki olan davalının talebi olmadan poliçe düzenlemesi ve bundan davalıyı haberdar etmemekte bir yararı olmadığını, davalı şirketin defterlerini sunmaktan kaçındığını,poliçelerin davalı talimatı ile düzenlendiğinin kabulü gerektiği, davacının bakiye 37.606,91-TL alacağı olduğu , taleple bağlı kalınarak davalı şirketin itirazının kısmen iptaline, takibin 34.196,82-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazla istemin reddine ,alacak likit, itiraz haksız olduğundan alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalı şirketten alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1-Davalı ... vekili,müvekkil yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği davalı lahine vekalet ücretine hükmedilmediğini, dava her ne kadar terk edilse de, davanın geri alınması talebine kadar davalının vekil ile temsil edildiğini belirterek kararın kaldırılarak müvekkili lehine vekalet ücretine karar verilmesini talep etmiştir.
2- Diğer davalılar vekili, ... ve ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği,lehlerine vekalet ücreti verilmediğini belirterek müvekkilleri lehine vekalet ücretine karar verilmesini, ayrıca müvekkili davalı şirket yönünden ise usulüne uygun tutulmayan ticari defter ve kayıtların hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından hazırlanan poliçelerin tek başına alacağın varlığına ispat teşkil etmediğini,poliçelerin müvekkil şirketin bilgisi olmadan yapıldığını, müvekkil şirkete ulaştırılmadığını, poliçelerin tamamı şirket adına düzenlenmediğinden,primin tamamı üzerinden karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davalı şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Açılan dava, sigorta prim alacağından oluşan cari hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı şirkete ait ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde; şirketin yargılamanın devamı sırasında 24.06.2019 tarihli genel kurulunda tasfiyenin sonuçlandırılmasına karar verilerek bu kararın 31.10.2019 tarihinde tescil edildiği, bu suretle şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiği anlaşılmaktadır. Taraf teşkili sağlanmadan yargılamaya devam edilerek tüzel kişiliği sona ermiş şirket hakkında karar verilmesi ve kararın da vekalet görevi sona ermiş olan vekile tebliği usule aykırıdır. Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekmektedir.
İstinaf sebebi olarak ileri sürülmese de, mahkemece dava açıldığında re'sen yapılması gereken taraf teşkilindeki bu eksiklik re'sen incelenmiştir. Davalı şirket hakkında açılan davaya devam edilebilmesi için, davacıya şirketin tüzel kişiliğini ihya etmek üzere süre verilmesi ve ihya kararının kesinleşmesinden sonra yargılamaya devam edilmesi gerekmektedir. Kaldırma sebebine göre diğer davalıların vekalet ücretine yönelik istinaf sebebinin bu aşamada incelenmesine gerek duyulmadan davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1042 Esas - 2020/620 Karar sayılı ve 10/11/2020 tarihli kararının HMK'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" İstinaf yoluna başvuran davalılar tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının (Davalı ... 54,40-TL davalılar 583,99-TL ) istek halinde kendilerine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/06/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/120551 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi