Parsiyel deniz taşımasında ağırlık farkı masraflarının ispat yükü
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/510 E. 2023/1442 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Parsiyel (LCL) deniz taşımalarında, yükün beyan edilenden ağır çıkması nedeniyle oluşan ekstra masrafların belirli bir alıcıya/gönderene yükletilebilmesi için, hem masrafın gerçekten ağırlık farkından kaynaklandığının hem de bu farkın hangi yüke ait olduğunun somut belgelerle ispatlanması gerekir; aksi halde masraf talebi ispat yükü yerine getirilmediğinden reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Ağırlık farkı nedeniyle oluşan ekstra masraflardan davalının sorumlu olup olmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, davalıya ait yükün beyan edilenden ağır çıkması nedeniyle terminal, ardiye, boşaltma, dolum ve ekstra navlun masraflarının oluştuğunu, TTK 1145 ve ilgili Yönerge hükümleri uyarınca yanlış ağırlık beyanından davalının sorumlu olduğunu, bu durumun tartım raporu ve tahliye limanı belgesiyle ispatlandığını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulünü istemiştir.
Gerekçe: Taşımanın parsiyel (LCL) nitelikte olduğu, konişmentoya göre yükleme limanındaki masrafların alıcıya ait olacağı, gümrük işlemlerinin niteliği itibariyle davalının bu aşamada sorumluluğu bulunduğu ve yükün ağırlığı ile mahiyeti konusunda doğru beyan yükümlülüğü olduğu tespit edilmiştir. Ancak gümrük müdürlüğü tartımında davalıya ait yükün 4.028 kg olarak kayıtlı bulunduğu, tahliye limanındaki belgede yer alan 4.485,5 kg ibaresinin hangi idari makamca hazırlandığının belirlenemediği, davacının sunduğu faturaların ilgili konteynere ait olduğu sabit olsa da parsiyel taşıma nedeniyle bu masrafların hangi alıcıya ait olduğunun ve fazla ağırlıktan mı kaynaklandığının anlaşılamadığı, yükleme limanında ağırlık nedeniyle emtianın boşaltılıp boşaltılmadığına veya ceza ödemesine dair belge bulunmadığı, davalının hatalı beyanda bulunduğunun ispatlanamadığı, konteynerdeki diğer ürünlerin beyan edilen ve gerçek ağırlıklarının da tespit edilemediği, dolayısıyla dava konusu masrafın tümüyle davalıya ait yükün ağırlığından kaynaklandığının kanıtlanamadığı sonucuna varılmıştır. Davacı iddiasını ispat edemediğinden mahkemece verilen ret kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Parsiyel deniz taşımalarında ağırlık farkından kaynaklanan masrafların kime ait olduğunun tespitinde ispat yükünün davacıda olduğu ve somut belgelerle bağlantı kurulamaması halinde talebin reddedileceği yönünde bölgesel ikna edici emsal niteliği taşır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
parsiyel taşıma (LCL)↗ ağırlık beyanı↗ itirazın iptali↗ ispat yükü↗ gümrük tartımı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/510
KARAR NO 2023/1442
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/12/2020
NUMARASI 2018/207 Esas - 2020/379 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/09/2023
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davalının Tunus'ta bulunan müşterisine gönderdiği ürünlerin deniz yolu ile taşınması için kendilerine başvurulduğunu, gerekli yurt dışı onayların alıp sahada gerekli işlemleri yapıp konteyneri hazır bulundurduğunu, ancak davalının yüklerin ağırlığını 4.028 kg olarak bildirmesine rağmen tartımda 4.485,5 kg olduğunun tespit edildiğini, hatalı bildirim nedeniyle yükün o gün gemiye yüklenemediğini, kendilerinin ardiye, terminal içi boşaltma, dolum, liman içi aktarma, bekleme ve ekstra navlun ödemelerinden kaynaklı masrafları karşılamaları nedeniyle zarara uğradıklarını, TTK 1145 ve deniz yolu ile taşınacak dolu konteynerlerin brüt ağırlıklarının tespiti ve bildirimi hakkında yönerge 11., 14., 16.
maddeleri uyarınca hatalı bildirimden davalının sorumlu olduğunu, masraflar için 4.040-USD için fatura düzenlendiğini, 2.000-USD teminat bedelinin mahsubu ile 2.040-USD alacaklarının olduğu, davalıya fatura gönderilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasında yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazının iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davacı ile aralarında taşıma anlaşması olmadığını, dava konusu ürünlerin satışının Tunus'ta bulunan ... şirketine yapıldığını, Tunus'taki alıcı firma tarafından taşımalı anlaşmalı olduğu davacı şirketin yapacağının bildirildiğini, taşıma ücretini de Tunus'taki alıcı firmanın Tunus'taki ... adlı firma aracılığı ile yaptığını, kendilerini sevk irsaliyesi ile ürünleri davacıya teslim ettiklerini, davacı şirketin beyanına göre yükleme dışı beyan nedeniyle sorunlar yaşandığı, Marport Ambar'da yeniden tartılacağı, konteynerden ürün çıkartılacağı, Marport 'un davacıdan 10.000-USD teminet istediğini, davalıya düşen kısmın 2.000-USD olup, kalan kısmın diğer firmalardan alınacağı, bu bedelin yatırılması ile sorunun çözüleceği ve teminatın iade edileceğinin bildirildiği, işin aksamaması ve teminatın iade edileceği düşüncesi ile 2000-USD nini 04.01.2017 tarihinde gönderildiğini, 13.01.2017 tarihinde gemi kalkmış ve 01.02.2017'de sorulduğunda ürünlerin Tunus'a ulaştığı, yükte 550 kg fazlalık çıktığı, fazlalığın resmi yazı ile istendiği ve yükün toplam 4600 kg olduğu, Marport'ta yeniden tartım yapılmadığının bildirildiği, Marport'a teminat için ödenen 2.000-USD'nin iadesinin istendiğini, davacı bunun depozito olduğunu beyan ettiğini, taşımanın parsiyel taşıma olup fazla gelmesi durumunda düzeltme beyanı talep edilmeden taşınmasının davacı sorumluluğunda olduğunu, kendilerine gönderilen faturanın iade edildiğini, teminatın iadesinin istendiğini, davacı tarafça yükün kilosunu davalı vermiş gibi veya bundan davalı sorumluymuş gibi davranmaya çalıştığını, davacı ile aralarında hiçbir anlaşma olmadığını, kendilerinin taşıma için davacıya başvurmadığını, bunun alıcı firma tarafından yapıldığını, davacının 27.02.2017 tarihli yazısında dosyanın kapandığı, masraf kalemleri için 708,83-USD iade faturası düzenlenmesinin istediğini, kendi içlerinde tutarsız olduklarını savunarak davanın reddi ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; yaptırılan bilirkişi incelemeleri ve dosyadaki belgelerden davalıya ait emtianın beyan edilenden fazla çıktığı ve bu sebeple davacı tarafça ekstra masraf ve cezaların ödendiğinin ispatlanamadığına dayanılarak davanın reddine, davacının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalıya ait ürünlerin Tunus'taki müşterisine deniz yolu ile taşınma işini üstlendiklerini, düzenlenen faturaların parsiyel taşıma nedeni ile kime ait olduklarını tespit edilemediği ileri sürülmüş ise de alıcı firma yetkilisi ... imzalı belgede davalı yükünün 4.485.5 kg olduğu, tartım raporu ve tahliye limanında hazırlanan ... yazısından yükün ağırlığının 4.485,5 kg olduğunun tespit edildiğini, bunun yükleme limanında davalıya ait emtianın ağırlığı nedeniyle konteynerden boşaltıldığı bilgisinin olduğunu, yükleme limanında ağırlık nedeniyle boşaltıldığının ispat edildiğini, armatör firma tarafından düzenlenen faturaların terminal masrafı, açma kapama ücreti, ardiye masrafları, telex release düzeltme ücreti olup bunların ağırlık aşımına ilişkin olduğu, TTK 1145 md.
uyarınca taşıtan ile yükletenin beyanlarının doğru olmamasından doğan zarardan taşıyana karşı sorumlu olduğunun düzenlendiğini, Deniz Yoluyla Taşınacak Dolu Konteynerlerin Brüt Ağırlıklarının Tespiti İle Bildirimi Hakkındaki Yönerge 8. maddesi uyarınca azami taşıma kapasitesi değerini aşmış şekilde yüklenen dolu konteynerlerin gemiye yüklenemeyeceği, Roterdam kuralları gereği de taşıtanın sorumluluğunun bulunduğunu davalının beyan ettiği ağırlığın gerçek ağırlıktan farklı olması nedeniyle o gün gemiye yükleme yapılamadığı, defalarca istiften alındığı, kantara gönderilip iç boşaltma yapılıp malzemeler indirilip farklı konteynerlere yüklenip, ekstra navlun ve lokaller oluşup yükleme yapılamadığından 21 gün limanda beklemek durumunda kalındığını, yapılan masraftan davalının sorumluluğunun olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, deniz taşıması nedeniyle davalıya ait ürünlerin beyan edilenden ağır olması nedeniyle ödemek durumunda kalınan bakiye masrafın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. Davacı vekili, davalıdan taşıma için alına ürünlerin bildirilenden ağır çıkması sonucu yapılan masraflardan davalının sorumlu olduğunu, 2.000-USD teminat bedelinin mahsubu ile bakiyenin tahsili için yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmış, davalı vekili davacı ile aralarında taşıma anlaşması olmadığını böyle bir bildirimde bulunulmadığını, sevk irsaliyesi ile malların teslim edildiğini taşıma ücretini Tunus'taki alıcının karşıladığını, kendilerinden sorun çıkması nedeniyle iade edileceği bildirilerek 2.000-USD teminat alındığını bunun da iade edilmediğini bildirmiş, davacının cari hesap alacağı olarak icra takibi yaptığı davalının takibe ve borca itiraz ettiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan belgeler ve alınan bilirkişi raporlarından; fiili taşımayı gerçekleştiren ... şirketince düzenlenen konişmentoda yükleme şeklinin ... yani dava konusu taşımanın parsiyel taşıma olup, taşımanın da ... şeklinde yapıldığı yani yükleme limanında oluşacak masrafların alıcıya ait olacağı, gümrükteki işlemlerin ... olarak yapılması nedeniyle davalı satıcının gümrük işlemleri sırasında sorumluluğunun bulunduğu, yükün ağırlık ve mahiyeti ile ilgili davalının doğru beyan yükümlülüğünün olduğu, Ambarlı Gümrük müdürlüğünce tartımda toplam brüt ağırlığın 25.434,00 kg olup davalı yükünün 4.028 kg olarak kayıtlı olduğu, tahliye imanında ... yazısında yükün 4.485,5 kg olup, belgenin hangi idari makamca hazırlandığının tespit edilemediği, alıcı firma CEO'su tarafından da yükün 4485,5 kg olarak beyan edildiği görülmüş ve davacının sunduğu faturaların ilgili konteynere olduğu sabit ise de, parsiyel taşıma nedeni ile yapılan masrafların hangi alıcıya ait olduğu ve fazla ağırlık nedeni ile mi olduğunun anlaşılamadığı, yükleme limanında ağırlık nedeniyle emtianın boşaltılıp boşaltılmadığı, ceza ödemesine ilişkin belgenin olmadığı, Ambarlı Gümrük Müdürlüğünde tartımda yükün 4.028 kg tespit edildiği, davalının hatalı beyanını olmadığı, ...'a ait 76.70-USD özet beyan düzeltme parası ödendiği, bunun ithalatçı firma gözetiminde yapılan tartımda bulunan 4485,5 kg olması nedeniyle davacı tarafından 3.
kişilere ödenmiş olabileceği ancak buna ilişkin bir evrakın bulunmadığı, yükün LCL olması ve birden fazla kişiye ait olması nedeniyle sorumluluğun tespit edilemediği, aynı konteynerde yer alan tüm ürünlerin beyan edilen ağırlığı ile gerçek ağırlıklarının ne olduğunun anlaşılamadığı, yapılan masrafın tümüyle dava konusu edilen ağırlıktan kaynaklandığının tespit edilemediği, davacının iddiasını ispat edemediği anlaşılmakla, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353 (1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 32,50-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a gereği kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/09/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/120473 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi