6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kalıp bedelinin ödenmesine rağmen teslim edilmemesi, temerrüt ve bedel iadesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/453 E. 2023/1373 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Karşılıklı borç yükleyen bir satım ilişkisinde, satıcı tarafından teslimi taahhüt edilen ürünün üçüncü kişi tarafından üretilip teslim edilmemesi nedeniyle ifa edilememesinin sorumluluğu, alıcıya karşı satıcıya (borçluya) aittir. Alıcının ihtarname ile makul süre vererek teslim istemesi ve teslim edilmediği takdirde sözleşmeden döneceğini bildirmesi, sürenin geçmesiyle borçluyu temerrüde düşürür; bu durumda alıcı sözleşmeden dönerek ödediği bedelin iadesini talep edebilir.

Ele alınan sorunlar

Enjeksiyon ABS kalıbının teslim edilmemesi nedeniyle ödenen bedelin iadesi talebi → ret

İddia: Davalı vekili, ürünü üreten üçüncü kişinin teslim etmemesi nedeniyle ifa imkansızlığı bulunduğunu, dava sırasında ürünü teslim etmek istediklerini ancak davacının teslim almaktan kaçındığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

Gerekçe: Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığından ürünün teslim tarihi belli değildir; ancak taraflar arasında Enjeksiyon ABS kalıbı üretimi için anlaşma yapıldığı ve bu ürünün teslim edilemediği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davalı, üretimi yaptırdığı üçüncü kişinin ürünü teslim etmemesi nedeniyle ifa imkansızlığı bulunduğunu savunmuştur. Sunulan ödeme dekontu, fatura içeriği ve tarafların birbirini doğrulayan defter kayıtlarıyla dava konusu ürün için bedelin ödendiği anlaşılmaktadır. TBK 112 uyarınca borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse, borçlu kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının zararını gidermekle yükümlüdür. TBK 125 uyarınca karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde bir tarafın temerrüde düşmesi halinde diğer taraf sözleşmeden dönebilir; dönme halinde alacaklı ödediği bedelin iadesini isteyebilir. Davacının teslimini taahhüt ettiği ürünün üçüncü kişi tarafından teslim edilmemesinin sorumluluğu davalıya aittir. Davacı 17.4.2019 tarihli ihtarname ile 7 günlük süre vererek teslim talep etmiş, teslim edilmediği takdirde sözleşmeden döneceğini bildirmiştir; ihtarname 22.4.2019'da davalıya tebliğ edilmiş, süresinde teslim yapılmadığından davalı borçlu temerrüde düşmüştür. Davacının sözleşmeden dönerek ödediği bedelin iadesini talep etmekte haklı olduğu belirlendiğinden, davalının dava sırasında teslim etmek istediği ancak davacının kaçındığı yönündeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Yazılı sözleşme bulunmayan ticari satımlarda, satılan ürünün üçüncü kişi tarafından üretilip teslim edilememesinin sorumluluğunun borçlu satıcıya ait olduğu ve alıcının ihtarname ile temerrüde düşürüp sözleşmeden dönerek ödediği bedelin iadesini isteyebileceği hususunda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ticari satım ifa imkansızlığı temerrüt sözleşmeden dönme bedel iadesi icra inkar tazminatı

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 112TBK 125

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/453

KARAR NO 2023/1373

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/12/2020

NUMARASI 2019/736 Esas 2020/687 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili,müvekkili şirketin yazılım alanında uzman olduğunu, davalıya 2016 yılında "metal gövde kalıp" ve 2018 yılında "enjeksiyon abs kalıp" siparişi verip bedellerini ödediklerini 17.4.2019 tarihli ihtarname sonrası metal gövde kalıp tesliminin yapıldığını, ancak enjeksiyon abs kalıp tesliminin yapılmadığını, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasında yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, Metal Gövde kalıbın hazır hale getirildiğini, ancak ihtarname sonrası teslim alındığını, buna ilişkin ödemenin eksik olduğunu, Enjeksiyon ABS kalıbına ilişkin ifa imkansızlığı olduğunu, imalatı yapan şahsın ürünü kendilerine teslim etmediğini, bu konuda üçüncü şahıs hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, ürün kendilerinde olmadığından teslim edemediklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini i istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; enjeksiyon abs kalıbı için düzenlenen fatura bedelinin 11.800 -USD olduğu, taraf defterlerinde dava konusu olan 11.800 USD'nin ödendiğine ilişkin ödeme kaydının bulunduğu, ürünün ifa imkansızlığı nedeniyle teslim edilmediğinin davalı tarafça kabul edildiği, ürünün teslim edildiğinin ispatlanamadığı, ödenen bedelin iadesi talebinin haklı ,itirazın haksız olduğu, gerekçesiyle 11.800-USD asıl alacak ve 215,67- USD işlemiş faiz toplamı 12.015,67 -USD bakımından itirazın iptali ile takip tarihindeki kur üzerinden icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili , davacı ile kalıptan çıkan ürünlerin teslimi konusunda anlaşma olduğunu, kalıptan çıkan ürünlerin eksiksiz teslim edildiğini, kalıp sisteminin sektör uygulamasına göre müvekkilde kalması gerektiğini, sektör bilirkişisinden ek rapor alınması taleplerinin kabul edilmediğini, dava sonrası kalıbın teslimi için yer göstermesi istenmesine rağmen davacının bunu kabul etmediğini, kendilerinin 2235 USD kur farkı fatura alacağı olduğunu bunun cari hesap alacağından mahsubu gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım nedeniyle bedeli ödenen ancak teslim edilmediği ileri sürülen ürün bedelinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı;davalıya farklı zamanlarda verilen 2 ürün sipariş bedelinin ödendiğini, bir tanesinin ihtarname sonrasında teslim edildiğini, diğerinin teslim edilmediğini ileri sürerek eldeki davayı açmış, davalı ürünün birinin teslim edildiğini ancak eksik ödeme olduğunu, diğerinde ise ifa imkansızlığı olduğunu savunmuştur.Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle siparişi verilen ürünün teslim tarihi belli değildir. Ancak tarafların iddia ve savunmaları ile aralarında Metal gövde kalıbı ve Enjeksiyon ABS kalıbı üretimi için anlaşma yapıldığı,17.4.2019 tarihli davacı tarafça çekilen ihtarname sonrasında davalının sadece Metal büküm kalıbı için 23.5.2019 tarihli ihtarnameyi keşide ettikten sonra 1.8.2019 tarihinde Metal Gövde kalıbının teslim edildiği, ancak Enjeksiyon ABS kalıbının teslim edilemediği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.Davalı ,üretimi yaptırdığı şahsın ürünü teslim etmediğini ileri sürerek bu ürün ile ilgili ifa imkansızlığı olduğunu cevap dilekçesindebeyan etmiştir.Sunulan ödeme dekontu, fatura içeriği, tarafların birbirini doğrulayan defter kayıtları ile dava konusu ürün için 11800 -USD ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

TBK'nın 112. maddesine göre; borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse, borçlu kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür. Aynı kanunun 125. maddesi kapsamında ise; karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde bir tarafın temerrüde düşmesi halinde, diğer taraf sözleşmeden dönebileceği gibi borcun ifa edilmemesinden kaynaklanan zararın giderilmesini isteyebilir. Sözleşmeden dönme halinde, alacaklı sözleşmenin hükümsüz kalması nedeniyle ödediği bedelin iadesini isteyebilir. Davacının teslimini taahhüt ettiği ürünün 3. Kişi tarafından teslim edilmemesinin sorumluluğu davalıya aittir.Davacı, 17.4.2019 tarihli ihtarname ile 7 günlük sürede teslimi talep etmiş, ve teslim edilmediği takdirde sözleşmeden döneceğini davalıya bildirmiştir.İhtarnamenin 22.4.2019 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, süresinde ürünün teslim edilmediği, davalı borçlunun temerrüde düştüğü sabittir.Davacının sözleşmeden dönerek ödediği bedelin iadesini talep etmekte haklı olduğu belirlendiğinden davalı vekilinin dava sırasında ürünü teslim etmek istedikleri ancak davacının teslim almaktan kaçındığına yönelik istinaf nedeni yerinde yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ;hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 4.589,04-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.088-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.501,04-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 17,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/09/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/120242 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.