6102TTK Türk Ticaret Kanunu

CMR taşımasında cam emtia hasarının yükleme/sabitleme hatasından kaynaklanması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/517 E. 2023/1437 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

CMR Konvansiyonu'na tabi karayolu taşımasında, taşınan emtiadaki hasarın yükleme ve sabitleme kusurundan kaynaklandığı ve bu yükleme/sabitleme işleminin taşıyıcı tarafça değil gönderen/alıcı tarafça yapıldığı bilirkişi incelemesiyle tespit edildiğinde, taşıyıcının CMR 17/c ve d maddeleri uyarınca hasardan sorumluluğu bulunmaz; emtianın mühürlü olarak teslim alınmış olması ve araç hasarına ya da teslim süresinin aşıldığına ilişkin somut bir tespitin/ihtarın bulunmaması halinde, taşıma sırasında dış müdahale veya darbe iddiaları ispatlanmış sayılmaz.

Ele alınan sorunlar

Cam emtiada oluşan hasarın taşıyıcının yükleme/sabitleme hatasından mı yoksa mutad taşıma koşullarından mı kaynaklandığı → ret

İddia: Davacı vekili, noter tespit tutanağı ve fotoğraflarına göre cam yükünün özel kasa içinde sponzetlerle sabitlendiğini, camların tepesinin darbe kırığı ile kırıldığını, taşıyıcı çelik sehpaların patladığını, bunun ancak bir çarpma veya yükseklikten düşme ile oluşabileceğini, dolayısıyla hasarın yükleme/sabitleme hatasından değil taşıma sırasında dış bir etkiden kaynaklandığını, ayrıca aracın mutad süreden daha uzun sürede (15 günde) geldiğini ve tır dorsesinin branda ile kaplı olup mühür sökülmeden içeri girilebileceğini ileri sürerek bilirkişi tespitlerinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

Gerekçe: CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dosyaya sunulan CMR senedi, konteyner kırık tutanağı, gümrük teslim tutanağı ve noter tespit tutanağı ile fotoğraflar incelenmiştir. Alınan uzman bilirkişi raporu ve ek raporda; cam plaka halindeki yükün ters V şeklinde özel metal kasa üzerine istiflenerek araca yüklendiği, spanzetlerle tır dorsesine sabitlendiği, sevkiyat güzergahında ortaya çıkan mutad salınımların blok halindeki cam plakalara kazandırdığı ivme etkisiyle kifayetsiz sabitleme nedeniyle özel metal kasanın destek demirlerini deforme ettiği ve spanzetleri kopardığı, kasalarla birlikte dorsenin tavan ve yan duvarlarına çarpıp aldığı darbelerle camların kırıldığı tespit edilmiştir. Hasarın yüklemeden sonra oluştuğuna ilişkin somut bir veri bulunmadığı, paletler üzerinde dıştan ambalajın muntazam olduğu, emtianın nakliye sürecinde birbirine sürtünüp hasar görebileceği, kullanılan ambalajın mutad salınımlara mukavemet edemeyeceği, araç sürücüsünün yükleme ve sabitleme hatasını kendi tecrübesi ve basit değerlendirmeyle fark etmesinin mümkün olmadığı belirlenmiştir. Davacının emtiayı mühürlü olarak teslim aldığı sabittir; davacı tarafça ileri sürülen tır dorsesinin branda ile kaplı olup mühür sökülmeden içeri girilebileceği, teslim süresinin aşıldığı ve hasarın sabitleme sonrası oluştuğu iddiaları karşısında, CMR senedinde teslim süresinin öngörülmediği, davacı tarafça süre aşımına ilişkin bir ihtar bulunmadığı ve araç hasarına ilişkin bir tespitin de mevcut olmadığı gözetilmiştir. Bilirkişilerin taşımacılık konusunda uzman kişiler olup gerekçeli değerlendirmelerine göre hasarın yükleme ve sabitleme hatasından kaynaklandığı, bu hatanın davalı taşıyıcı tarafça yapılmadığı (yükleme ve sabitlemenin davacı/üçüncü kişilerce gerçekleştirildiği) sabit olduğundan, CMR 17/c ve d maddeleri uyarınca taşıyıcının hasardan sorumlu tutulamayacağı sonucuna varılmıştır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

CMR'ye tabi taşımalarda emtia hasarının yükleme/sabitleme hatasından kaynaklanması ve bu işlemin taşıyıcı tarafça yapılmamış olması halinde taşıyıcının CMR 17/c-d uyarınca sorumlu tutulamayacağına ilişkin değerlendirme, benzer taşıma hasarı uyuşmazlıkları için yol gösterici niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
CMR Konvansiyonu taşıyıcının sorumluluğu yükleme ve sabitleme kusuru mühürlü teslim bilirkişi raporu

Atıf yapılan mevzuat: CMR — CMR 17/cCMR 17/d

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/517

KARAR NO 2023/1437

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/01/2021

NUMARASI 2019/403 Esas - 2021/40 Karar

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/09/2023

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, 4.2.2019 tarihinde davalı firmaya ait ... plakalı araca İran'dan yüklenen dava konusu emtianın 18.2.2019 tarihinde Dilovası-İstanbul adresine giriş yaptığını, aynı gün gümrük işlemlerinin bitirilerek depdolarına geldiğini, tırın mühürlü kapısı açıldığında tüm cam bloklarının öne doğru kayarak kırıldığı mevcut çelik levhaların yan yattığının görüldüğünü, 19.2.2019 tarihli noter kanalıylı tespit yapıldığını,depo sorumlusu ve araç şöförünün camların tamammmının kırık olduğuna ilişkin rapor düzenlediklerini, taşıyıcı olan davalının CMR beylgesine istinaden zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek yapılan masraflar için 19.876,37 TL nini ihtarname tarihinden zticari temerrüt faizi ile mal bedeli ile taşıma sehpası toplamı 7.138,55-Euro'nun tahsil tarihindeki kur üzerinden ihtarname tarihinden faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, yüklemenin davacının satın aldığı İran firması tarafından yapıldığını, boşaltma işleminin davacının yaptığını, yükleme ve boşaltmanın hangi şartlarda yapıldığı ve malzemenin durumu konusunda davacının bilgi ve tasarrufunun olduğunu, davalının devre dışı bırakılıp CMR dışında bir anlaşmanın olmadığını, taşıma nedeniyle kendisine halen bir ödeme yapılmadığını , eşyanın gümrük ve teslim işlemlerinin acentası olan ...Tic Ltd. Şti. Olmasına rağmen tır Karne işlemlerinin acentanın haberi olmadan cve CMR de belirktilmeden başka bir firma tarafından yaptırıldığını , boşaltmanın kendi bilgileri ve dışında ve yokluklarında yapıldığını, hasarlı malın ne olduğu, hasarın miktarı, başka türlü kullanılıp kullanılmayacağının belli olmadığı, malını riskli eşya olması nedeniyle satıcısı tarafından sigorta yaptırılması gerektiğini, davacı ihtarnamesine cevap verildiğini, kabullerinde olmamakla beraber mal bedeli dışında talepte bulunulamayacağını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; hasarın İran-Türkiye arası karayolu sevkiyatı sırasında vuku bulduğu,CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, bilirkişi raporlarında; paletlerin üzerinde dıştan ambalajın muntazam olduğu, izlenen cam türü emtianın nakliye sürecinde birbirine sürtünüp hasar görebileceği, kullanılan ambalajın sürtünmelere mutad salınımlara mukavemet edemeyeceğini taşıyıcı adına araç sürücüsünün yüklemeye nezaret etse bile 25 tonluk cam yükünü tek başına yükleyip sabitleyemeyeceği gibi sabitleme ve yükleme hatasını kendi tecrübesi ve basit bir değerlendirmeyle fark etmesinin mümkün olmadığı, emtianın paketleme ve amalajında teknik sorun görünmediği, hasarın camların hatalı yüklenmesi, istiflenmessi ve sabitlenmesinden dolayı yüklerin birbirine sürtünmesinden ve çarpmasınadan kaynaklı olduğu, yükleme ve sabitlemenin davalı tarafça yapılmadığı, zarardan sorumlu olmayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; maddi vakanın bilirkişilerce doğru değerlendirilmediğini, noter tarafından yapılan tespitte cam yükünün özel kasası içinde sponzetlerle tır dorsesine sabitlendiği, camların tepesi kırık ve darbe kırığı olduğu, taşıyıcı çelik sehpaların patladığı, 25 tonluk cam yükün zıplayarak üstten kırıldığı , yükleme ve sabitleme hatasınadan bu kırıklar oluşmuşsa 25 ton yükün aynı yüklendiği yerde sponzetlerle tır dorsesine sabit olarak duruyor olması ve çelik sehpanın çelik cam kasalarının şiddete maruz kalarak ambalaj demirlerini kırması ve yamultmasının söz konusu olup bunun ancak bir çarpma ya da bir yükseklikten aniden düşme ile oluşabileceği, ayrıca önceki taşımalarda 7 günde gelen aracın bu sefer 15 günde geldiğini, bilirkişilerce noter tespitinin değerlendirilmeye alınmadığını, tır dorsesinin branda ile kapalı olup mühür sökülmeden içeri girilebileceğinin de dikkate alınmadığını belirterek, hükmün kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sırasında emtiada oluşan hasar bedelinin tazmini talebine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, cam bloklardaki hasarın yetersiz sabitleme ve istiflemeden mi, taşıyıcıdan mı kaynaklandığı ile ilgilidir. Dava konusu emtianın İran'dan yüklenip İstanbul'a getirildiği, CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanmasının gerektiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. CMR senedi, şöför ve davacı tarafça imzalı konteyner kırık tutanağı,18.2.2018 tarihli gümrük teslim tutanağı ve noter tastikli fotoğrafları, 19.2.2019 tarihli Gebze .... Noterliğine ait düzenleme tutanağı, depoya getirtilen emtianın noter tarafından yaptırılan tespit ve noter tastikli fotoğraf suretleri dosyaya sunulmuştur.

Davacı vekilince, noter tastikli fotoğraflarda 25 tonluk cam yükünün zıplayarak üstten kırıldığı görüleceği üzere cam yükünün özel kasası içinde sponzetlerle tır dorsesine sabitlendiği, camların tepesinin kırık olup darbe kırığı olduğu, taşıyıcı çelik sehpaların patladığı, yükleme ve sabitleme hatasından olması halinde 25 tonluk yükün aynı yerde sponzetlerle tır dorsesine sabit olarak duruyor olması ve çelik sehpanın eğilmiş ve patlamış olmasının mutad kullanım ve salınımla olmasının fiziken ve mantıken mümkün olmayacağı, çelik cam kasaların bir şiddete maruz kalarak çelik ambalaj demirlerini kırması ve yamultmasının söz konusu olduğu bunun ancak bir çarpma veya bir yükseklikten ani düşme şeklinde olabileceği, noter resimlerinde tır dorsesi yan profil demirleri ile taşıyıcı çatı elemanlarının kırılmış kopmuş ve bükülmüş olduğu, bu profillerin cam yükü olan sehpa arasına konup istiflendiği, ön yöndeki dorse kasasının yeniden boyanıp perçinlendiği ve değiştirildiği, cam yükü kasalarının dışında yükleme ambalaj rampası haricinde tır dorseyi bir arada tutmak için atılmış olan bağlantı halat ve sponzetlerin göründüğü, camların yüklenip sabitlendikten sonra oluşan hasar neticesi mühürlü tır içine girilerek yapıldığının ileri sürüldüğü ayrıca aynı mesafeden önceki taşımaların 7 gün içinde gerçekleşmesine rağmen ilk kez 15 günde geldiğinin bildirildiği, davalı tarafça yükleme sabitleme ve boşaltmanın kendilerince yapılmadığı, CMR senedine göre de taşıyıcının sorumluluğunun olmadığı ileri sürülmüştür.

Mahkemece alınan uzman bilirkişi raporu ve ek raporda, davacının ileri sürdüğü itirazların ve noter tastikli resimlerin incelendiği, cam plaka halindeki yükün ters V şeklinde özel metal kasa üzerine istiflenmek suretiyle araca yüklendiği, spanzetlerle (bağ kayışlarıyla) tır dorsesine sabitlendiği, camların tepesinden/yanlarından başlayarak sevkiyat süresince güzergah üzerinde ortaya çıkan mutad salınımların blok halindeki cam plakaların bu salınımlarda kazandığı ivmenin etkisiyle kifayetsiz sabitleme yüzünden ters V şeklindeki özel metal kasanın destek demirlerini de deforme etmek ve spanzetleri de kopartmak suretiyle kasalarla birlikte dorsennin tavan va yan duvarlarına çarpıp aldığı darbelerele kırıldığı, hasarın yüklemeden sonra yapıldığına ilişkin somut bir verinin olmadığı, paletler üzerinde dıştan ambalajın muntazam olduğu, emtianın nakliye sürecinde birbirine sürtünüp hasar görebileceği, sürtünmelere aracın mutad salınmlarına mukavemet edemeyeceği, araç sürücüsünün yüklemedeki sabitleme ve yükleme hatasının tespit edebilmesiinin mümkün olmadığı, davacı alıcıya mühürlü olarak intikal ettiği sabit olan cam türü emtiadaki hasarın yükleme ve sabitleme hatası yüzünden olduğu, CMR 17/c ve d maddeleri uyarınca taşıyıcının hasardan sorumluluğunun olmadığı görüşü bildirilmiştir.

Davacının emtiayı mühürlü olarak teslim aldığı sabittir. Her ne kadar davacı tarafça tır dorsesinin branda ile kaplı olup mühür sökülmeden içeri girilebileceği, yükün her zamanki süre aşılarak geldiği ve yükleme ve sabitleme sonrası hasar neticesi hasarın oluştuğu ileri sürülmüş ise de, CMR senedinde teslim süresinin olmadığı, davacı tarafça süre aşımına ilişkin bir ihtarın bulunmadığı, araç hasarına ilişkin bir tespitin olmadığı, davacı tarafça ileri sürülen iddia ve noter resimlerinin incelendiği, bilirkişilerin taşımacılık konusunda uzman olmaları nedeniyle gerekçeli incelemeye göre hasarın sabitleme ve yükleme hatasından kaynaklandığı, bunun davalı tarafça yapılmadığı ve davalının hasardan sorumlu olmayacağının tespit edildiği, bu tespitin mahkemece kabulünün olaya va yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a gereği kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/09/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/120184 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.