Ticari kredi sözleşmesinde tacir borçluya TBK 120 faiz sınırı uygulanmaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/2032 E. 2024/841 K. · · İlk derece: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan (Rehinin Paraya Çevrilmesi Yoluyla İcra Takibi) ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Taraflar arasındaki sözleşme ticari nitelikte bir kredi sözleşmesi ise ve borçlu tacir sıfatıyla sözleşmede kararlaştırılan temerrüt faiz oranını kabul etmişse, TTK'nın 8. maddesi uyarınca ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenebileceğinden, TBK'nın 88 ve 120. maddelerindeki faiz üst sınırı sınırlamaları bu ilişkiye uygulanmaz; alacak, sözleşmede kararlaştırılan oran üzerinden hesaplanır.
Ele alınan sorunlar
Ticari kredi sözleşmesinde kararlaştırılan temerrüt faiz oranına TBK'nın 88 ve 120. maddelerindeki üst sınırın uygulanıp uygulanmayacağı → kabul
İddia: Davacı vekili, TTK'nın 8. maddesi gereği ticari işlerde faiz oranının serbestçe belirlenebileceğini, TBK'nın 88 ve 120. maddelerinin tacirler arasındaki bu sözleşmeye uygulanamayacağını, TTK 8'in özel hüküm niteliğinde olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan %48,48 oranındaki temerrüt faizinin esas alınması gerektiğini ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Gerekçe: Uyuşmazlık konusu alacak ticari nitelikli genel kredi sözleşmesine dayanmaktadır. TTK'nın 8. maddesi uyarınca ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenebilir. Asıl borçlu davalı tacir olup sözleşmede kararlaştırılan faiz oranını kabul etmiştir ve tüketici konumunda değildir. Bu nedenle uygulanacak faiz oranı yönünden TBK'nın 88. ve 120. maddelerindeki sınırlamaların uygulanması mümkün değildir. Sözleşmede yazılı temerrüt faiz oranı yerine, ticari işlerde uygulanması mümkün olmayan TBK'nın 120. maddesi uyarınca belirlenen orana göre yapılan hesaplama ile fazla faiz istenildiği gerekçesine dayanan ilk derece hükmü doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Tacirler arasındaki ticari kredi sözleşmelerinde kararlaştırılan temerrüt faiz oranına TBK'nın 88 ve 120. maddelerindeki üst sınır sınırlamasının uygulanamayacağı, TTK'nın 8. maddesinin bu tür ilişkilerde faiz serbestisini öngördüğü yönünde bölgesel ikna edici bir örnek oluşturmaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari iş↗ temerrüt faizi↗ faiz serbestisi (TTK 8)↗ rehin açığı belgesi↗ itirazın iptali↗ menkul rehninin paraya çevrilmesi↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/2032
KARAR NO 2024/841
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/03/2021
NUMARASI 2019/1079 Esas - 2021/285 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/05/2024
Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafında istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, 13.08.2018 tarihli VDF Kredi Sözleşmesi uyarınca asıl borçlu ... Ltd.Şti. 'ne otomobil kredisi kullandırıldığını, alınan araçların Trafik Sicil kayıtlarına davacı lehine rehin şerhi işlendiğini, diğer davalının müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduğunu, taksitlerin süresinde ödenmemesi üzerine 25.01.2019 tarihli hesap kat ihtarlarının keşide edilerek İstanbul ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile menkul rehininin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıldığını, rehinli araçların satışından icra dosyasına gelen 348.401-TL nin 573.206,72-TL dosya kapak hesabından düşülerek verilen 224.805,72-TL rehin açığı belgesi ile İstanbul ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
CEVAP
Davalılar vekili, VDF kredi sözleşmesinde belirlenen temerrüt faiz oranının fahiş ve hukuka aykırı olduğunu, aylık % 4,04 üzerinden yıllık % 48.48 oranında faiz istenildiğini, TBK nın 120 maddesi uyarınca yıllık temerrüt faiz oranı sözleşmede kararlaştırılmamış ise faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre belirlenecek faiz oranının %100 ünü aşamayacağını, davacının istediği faiz oranının çok yüksek olduğunu, araçların satışı yapılmasına rağmen borcu karşılayamadığını, rehin açığı belgesi alındığını, ayrıca bu faiz oranının genel işlem koşullarına aykırı olduğunu,sözleşme hükümlerinin taraflarca sonuca etkili olarak müzakere edilmediğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davacı tarafından iddia edilen TBKnın 120 maddesine göre; 2019 yılı için geçerli olan temerrüt Faizi Oranının %21,25 olduğu, bu oranın yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasının %42,50 olduğu, bilirkişi tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konu olan bedele dahil olan 85.920,08-TL temerrüt faizinin düzeltilerek 62.365,88-TL olarak bulunması neticesinde 23.554,20-TL fazla faiz hesaplandığı görüldüğünden bu miktarın tenkisi ile davanın kısmen kabulüne; davalının İstanbul ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 201.251,52-TL bakımından iptaline, fazla istemin reddine,asıl alacağın %20 si olan 40.250,30TL icra inkar tazminatının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, TTKnın 8 maddesi gereği ,TBK nın 88 ve 120. maddelerinin uygulama olanağı bulunmadığını, ticari işlerde faiz oranının serbestçe belirlenebileceğini, genel geçersizlik sebepleri ve dürüstlük kuralı dışında TBK nın 120 maddesinde getirilen üst sınırın tacirler bakımından uygulanmasının mümkün olmadığını, taraflar arasında akdedilen VDF Kredi Sözleşmesinin ticari iş niteliğinde olduğunu, 13/08/2018 tarihli VDF Ticari Kredi Sözleşmesi kapsamında temerrüt faizi oranının %48,48 olarak belirlendiğini, TTK nın 8. maddesi hükmünün ,genel hüküm olan TBK 88. ve 120. madde hükümleri karşısında özel hüküm niteliği taşıdığını, temerrüt faiz oranının tarafların kesin delil niteliği taşıyan sözleşme ile kararlaştırdıkları üzere %48,48 olması gerektiğini ileri sürerek kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, rehin açığı belgesine dayanılarak yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. Temlik eden davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen 13.8.2018 tarihli sözleşme ile 3 adet 1. el otomobil satışı için ... kredi sözleşmelerinin akdedildiği, sözleşme ile birlikte araçların kaydına davalı ... (...) lehine rehin hakkının şerh edildiği, kredi sözleşmesinde akdi faizin aylık %2.02 yıllık %24,24 , temerrüt faiz oranının aylık %4.04 yıllık %48.48 olduğu kararlaştırılmıştır.Kredi borçlusunun temerrüt tarihi itibariyle ... tarafından baz olarak uygulanan güncel akdi faiz oranlarının en yükseğinin iki katı oranında temerrüt faizi uygulanmasını kabul ettiği, kredi borcunun ödenmemesi üzerine 25.1.2019 tarihli hesap kat ihtarnamelerinin çekildiği, menkul rehninin paraya çevrilmesi için İstanbul ...
İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile yapılan takipte 397.199,74 TL ana para borcunun bulunduğu, 24.4.2019 tarihinde araçların 348.401-TL bedel ile satışlarının yapıldığı, kapak hesabı ile dosya borcu 573.206,72 TL olup davacıya bakiye 224.805,72 TL alacak için rehin açığı belgesi verildiği, bu belgeye dayanılarak davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... sayılı ilamsız icra takibi yapıldığı, davalı tarafça sözleşme ile belirlenen faiz oranının fahiş olduğu ileri sürülmüştür.Diğer yandan uyuşmazlık konusu alacak ticari nitelikli genel kredi sözleşmelerine dayalı olduğundan, TTK nın 8. Maddesi uyarınca ticari işlerde faiz oranının serbestçe belirleneceği, asıl borçlu davalının tacir olup sözleşmede kararlaştırılan faiz oranını kabul etmiş olduğu, tüketici konumunda olmadığı bu nedenle uygulanacak faiz oranı yönünden TBK'nın 88.
ve 120. maddelerindeki sınırlamaların uygulanmasının mümkün olmadığı görülmüştür. Açıklanan nedenlerle; sözleşmede yazılı temerrüt faiz oranı ile davalı borçlunun bağlı olduğu ,ticari işlerde uygulaması mümkün olmayan TBK nın 120 maddesi uyarınca belirlenen oranda temerrüt faizi uygulanarak fazla faiz istenildiği gerekçesiyle yapılan hesaplamaya göre hüküm verilmesinin doğru olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden hüküm verilerek "davanın kabulüne, İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında 224.805,72-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %48,48 faiz işletilerek takibin devamına" karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2021 Tarih 2019/1079 Esas - 2021/285 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne; İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 224.805,72-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %48,48 faiz işletilerek takibin devamına,Asıl alacak üzerinden %20 oranda hesaplanan 44.961,14-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline," İlk derece mahkemesine ilişkin olarak; "Alınması gereken 15.356,47-TL karar harcından davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılan 2.715,09-TL ile icra veznesine yatırılan 1.124,03-TL olmak üzere toplam 3.839,12-TL'nin mahsubu ile kalan 11.517,35-TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak Hazineye ödenmesine, Davacı tarafından ödenen toplam 3.883,52-TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 800-TL bilirkişi ücreti ve 88,50-TL posta masrafı olmak üzere toplam 888,50-TL yargı giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davacı lehine takdir olunan 35.720,86-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından yapılan 62-TL istinaf yargı giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
30/05/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/118744 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi