Fason dikim işinde süresinde ayıp ihbarı yapılmadığından itirazın iptali
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1049 E. 2023/1819 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 15/53 (eser) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Eser sözleşmesi niteliğindeki işlerde, açık ayıp niteliğindeki kusurları öğrenen iş sahibi bunu uygun süre içinde yükleniciye bildirmezse ayıba dayalı haklarından yararlanamaz ve iş bedelini ödemekle yükümlü kalır; ayrıca süresinde ihbar yapılsa dahi ayıbın varlığı, derecesi ve niteliğinin ispat yükü iş sahibindedir. İş sahibinin kendi müşterisiyle yaptığı iskonto anlaşması, yüklenici ile arasındaki sözleşme ilişkisine yansıtılamaz.
Ele alınan sorunlar
Taraflar arası ilişkinin hukuki niteliğinin belirlenmesi (satım mı, eser sözleşmesi mi) → kabul
Gerekçe: Davacının teslim belgelerinde 'triko dikim işçiliği' açıklaması bulunması ve tarafların ticari ilişkinin niteliği üzerinde ilk derece yargılamasında durulmamış olması nedeniyle, taraflar arasındaki ilişkinin satım değil, eser sözleşmesi niteliğinde fason dikim işi olduğu belirlenmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı ve ispat yükü → ret
İddia: Davalı vekili, dosyaya ayıplı ürün irsaliyeleri, ayıba ilişkin e-mailler, fotoğraflar ve müşterinin ayıp nedeniyle düzenlediği iade faturasının sunulduğunu, ancak tekstil konusunda uzman bilirkişiye inceleme yaptırılmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TBK'nın 474/1. maddesi gereğince açık ayıplar bakımından iş sahibi, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve uygun bir süre içinde tespit ettiği ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür; bu külfeti yerine getirmeyen iş sahibi ayıp dolayısıyla kendisine tanınan haklardan yararlanamaz. Davacı tarafından ürün teslimi 04.10.2018 tarihinde yapılmış, davalı müşterisiyle dikim hatası konusunda görüşmeler yapmış olmakla birlikte, davalının davacıya fatura düzenlemesi müşterinin iade faturasından sonra gerçekleşmiş olup davacıya süresinde ayıp ihbarı yapılmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki süresinde ihbar yapılsa dahi davalı ayıbın varlığını, derecesini ve niteliğini ispat etmek zorundadır; ürünler üçüncü kişi müşteri elinde olduğundan inceleme yapılması mümkün değildir. Bu nedenle davalının inceleme yaptırılmadığına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiş; gizli ayıp sayılamayacak yaka dikim işçiliği hatası nedeniyle süresinde ayıp ihbarı yapıldığı kanıtlanamadığından davalı ayıba dayalı haklarından yararlanamayacak ve davacıya yaptırdığı işin bedelini ödemekle yükümlü olacaktır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Reklamasyon faturasına itiraz edilmediği ve iskontonun davacıya yansıtılabilirliği → ret
İddia: Davalı vekili, kargo teslim fişini sunarak reklamasyon faturasına davacı tarafından itiraz edilmediğini ve zararın artmaması için müşteriye %7 iskonto ile ürün satıldığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Kargo teslim içeriğinin ne olduğu bilinmediğinden ve reklamasyon faturası davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından, davacının alacağını talep etmekte haklı olduğu kabul edilmiştir. Davalının müşterisiyle anlaştığı ürün bedelinden yaptığı iskontonun davacıya yansıtılması mümkün değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Fason dikim/imalat ilişkilerinde işin hukuki niteliğinin (satım-eser sözleşmesi) belirlenmesi ile açık ayıplarda süresinde ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin sonuçları ve ispat yükünün iş sahibinde olduğu yönündeki değerlendirme açısından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
eser sözleşmesi↗ açık ayıp↗ ayıp ihbarı↗ ispat yükü↗ itirazın iptali↗ cari hesap alacağı↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1049
KARAR NO 2023/1819
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/04/2021
NUMARASI 2019/661 Esas - 2021/322 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 23/11/2023
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalı ile aralarındaki ticari ilişki nedeniyle teslim edilen mal bedeli için düzenlenen faturaların, davalı defterlerinde kayıtlı olmasına rağmen bedelinin ödenmediğini, davalı aleyhinde başlatılan Bakırköy ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile yapılan takibe itiraz edildiğini ileri sürerek,itirazın iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP
Davalı vekili, taraflar arasında şifahi fason üretim sözleşmesi olduğunu, ihraç edilecek ürünlerin dikimi için değişik modellerde ürünlerin davacıya teslim edildiğini, ... model nolu ürünün yaka ölçüsünün farklı ve işçiliğinin kötü olması nedeniyle ayıplı olduğunu,müşterinin %7 oranda iskonto ile ürünü kabul ettiğini,11.01.2019 tarihli 18.461,52-TL bedelli reklamasyon faturası düzenlenerek davacıya gönderildiğini, davacının faturaya itiraz etmediğini, kalan alacağın ödendiğini, uyuşmazlığın reklamasyon faturasından kaynaklandığını, davacının ayıplı ürün nedeniyle zarardan sorumlu olduğunu savunarak davanın reddi ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, tarafların ticari defterlerinde davalının borçlu olduğu, süresinde ayıp ihbarı yapıldığına dair delil bulunmadığı, davacı tanıklarının ayıp ihbarı yapılmadığı, davalı tanıklarının da yapıldığını beyan ettikleri, tanık beyanları dışında ayıplı ürün tespiti, numune, belge sunulmadığı, davalı tanık beyanları kabul edilse dahi, reklamasyon faturasının yerinde olup olmadığının incelenemediği, süresinde ayıp ihbarı yapılmadığından ayıp savunmasının incelenemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 18.939,38-TL'ye yönelik itirazın iptaline ,%20 oranda icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; sadece ticari defterlerin incelendiğini, dosyaya ayıplı ürün irsaliyeleri, ayıba ilişkin e- mailler,fotoğraflar,müşterinin ayıp nedeniyle düzenlediği iade faturasının sunulduğunu, tekstil konusunda uzman bilirkişiye inceleme yaptırılmadığını, zararın artmaması için %7 iskonto ile ürünlerin satıldığını, davacının reklamasyon faturasına itiraz etmediğini,kargo teslim fişinin ibraz edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, cari hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. Taraflar arasında yazılı sözleşme yoktur.Davalı tarafından ... kodlu ürün için müşterisine 30.11.2018 tarihli(06.11.2018 tarihli irsaliye) satış faturası düzenlenmiş,müşteri de davalı adına anılan faturanın dönüşü açıklaması ile 22.12.2018 tarihli 18.461,57-TL iade faturası düzenlemiş,davalı aynen bu bedel kadar hatalı işçilik açıklaması ile davacı adına reklamasyon faturası düzenlemiştir. Yargılama sırasında taraflar arasındaki ticari ilişkinin niteliği üzerinde durulmamış, davacı satıp teslim ettiği ürün bedellerini talep etmiş ise de ,düzenlediği 4.10.2018 tarihli sevk irsaliyesi triko dikim işçiliği açıklamalıdır.Buna göre ,taraflar arasında ki ilişkinin eser sözleşmesi niteliğinde fason dikim işi olduğu belirlenmektedir.Uyuşmazlık ;
işin ayıplı yapılıp yapılmadığı ve ispatı noktasındadır.Davacı tarafından 4.10.2018 tarihli irsaliye ile davalıya teslim edilen ürünler,davalının 6.11.2018 tarihli irsaliyesi ile müşteriye teslim edilmiştir. Ayıp ihbarına ilişkin olarak davalı tarafça delil olarak maillerin tamamı davalının müşterisi ve davalı şirket çalışanları arasında yazılan yakaların istedikleri gibi olmadığından müşterinin buna takıldığı ,müşterinin ürünü %7 iskonto ile kabul ettiği , yine davalı şirket uzantılı mailde de ,iskonto bedelinin ... tekstil- ...'e fatura edilmesi talimatına ilişkindir. TBK'nın 474/1.maddesi gereğince açık ayıplar bakımından iş sahibi işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve uygun bir süre içerisinde tespit ettiği ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür.
İş sahibi bu külfetleri yerine getirmezse ayıp dolayısıyla kendisine tanınan haklardan yararlanamaz.Davacı tarafından ürün tesliminin 04.10.2018 tarihinde yapıldığı,davalının müşterisi ile dikim hatası konusunda görüşmeler yaptığı anlaşılmakla birlikte ,ancak müşterinin iade faturasından sonra davacıya fatura düzenlediği, ayıp ihbarı yapılmadığı anlaşılmaktadır.Süresinde ayıp ihbarı yapılsa dahi , davalı ayıbın varlığını, derecesini ve niteliğini de ispat zorundadır. Ürünler ise ,üçüncü kişi müşteri elinde olup inceleme yapılması mümkün değildir.Davalı vekilinin ayıp konusunda inceleme yapılmadığına yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.Teknik bir konu olan ürün üzerindeki ayıbın varlığı, derecesi ve niteliği, ürünlerin incelenmesini zorunlu kılmaktadır.
Davalı gizli ayıp olarak kabul edilemeyecek yaka dikim işçilik hatası nedeniyle süresinde ayıp ihbarı yaptığını kanıtlayamadığından ,ayıba dayalı haklarından yararlanamayacağından davacıya yaptırdığı işin bedelini ödemekle yükümlüdür.Davalı vekili kargo teslim fişi sunarak, reklamasyon faturasına davacı tarafından itiraz edilmediğini ileri sürse de ,kargo teslim içeriğinin ne olduğunun bilinmediği, reklamasyon faturasının davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmakla davacı alacağını talep etmekte haklı görülmüştür. Açıklanan nedenlerle ;davalının müşterisi ile anlaştığı ürün bedelinden yaptığı iskontonun davacıya yansıtılması mümkün olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.293,74-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 324-TL harcın mahsubu ile kalan 969,74-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 65-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/11/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/118032 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi