Açık hesap ilişkisinde fatura kayıtlarıyla alacağın ispatı ve muacceliyeti

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1604

KARAR NO 2024/90

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/06/2021

NUMARASI 2020/199 Esas - 2021/542 Kara

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/01/2024

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı firmaya müvekkili tarafından tekstil ürünleri satıldığını , teslim edilen tekstil ürün bedelleri için kesilen faturalara itiraz edilmeyip ayıp bildirimi de yapılmadığını, resmi kayıtlara alınan faturalardan bakiye 34.370,30-euro' nun ödenmediğini, Bakırköy ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazının iptali ile alacaklı davalı lehine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiş,HMK 128(1)maddesi uyarınca dava dilekçesinde yazılı vakıaları inkar ettiği varsayılmıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, taraf defterlerinin yasal koşulları taşıdığı, davacının 2019 yılı ticari defterlerinde 4 adet fatura kaydı olduğu, davacı defterlerine göre davalıdan 1.1.2020 tarihinde 34.370,37-Euro= 232.350,58-TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerinde ilişkinin 31.05.2019 tarihli 225.445,40-TL (B) tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 11.10.2019 ve 01.01.2020 tarihinde davalının davacı tarafa 232.267,37-TL borçlu olduğu tespit edildiği,1.1.2020 tarihinde 232.267,37-TL borçlu olduğu, davacı defterlerinin Euro ve TL olarak tutulduğu, davalı defterlerinin TL olarak tutulduğu, arada 82,69-TL'lik farkın kur farkından kaynaklandığının anlaşıldığı, TBK 99/son maddesi uyarınca alacaklının seçimlik hakkı mevcut olup fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödeme yapılmasının istenmesi halinde takip konusu alacak tahsil tarihine kadar yabancı para olacağı olarak değerlendirileceği hususu gözetilerek 34.370,30-Euro üzerinden davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline, alacağın %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, davacı tarafça fatura üzerinden takip başlatıldığı,faturaya ilişkin karineden yararlanabilmek için sözleşme yapılması veya cari hesap sözleşmesinin varlığının şart olduğunu ,çünki fatura tek başına bir ispat vasıtası olmadığını,cari hesap sözleşmesi hesap kesilmeden alacak talep edilemeyeceğine ilişkin bir anlaşma olması sebebiyle cari hesap kesilmeden önce taraflardan hiç biri alacaklı ya da borçlu sayılmayacağı, hesaba giren alacak muaccel olmadığından tek başına talep de edilemeyeceğini ,cari hesaba giren alacaklar muaccel olmadığından tek başına tahsil edilemeyeceğinden hesabın kesilmesine kadar bu alacak yönünden takas dahi söz konusu olamayacağını ,müvekkil şirket ile davacı arasında yapılmış bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığını ,davacı tarafın dayanağı belgelerin fatura alacağı olması hasebiyle yerel mahkemenin bu yönde inceleme yapmamasının uygun olmadığını;

takibe konu faturaların tebliğ edilmediğinin bilirkişi incelemesinde anlaşıldığını , davacıya borçlarının olmadığını, bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini,alacak likit olmadığından inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen faturalar bakiyesi cari (açık) hesap alacağına dayanılarak yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.Taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmamaktadır. Tarafların kayıtlarından ticari ilişkinin açık hesap şeklinde işlediği belirlenmektedir.Açık hesap ilişkisi ise; önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen, taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde, taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıklarından, bu ilişkiye TTK’daki cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamaz. Mahkemece ; tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, tarafların ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu, davacının kayıtlarının Euro ve TL ,davalının ise TL cinsinden tutulduğu , davacının kayıtlarında 1.1.2020 tarihi itibariyle davacının 34.370,30-Euro= 232.350,06-TL alacaklı olduğu, davalının kayıtlarında davalının davacıya 232.267,37-TL borçlu olduğu,2019 yılında düzenlenen davacı faturaları ve davalının kısmi ödemelerinden sonra davacının talebi alacak bakiyesi kaldığı ,davalı vekili faturaların tebliğ edilmediğinin bilirkişi tarafından belirlendiğini ,davacının alacak talep edemeyeceğini ileri sürmekte ise de davacı faturalarının davalıda kayıtlı olduğunun da tesbit edildiği anlaşılmaktadır.Faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı bulunması faturaların davalıya tebliğ edildiği ve fatura içeriklerininde davalıya teslim edildiğinin kabulünü gerektirmektedir.

Davalı vekili alacağın muaccel olmadığını ileri sürmüştür.TBK nın 90.maddesi gereğince " ifa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç doğumu anında muacceldir." İcra takibine konu faturalarda ,muacceliyeti engelleyecek bir vade öngörülmediği anlaşılmakla takip tarihi itibari ile davacının alacağı muacceldir. Aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle ;tarafların ticari defterlerinin mutabık bulunduğu ,davacının alacak talebinde haklı olduğu,davalının ticari defterlerinde kayıtlı alacağın likit olduğunun kabulü gerektiğinden icra takibine itirazın iptaline ,icra inkar tazminatına hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

İstinaf nedenleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 16.157,56-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 3.815,23-TL harcın mahsubu ile bakiye 12.342,33‬‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan 25,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/01/2024