6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kredi kartı üye işyeri sözleşmesinde komisyon almama taahhüdüne aykırı kesinti

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1351 E. 2024/170 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Banka / kredi / finans

Davacının nitelemesi: Üye İşyeri Sözleşmesi Komisyon Kesintisi İadesi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Kamu kurumlarına bağlı döner sermayeli işletmelerle bankalar arasında ilgili Tebliğ hükümleri uyarınca akdedilen üye işyeri sözleşmelerinde, komisyon oranına ilişkin kısmın boş bırakılması ve başvuru formunda komisyon/katkı payı kısmına çizgi çekilmiş olması, bankanın komisyon veya katkı payı almayacağı yönünde bir taahhüdün varlığına işaret eder; buna rağmen yapılan kesintiler, bilirkişi incelemesiyle tespit edilen miktarla sınırlı olarak iadeye konu olur, tespiti aşan miktar iddiası ispatlanmadıkça kabul edilmez. Zamanaşımı def'i, esasa cevap süresi içinde ileri sürülmediği takdirde istinaf aşamasında dinlenmez.

Ele alınan sorunlar

Davalının zamanaşımı def'inin süresinde ileri sürülmediği → ret

İddia: Davalı vekili, talebin zamanaşımına uğradığını istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalı tarafça esasa cevap süresi içerisinde zamanaşımı def'inde bulunulmadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Üye işyeri sözleşmesinde komisyon/katkı payı alınmayacağı taahhüdünün geçerliliği → kabul

İddia: Davacı vekili, bankanın kayıtlarını gizlediğini ve daha fazla kesinti yapıldığını ileri sürmüş; davalı vekili ise komisyon ve katkı payı kesintisinin sözleşmeye ve bilgilendirmeye uygun olduğunu, fazladan tahsilat bulunmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün 17 Sıra No'lu Tebliği uyarınca döner sermayeli işletmelerle bankalar arasında yapılacak üye işyeri sözleşmelerinde bankanın kredi kartı ile yapılan tahsilat toplamı üzerinden komisyon almayacağı hususunun yer alması gerekmektedir. Taraflar arasındaki sözleşme bu Tebliğ hükümlerinden alınan yetkiyle yapılmıştır. Sözleşmenin 9. maddesinde bankanın komisyon alacağı düzenlenmiş olsa da komisyon oranına ilişkin kısım boş bırakılmıştır; bu hüküm tacir olan bankanın komisyon istemesine engel olmasa da, üye işyeri başvuru formunda bloke süresi açıkça gösterilmişken komisyon ve katkı payı ile ilgili kısma çizgi çekilmiş olması, bu kalemler için herhangi bir kesinti yapılmaması talebinde bulunulduğunu ve bankanın da sözleşme kurularak bu talebi kabul ettiğini göstermektedir. Dolayısıyla sözleşme, Tebliğ hükümleri doğrultusunda komisyon ve katkı payı alınmaması şeklinde düzenlenmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kesinti miktarının bilirkişi tespitini aşan kısmının ispatlanamadığı → ret

İddia: Davacı vekili, bilirkişi tespit edilen tutarın (9.312,71-TL) gerçekte talep edilen 14.611,58-TL'den az olduğunu, bankanın kayıtlarını gizlediğini ve yeterli inceleme yapılması halinde daha yüksek kesintinin tespit edilebileceğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Bilirkişi incelemesinde 18/01/2007-31/12/2008 tarihleri arasında 96,50-TL hesap işletim ücreti, 2.354,30-TL katkı payı, 6.906,41-TL komisyon olmak üzere toplam 9.357,21-TL kesinti yapıldığı tespit edilmiştir. Davacı tarafça daha fazla kesinti yapıldığına ilişkin delil ibraz edilmemiştir. Bu nedenle mahkemenin 2.354,30-TL katkı payı ve 6.906,41-TL komisyon bedeline hükmetmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

POS cihazı işlemlerinden kesilen bedellerin iade edildiği iddiası → ret

İddia: Davalı vekili, POS cihazından yapılan işlemlerden kesilen 2.507,47-TL katkı payı ve 2.140,29-TL puan telafiye bedellerinin davacının hesabına iade edildiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalı tarafça bu iddiayı doğrulayan bir delil ibraz edilmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Hesap işletim ücretinin sözleşmeye dayalı olarak tahsil edildiği ve iadesine hükmedilemeyeceği → kısmi kabul

Gerekçe: Hesap işletim ücretinin, Ticari Müşteri Sözleşmesinin 76. maddesine dayalı olarak tahsil edildiği dikkate alındığında bu miktara hükmedilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle mahkemece 2.354,30-TL katkı payı ve 6.906,41-TL komisyon kesintisi olmak üzere toplam 9.260,71-TL'nin tahsiline karar verilmesi gerekirken, 52-TL hesap işletim ücretinin de eklenmesiyle 9.312,71-TL'ye hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Gerekçe kaynağı: düzeltme

Emsal değeri

Kamu kurumu-banka üye işyeri sözleşmelerinde, ilgili Tebliğ uyarınca komisyon alınmayacağı taahhüdünün sözleşme/form üzerindeki boşluk veya çizgi işaretiyle nasıl yorumlanacağı ve bunun ispatı bakımından emsal niteliği taşımaktadır. Ayrıca zamanaşımı def'inin süresinde ileri sürülmesi gerekliliği yönünden de genel bir usul kuralını uygulamaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
üye işyeri sözleşmesi komisyon katkı payı zamanaşımı def'i ispat yükü hesap işletim ücreti

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 353(1)b-2HMK 362(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1351

KARAR NO 2024/170

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/10/2020

NUMARASI 2018/150 Esas 2020/644 Karar

DAVA

Alacak

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/01/2024

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Dr. Siyami Ersek Göğüs, Kalp ve Damar Cerrahisi Hastanesinin verdiği hizmetlerin gelirlerini kredi kartları ile tahsil etmek üzere Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün 17 sıra no.lu Genel Tebliği uyarınca, davalı banka ile 13.12.2006 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmede ilgili Tebliğ gereğince herhangi bir komisyon alınmayacağının açıkça belirtildiğini ve üye işyeri başvuru formunun komisyon bilgileri bölümünde bankanın komisyon almayacağının gösterildiğini, ancak sözleşmenin matbu olması, şube tarafından sözleşmenin içeriğine müdahale edilememesi ve banka yetkililerinin detaylı bilgi vermemesi nedeniyle banka tarafından yapılan tahsilatlardan hesap işletim ücreti ve işyeri puan katkı payı adı altında 14.611,58-TL komisyon kesintisi yapıldığını, bu hususun teftişte tespit edildiğini, yapılan yazışmalara rağmen bugüne kadar taraflarına ödeme yapılmadığını belirterek 14.611,58-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının talep ettiği kadar yapılan bir kesintinin bulunmadığını, davacının müvekkili banka ile imzaladığı Üye İşyeri Sözleşmesi nedeniyle kendisinden tahsil edildiğini iddia ettiği 14.611,58-TL ücretin iadesi talebinin haksız olduğunu, kesintiler hususunda davacının bizzat kendisine ön bilgilendirme yapıldığını, davacının sözleşmeyi imzalamakla şartları kabul ettiğini, POS cihazından yaptığı işlemlerden dolayı 2.507,47-TL katkı payı ve 2.140,29 TL puan telafiye bedellerinin daha sonra iade edildiğini, TTK'nın 20. maddesi ve 5411 sayılı Kanunun 144. maddesi gereğince TCMB tarafından yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğin 4. Maddesi uyarınca bankaların müşterilerinden tahsil edebilecekleri masrafların nitelik ve sınırlarının bankalarca serbestçe belirleneceğini, müvekkili bankaca bu çerçevede müşterilere verilen hizmetler karşılığında operasyon maliyetleri ve piyasa koşulları dikkate alınarak fiyatlama yapıldığını, dolayısıyla müvekkil bankanın yaptığı işlemlerin makul olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı ile Siyami Ersek Göğüs Kalp Araş. Hast. arasında, verilen sağlık hizmetlerinin gelirlerinin kredi kartı ile tahsili amacıyla 13.12.2006 tarihli Kredi Kartı Üye İşyeri Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme gereği bankanın kredi kartı ile yapılan ödemeler toplamı üzerinden herhangi bir komisyon alınmayacağının kararlaştırılmasına rağmen hastane kayıtlarında yapılan teftiş incelemesi sonucunda hesap işletim ücreti ve iş yeri puan katkı payı adı altında toplam 14.611,58-TL kesinti yapıldığının tespit edildiği, davalı banka tarafından sunulan sözleşme örneğinde davacıdan tahsil edilen komisyon ve sair ücretlerin tahsiline dayanak oluşturacak herhangi bir hüküm yer almadığı, bilirkişi incelemesi ile tahsil edildiği tespit edilen 2.354,30-TL katkı payı ve 6.906,41-TL komisyon ücreti talebinin yerinde olduğu, buna karşın 13.12.2006 tarihli Ticari Müşteri Sözleşmesinin 76.

Maddesine uygun olarak tahsil edilen hesap işletim ücretinin ise davalı bankadan talep edilemeyeceği, ancak sehven hükümde yer verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 52-TL hesap işletim ücreti, 2.254,30-TL katkı payı ve 6.906,41-TL komisyon ücreti olmak üzere toplam 9.312,71-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; Kurum müfettişinin herhangi bir belge görmeksizin kamu zararı tutarını 9.312,71-TL olarak değil 14.611,58-TL olarak göstermelerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bahsi geçen belgelerin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile müvekkili bakanlık arasında yapılan devir sırasında zayi olduğunu, bankanın kayıtlarını gizleme çabası içinde olduğunu, bankanın kayıtlarının yeterli bir şekilde incelenmesi halinde yapılan kesintinin doğru olarak tespit edilebileceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2- Davalı vekili;yapılan kesintinin davacının bilgisi dahilinde alındığını, sözleşmenin davacı ile müzakere edilerek imzalandığını, oran ve çizelgelerin davacı ile paylaşıldığını, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirdiğini, 2.254,30- TL katkı payı ve 6.906,41-TL komisyon ücretinde fazladan yapılan tahsilat bulunmadığını, talebin zamanaşımına uğradığını, POS cihazından yapılan işlemlerinden dolayı 2.507,47-TL katkı payı ve 2.140,29 TL puan telafiye bedellerinin hesaba iade edildiğini, davacının alınacak komisyon oranlarını bilerek sözleşme imzaladığını ve bankacılık hizmetlerinden faydalandığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacıya bağlı hastane yönetimi ile davalı banka arasında imzalanan Üye İş Yeri Sözleşmesi kapsamında davalı banka tarafından kesintisi yapılan komisyon bedeli, katkı payı bedellerinin davalı bankadan tahsili istemine ilişkindir. Davacı Bakanlığa bağlı Siyami Ersek..Hastane yönetimi ile davalı banka arasında, verilen sağlık hizmetlerinin gelirlerinin kredi kartı ile tahsili amacıyla 13.12.2006 tarihli Kredi Kartı Üye İşyeri Sözleşmesi akdedildiği, hastanede yapılan incelemede genelgelere aykırı olarak hesap işletim ücreti ve iş yeri puan katkı payı adı altında toplam 14.611,58-TL kesinti yapıldığının tespit edildiği,kredi kartı ile yapılan ödemeler toplamı üzerinden herhangi bir komisyon alınmayacağının kararlaştırıldığını ileri sürerek eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davalı tarafça davanın zamanaşımına uğradığı ileri sürülmüş ise de davalı tarafça esasa cevap süresi içerisinde zamanaşımı definde bulunulmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

20. 02.2004 tarihli 25379 Mükerrer sayılı RGde yayımlanarak yürürlüğe giren Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün 17 Sıra No'lu "Döner Sermaye İşlemleri" Tebliği'nde Bankacılık sektöründeki gelişmeler ve banka kredi kartları kullanımının yaygınlaşması nedeniyle, döner sermaye saymanlıklarında hizmet bedellerinin çağdaş ve güvenli bir ödeme aracı olan banka kredi kartları aracılığı ile tahsil edilmesi ve bu suretle döner sermayeli işletme gelirlerinin banka kredi kartları ile tahsil edilmesine ilişkin esaslara yer verilmiş, "Kredi Kartı Üye İşyeri Sözleşmesi'nde Yer Alması Gereken Hususlar" başlığı altında kredi kartıyla yapılan tahsilat dolayısıyla saymanlığın bankaya komisyon ödemeyeceği, döner sermayeli işletmelerin bankalarla yapacağı üye iş yeri sözleşmelerinde "Bankanın, kredi kartı ile yapılan tahsilat toplamı üzerinden komisyon almayacağı" hususunun yer alacağı düzenlenmiştir.

Davacı Bakanlığa bağlı hastane yönetimi ile davalı banka arasında yapılan "Üye İşyeri Sözleşmesi"nin bu Tebliğ hükümlerinden alınan yetki ile yapıldığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki Üye İş Yeri Sözleşmesi'nin 9. maddesinde bankanın yapılan işlemler nedeniyle komisyon alacağı düzenlenmiş, ancak sözleşme metninde komisyon oranlarına ilişkin kısısım boş bırakılmıştır.Anılan hüküm, tacir olan ve yaptığı işlemler nedeniyle ücret isteme hakkı bulunan Bankanın, verilen hizmetler karşılığında üye iş yerinden komisyon istemesine engel değil ise de 13/12/2006 tarihli Üye İşyeri Başvuru formunda bloke süresi açıkça gösterilmiş iken komisyon ve katkı payı ile ilgili kısma çizgi çekilmiştir. Bu durumda davalı bankaya yapılan başvuruda komisyon veya katkı payı adı altında herhangi bir kesinti yapılmaması yönünde talepte bulunulduğu, sözleşme kurulduğuna göre davalı bankanın da bu talebi kabul ettiği, taraflar arasındaki sözleşmenin, Tebliğ hükümleri doğrultusunda komisyon ve katkı payı alınmaması şeklinde düzenlendiği sonucuna varılmaktadır.Bilirkişi incelemesinde;

18/01/2007 - 31/12/2008 tarihleri arasında 96,50-TL hesap işletim ücreti, 2.354,30-TL katkı payı, 6.906,41-TL komisyon olmak üzere 9.357,21-TL kesinti yapıldığı tespit edilmiştir. Davacı tarafça daha fazla kesinti yapıldığına ilişkin delil ibraz edilmemiştir. Dolayısıyla mahkemenin 2.354,30-TL katkı payı, 6.906,41-TL komisyon bedeline hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı tarafça, POS cihazından yapılan işlemlerden dolayı kesintisi yapılan 2.507,47-TL katkı payı ve 2.140,29-TL puan telafiye bedellerinin hesaba iade edildiği ileri sürülmüş ise de bu hususu doğrulayan bir delil ibraz edilmemiştir. Buna karşılık, hesap işletim ücretinin sözleşmenin 76. maddesine dayalı olarak tahsil edildiği dikkate alındığında bu miktara hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece 2.354,30-TL katkı payı ve 6.906,41-TL komisyon kesintisi olmak üzere toplam 9.260,71-TLnin tahsiline karar verilmesi gerekirken 9.312,71-TL'ye hükmedilmesi doğru olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından 9.260,71-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/150 Esas - 2020/644 Karar sayılı 12/10/2020 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulüne;

9. 260,71-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine," İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 632,59-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 1.500-TL bilirkişi ücreti ve 199,60-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.699,60-TL yargı giderinin davanın kabul oranında hesaplanan 1.077,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Davacı lehine takdir olunan 9.260,71-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı lehine takdir olunan 5.350,87-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine," Davalı tarafından yatırılan 2.328,17-TL peşin istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine, Davacı tarafından yapılan 124,50-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 78,90-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nin 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

25/01/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/117699 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.