Temlik edilen alacağın swift belgesiyle ispatı ve itirazın iptali

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1021

KARAR NO 2023/1988

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/03/2021

NUMARASI 2019/677 Esas - 2021/255 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/12/2023

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili banka ile davalı arasında 03/03/2016 tarihli ... sayılı kısa vadeli ihracat kredi sigortası genel poliçesi düzenlendiğini, davalı firmanın Kırgızistan'da yerleşik dava dışı ... firması ve Pakistan'da yerleşik dava dışı ... firmasına gerçekleştirdiği sevkıyatlardan doğan alacaklarını tahsil edemediğini beyan ettiğini, müvekkili tarafından sevkıyat tutarlarının sırasıyla 11/08/2017 ve 13/08/2018 tarihlerinde tazmin edildiğini, tazmin işleminden sonra söz konusu alacakların davalı firma tarafından müvekkili bankaya temlik edildiğini, müvekkili tarafından alacağın tahsili için ... firması ve ... firması ile iletişeme geçildiğini, bu firmaların davalıya toplamda 24.000-USD ödeme yaptıklarının tespit edildiğini, buna ilişkin swift belgelerinin bulunduğunu, davalı firmaya 11/09/2018 ve 26/09/2018 tarihinde e-posta ve 12/10/2018 tarihli yazı gönderilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, davalının 26/12/2018 tarihli ihtarnameye rağmen borcunu ödemediğini, sadece 4.000-USD tutarında ödeme aldığını kabul ettiğini, İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline, müvekkiline alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı ile müvekkili arasında imzalanmış 11/11/2016 ve 20/10/2017 tarihli iki adet temlikname bulunduğunu, müvekkil ile davacı arasında Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası Genel Poliçesi imzalandığını, müvekkil şirketin Kırgızistan'da yerleşik ... ve Pakistan'da yerleşik ... firmalarına yaptığı satışların bedellerini tahsil edemediğini, davacı tarafın bunun üzerine müvekkil şirkete ödemeler yaptığını, müvekkilin de söz konusu firmalar nezdindeki alacaklarını davacıya temlik ettiğini, müvekkiline sadece ... firmasından 4.000-USD gönderildiğini, ancak davacının talep yazısında davalı müvekkilin hesabına Integrated ... firması tarafından 20.000-USD gönderildiği iddiasıyla iş bu miktarın da davacının hesabına gönderilmesi talep edilmiş ise de müvekkiline böyle bir ödeme yapılmadığını belirterek davanın reddine, %20 kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı banka ile davalı arasında 03/03/2016 tarihli 33860 nolu sayılı Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası Genel Poliçesi düzenlendiği, bu poliçe kapsamında alıcının ödememe halinin sigorta kapsamındaki risklerden olduğu, takibe dayanak olarak sunulan swift belgesi de incelendiğinde davacının reddolunun miktar yönünden alacağını yazılı belgelerle ispat edemediği, davalının cevap dilekçesinde kısmi kabul beyanında bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı takip borçlusunun İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline, 4.000-USD asıl alacak olmak üzere takibin toplam 4.245,30-USD yönünden devamına, fazla istemin reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden (USD) bir yıl süreli mevduata uyguladıkları en yüksek faiz oranda faiz uygulanmasına, takibe konu alacağın TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,kötü niyet tazminatı talebinin şartlarının bulunmaması nedeni ile reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; müvekkili tarafından alacağın tahsili için ... firması ve ... firması ile iletişime geçildiğini, bu firmaların davalıya toplamda 24.000-USD ödeme yaptıklarının tespit edildiğini, buna ilişkin swift belgelerinin bulunduğunu, ... firması tarafından müvekkiline gönderilen ve dosyada tercümesi bulunan yazıda ... tarafından 20.000-USD'nin 04/10/2017 tarihli ... bolu faturanın ödenmesi için yapıldığının açıkça belirtildiğini, temlik işlemi nedeniyle müvekkilinin alacaklı sıfatını kazandığından bu paranın müvekkiline ödenmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına, davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı vekili; mahkemenin 4.000-USD yönünden davanın kabulüne karar verdiğini, ancak bu kısım yönünden ihtilaf bulunmadığını HMK'nın 312/2 maddesi gereğince davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermemesi nedeniyle müvekkilinin yargılama giderleri ile mahkum edilemeyeceğini, yine Tarifeye göre kabul halinde avukatlık ücretinin yarısına hükmedilebileceğini, alacağın bir kısmı reddedildiği halde davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin doğru olmadığını, reddedilen kısım yönünden müvekkili lehine kötüniyet tazminatına karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, alacağını tahsil edemeyen sigortalı olan davalıya ihracat kredi sigorta poliçesi kapsamında yapılan ödenen bedelin, alıcı firma tarafından alacağın daha sonra sigortalıya ödenmesi nedeniyle davalı sigortalıdan tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan kısa vadeli yurt içi kredi sigortası genel poliçesi kapsamında davalı sigortalı şirketin yurt dışında yerleşik firmalara sevkıyatlarından dolayı alacağının teminat altına alındığı, Kırgızistan'da yerleşik ... firmasına yapılan ihracattan kaynaklı davalıya ödenen 26.385,72-USD yönünden 19/10/2016 tarihli ... nolu fatura alacağının davacıya 11/11/2016 tarihli temlikname ile temlik edildiği, aynı şekilde Pakistan'da yerleşik ...

firmasına yapılan ihracattan kaynaklı davalıya ödenen 33.940,81-USD yönünden 04/10/2017 tarihli ... nolu fatura alacağının 20/10/2017 tarihli temlikname ile temlik edildiği, poliçenin 27. maddesinde sigortalının kendi adı ve hesabına tahsil edilecek tüm tutarları tahsil ettiği para birimi üzerinden davacı bankaya ödeyeceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davacı, davalı sigortalıya ödeme yapılmasından sonra davalı sigortalının Kırgızistan'da yerleşik ... firmasından 4.000-USD Pakistan'da yerleşik ... firmasından ise 20.000-USD ödeme aldığını belirterek 24.000-USD'nin davalı sigortalıdan tahsilini talep etmekte, davalı ise bu firmalar tarafından sadece 4.000-USD ödendiğini, ... firmasının herhangi bir ödeme yapmadığını savunmaktadır.

Davaya konu swift belgesine göre davalı firmaya yurt dışından gelen 20.000-USD'nin davacı banka nezdinde ihracat gönderisi yapılan borçlu durumdaki firmadan değil, Birleşik Arap Emirlikleri'nde yerleşik ... firmasından geldiğinin tespit edilmesi ve takibe dayanak olarak sunulan transfere ait swiftin gönderenin farklı bir firma olması nedeniyle 20.000-USD yönünden davanın reddine, 4.000-USD asıl alacak ve ferileri yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu durumda uyuşmazlık swift belgesine göre davalı firmaya yurt dışından gelen 20.000-USD'nin davacı banka nezdinde ihracat gönderisi yapılan borçlu durumdaki firmadan gönderilip gönderilmediği, davacının bu kısım yönünden alacağını ispat edip edemediği hususunda toplanmaktadır.

Davacı, iddiasının dayanağı olarak davalıya yapılan 16/08/2018 tarihli 20.000-USD tutarlı döviz transferini gösteren swift belgesine dayanmaktadır. Bahsi geçen belgeye göre transfer işleminin Birleşik Arap Emirliklerinde yerleşik ... isimli firma tarafından gerçekleştirildiği, transfer açıklamasında "..." ifadesinin yer aldığı, ... firması ile ilgili herhangi bir açıklamaya yer verilmediği görülmektedir. Yine davacı tarafından ... firmasından alınan yazıda 16/08/2018 tarihinde davalı şirketin banka hesabına 20.000-USD ödeme talimatının verildiğini, bu ödemenin 04/10/2017 tarihli 38194 numaralı fatura nedeniyle borçla ilgili yapıldığı belirtilmiştir. Her ne kadar swift transferi Birleşik Arap Emirliklerinde yerleşik ...

isimli firma tarafından yapılmış ise de açıklama kısmında "..." ifadesine yer verildiği, davalının davacıya alacağı temlik ettiği faturanın da "..." nolu olduğu, davalının Birleşik Arap Emirliklerinde yerleşik ... firması tarafından yapılan ödemenin başka bir ticari ilişki nedeniyle yapıldığı iddiasının bulunmaması karşısında 20.000-USD ödemenin ... firmasının temlik edilen alacağı nedeniyle yapıldığını kabul etmek gerekirken bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu durumda, davalının davacıya ödemesi gereken toplamda 24.000-USD alacak tahsil ettiği anlaşıldığından davalının itirazının alacağın tümü yönünden iptaline karar verilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan alacağın likit ve belirlenebilir nitelikte olduğu dikkate alındığında davacı yararına alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir.

Davalı vekili müvekkilinin kabulünde olan 4.000-USD alacak bakımından yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini ileri sürmekte ise de davalının takibe alacağın tamamı yönünden itiraz ettiği, 4.000-USD alacak yönünden davacının talebi ikrar edilmekte ise de açıkça kabul beyanında bulunulmadığı dikkate alındığında davalının yargı gideri ve vekalet ücretine yönelik aksi yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davalının itirazının iptaline, takibin devamına, hükmolunan alacağın takip tarihindeki TL karşılığının % 20'si üzerinden hesaplanan 29.393,36-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/03/2021 Tarih 2019/677 Esas 2021/255 Karar sayılı kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne; davalının İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 24.000-USD asıl alacak, 1.103,93-USD işlemiş faiz, 55,20-BSMV olmak üzere toplam 25.159,13-USD alacak bakımından iptaline, 24.000-USD asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarınca bir yıl vadeli USD mevduat hesabına uyguladıkları en yüksek faiz ve faize % 5 BSMV işletilerek devamına, Alacağın takip tarihindeki karşılığının %20'si oranında hesaplanan 29.939,36-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak;

"Alınması gereken 9.927,26-TL nispi karar ve ilam harcından yatırılan 1.708,21-TL peşin harcın ve icra veznesine yatırılan 777,56-TL olmak üzere 2.485,77‬-TL harcın mahsubu ile bakiye ‬7.441,49-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan toplam 2.530,17-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 1.800-TL bilirkişi ücreti ve 217,40-TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.017,40-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı lehine taktir olunan 23.252,27-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan, tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine," Davacı tarafından yatırılan 2.835,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Alınması gereken 1.677,77-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 541,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.136,17‬‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 78,50-TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

21/12/2023