I · Yargıtay 11. HD kararı II · İncelenen istinaf kararı (12. HD)

Dava dilekçesi niteliği taşımayan dilekçeyle açılan dava usulden reddedilir

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/6498 E. 2025/4558 K. ·

OnandıKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Taşıma

Gerekçe özeti

Dava dilekçesi niteliği taşımayan, dayanılan maddi vakıaları, delilleri ve talep sonucunu içermeyen bir dilekçe ile açılan dava usulden reddedilir; iddia yükünü kanuna uygun yerine getirmeyen davacı temel vakıalar bakımından ispat yükünü de yerine getirmiş sayılmaz.

Ele alınan sorunlar

Dava dilekçesi niteliğinde olmayan bir dilekçe ile açılan davanın akıbeti → ret

İddia: Davacı, iki icra dosyası bildirerek örgütleşme, örgütlü yağma ve resmî belgede sahtecilik ifadelerine yer verip haksız fiilden kaynaklı tazminat talebinde bulunmuştur.

Gerekçe: Dava, dava dilekçesi niteliğinde bir dilekçe ile açılmadığından usulden reddedilmelidir. (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Maddi vakıaları, delilleri ve talep sonucunu içermeyen bir dilekçenin dava dilekçesi sayılamayacağı ve böyle bir dilekçeyle açılan davanın usulden reddedileceği yönünden emsal değer taşır.

Usul tespitleri

Dava şartı: Usulüne uygun bir dava dilekçesiyle açılmış dava bulunması (dayanılan maddi vakıaların, delillerin ve talep sonucunun gösterilmesi)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
dava dilekçesi↗ iddia yükü↗ ispat yükü↗ talep sonucu↗ usulden ret↗ adli yardım↗

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2024/6498 E. , 2025/4558 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2024/1475 Esas, 2024/1323 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı, dilekçesinde iki adet icra dosyası bildirmek suretiyle ''örgütleşme, örgütlü yağma, resmi belgede sahtecilik'' şeklinde yazıp ''dava medya takipli'' diyerek haksız fiilden kaynaklı 50.000.000,00 TL bedelli dava ikame etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dilekçesi niteliğinde bir dilekçe ile açılmayan davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafça istinaf edilmiştir.

III. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacının dayandığı maddi vakıaları, delillerini, talep sonucunu belirtmediği, davacının iddia yükünü kanuna uygun yerine getirmediği, bu durumda temel vakıalar bakımından ispat yükünü de yerine getirmiş olmayacağı gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Usulüne uygun açılan bir dava ve talepten bahsedilememektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, alınmadığı anlaşılan 615,40 TL temyiz ilam harcı ile 3.033,70 TL temyiz başvuru harcının HMK'nın 339. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde adli yardımdan yararlanan temyiz eden davacıdan alınmasına, 25.06.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1167468400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1475 E. 2024/1323 K.

Vakıa içermeyen dava dilekçesi nedeniyle usulden ret

Gerekçe özeti

Dava dilekçesinde hiçbir maddi vakıa, delil ve talep sonucu gösterilmemişse, bu durum davacının iddia yükünü hiç yerine getirmemesi anlamına gelir ve somutlaştırma yükünün yerine getirilmemesinden farklıdır; taraflarca getirilme ilkesi gereği hakim, tarafın hiç ileri sürmediği bir vakıayı re'sen araştıramaz veya bu konuda aydınlatma yapamaz; böyle bir dilekçeyle açılan dava usulden reddedilir.

Emsal değeri

Kararın, dava dilekçesinde hiç vakıa gösterilmemesi ile vakıaların yeterince somutlaştırılmaması hallerinin ayrı sonuçlar doğurduğuna ve hakimin aydınlatma yükümlülüğünün, tarafın hiç ileri sürmediği vakıalara genişletilemeyeceğine ilişkin tespiti, dava dilekçesinin geçerliliği ve usulden ret kararlarına ilişkin benzer uyuşmazlıklarda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: iddia yükü somutlaştırma yükü taraflarca getirilme ilkesi re'sen araştırma ilkesi hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü dava dilekçesinin unsurları ispat yükü

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1475

KARAR NO 2024/1323

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/03/2024

NUMARASI 2024/199 Esas 2024/291 Karar

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/09/2024

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı dilekçesinde; davalı ... bank A.Ş., İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas, davalı ... A.Ş. İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalarını bildirerek, davanın esasının haksız fiil kaynaklı tazminat davası olduğunu, dava konusunun ''örgütleşme, örgütlü yağma, resmi belgede sahtecilik'' şeklinde yazıp ''dava medya takipli'' diyerek haksız fiilden kaynaklı 50.000.000- TL bedelli dava ikame etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, olayda HMK 32/2 maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı, zira o madde yargılamanın geneline ilişkin bir düzenlemeye ait olup, temelinde bir dilekçe olan dava dilekçesi ile ilgili HMK 119. Maddesinde özel bir düzenleme mevcut olduğu, zaten HMK dava ve cevap dilekçelerinde bu dilekçelere hiç bir zaman ''dilekçe'' dememekte, bu dilekçelere ''dava dilekçesi'' ve ''cevap dilekçesi'' olarak içeriğinde yer verdiği, bu nedenle HMK 32/2. Maddesinde okunmayan veya uygunsuz yahut ilgisiz olan dilekçelerin dava dilekçesi yönünden uygulanamayacağının değerlendirildiği, bunların yargılama içinde verilen dilekçeler olduğu yasanın konuları sıralamasından da anlaşıldığı gerekçesiyle dava dilekçesi niteliğinde bir dilekçe ile açılmayan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı asil; dosyanın istinafa gönderilmesine, yargılamanın devamına, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı tarafından verilen mahkemece " şeklen dava dilekçesi "olarak adlandırılan dilekçede ; "davanın genişletilmiş talepli ,konusu "örgütleşme ,örgütlü yağma,resmi belgede sahtecilik ,dava medya takipli olmasına ,esasa dair beyanı ve delilleri daha sonra sunacağı belirtilen dilekçeyi sunmuştur. Dava dilekçesinde ,bir vakıa bildirilmediği gibi dava değeri olarak 50.milyon -TL gösterilmiş , dava konusunun yağma olduğu açıklanmış ise de ; herhangi bir vakıaya dayanılmamış ,sonuç talebe de yer verilmemiştir. "6100 sayılı HMK'nın 119/1-d ve bentlerinde ,vakıaların ve delillerin gösterilmesi aslında dilekçenin iki unsuru olarak belirtilmiştir. Dava dilekçesinde hiç vakıa gösterilmemesi ile belirli vakıaları gösterip bunların somut ve açık olmaması hallerini birbirinden ayırd etmek gerekir.

Zira birincisi iddia yükünün yerine getirilmemesi iken diğeri somutlaştırma yükünün yerine getirilmemesi olup, her ikisinin sonucu ve yaptırımı ayrı düşünülmelidir.Davacının vakıaları hiç belirtmemesi veya hiçbir delile dayanmaması ile bunları yeterli açıklakta ve bağlantılı şekilde göstermemesi arasında bir ayırım yapılmalıdır. Zira davacının göstermediği bir vakıanın veya delilin araştırılması ya da dikkate alınması ancak re'sen araştırma ilkesinin uygulanması durumunda olduğu gibi kanunda öngörülen istisnalar sözkonusuysa mümkündür.Kanundaki istisnalar dışında böyle bir yola gidilmesi 25.madde de gösterilen taraflarca getirilmesi ilkesine aykırı olacaktır.Hatta ,hakimin bu yönde tarafın hiç ileri sürmediği bir vakıayı hatırlatması hakimin reddi sebebi sayılacaktır.

Taraflarca getirilme ilkesine göre ,dava malzemesinin ,yani vakıaların ve delillerin getirilmesi işi taraflara aittir. Medeni yargılama hukuku ,özündeki özel hukuktaki hakların yerine getirilmesini amaçladığı için ,tarafların haklarını ararken de aktif olmalarını ve kendi iddialarını ,bunların dayanaklarını ve delillerini getirmeleri -kural olarak- gerekli ve zorunludur... Davacının hiç bir vakıa ileri sürmemesi demek ,aslında iddia yükünü yerine getirmemek demektir. Davacının maddi meseleye ilişkin olup bir hukuk normunun aradığı koşul vakıalara karşılık gelen olaya ilişkin somut vakıaların varlığını mahkemeye bildirmesi, ileri sürmesi ,iddia yükü olarak ifade edilmektedir. Çünki, mahkemenin objektif soyut hukuk kuralını ,sübjektif -somut duruma uyarlayıp kanundaki hukuki sonucu değerlendirerek somut bir karar verebilmesi ,bu iddiaların mahkeme önüne getirilmesine bağlıdır.

Sadece ,mahkemeye yöneltilen "haksızlığa uğradım,hakkımı verin " ya da "alacağım tahsil edilsin "anlamında ki bir taleple ya da bir takım havada kalan ifadelerle kullanarak dilekçe yazıp sonuca gitmek mümkün değildir. İddia yüküne ,kısaca tarafın talebini haklı kılacak hukuk kuralının gerektirdiği temel maddi vakıaları mahkeme önüne getirme yükü de diyebiliriz.( Prof.Dr. ... - Dava dilekçelerinde eksiklikler halinde yapılması gereken işler.. ) Somut olayda ;davacının dayandığı maddi vakıaları, delillerini ,talep sonucunu belirtmediği , davacının iddia yükünü kanuna uygun yerine getirmediği , bu durumda temel vakıalar bakımından ispat yükünü de yerine getirmiş olmayacağından ,davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.Tarafın iddia yükünü yerine getirip ,somutlaştırma yükünü yerine getirmemesi durumunda hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü var ise de ,tarafın hiç ileri sürmediği ,olayın gerçekleşmesi bakımından ortaya koymadığı bir vakıa bakımından hakimin açıklama istemesi yada davanın aydınlatılması sözkonusu olamayacağından davacının istinaf nedeni göstermeden kararın kaldırılması istemli istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacının istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Adli yardım talebinin kabulü nedeniyle peşin harç alınmadığı anlaşılmakla alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcı ile 1.169,40-TL başvuru harcının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 26/09/2024