İç kaynaklardan sermaye artırımı Cumhurbaşkanı iznine tabi değildir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1045

KARAR NO 2024/1121

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/12/2023

NUMARASI 2023/714 Esas - 2023/1143 Karar

DAVA

Ticaret Sicili Kararına İtiraz

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

.DAVA: Davacı vekili; davacı şirketin olağanüstü genel kurul toplantısının 20.06.2023 tarihinde yapıldığını ve tutanağın İstanbul ... Noterliğinin 19.09.2023 tarih ve .. yev numarasıyla tasdik edildiğini, müvekkili şirket tarafından ilgili tüm evraklar ile 19.09.2023 tarihinde İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne tescil talebinde bulunulduğunu, tescil başvuru dosyasının ilk olarak 20.09.2023 tarihinde iade edildiğini, iade üzerine müvekkili şirket tarafından 27.09.2023 tarihinde yeniden başvuru yapıldığını, genel kurulun tescili aksi halde tescilin gecikmesi durumunda müvekkili şirketin maruz kalacağı telafisi zor zararlardan ve ticari faaliyetlerini sürdürmesinin gerekliliğinden bahsedilerek olağanüstü genel kurulun geçici tescili, reddi halinde gerekçeli ret kararının ve sunulan tüm belgelerin asıllarının iadesinin talep edildiği, tescil başvurusunun ilk ret gerekçesi olarak “genel kurulda, İBB’yi temsil etmeye ilişkin meclis kararı ibraz edilmesi gerektiği” gösterildiğini, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından ret kararının dayanağını oluşturan düzenleyici işlemin hukuka aykırı olduğunu, ileri sürerek, 20.06.2023 tarihli müvekkili şirket olağanüstü genel kurul kararının ticaret siciline tesciline ve ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; dava konusu olayda müvekkili Sicil Müdürlüğü, mevzuata uygun bir biçimde ve dayanak idari işleme uygun hareket ettiğini, hukuka aykırı olduğu iddia edilen dayanak idari işlemin her idari işlem gibi idarenin işlemlerinin hukukiliği karinesinden yararlandığını, müvekkili Sicil Müdürlüğü ticaret siciline tescil konusundaki talepleri ilgili kanun ve ikincil düzenlemelerin kendisine verdiği yetki ve görev alanı içinde değerlendirip sonuca bağlamak zorunda olduğunu, mevzuata da uygun olan ikincil düzenlemeye uygun olarak işlem tesis ettiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece;

20. 06.2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların tescil ve ilanı 19.09.2023 tarihinde talep edildiği, davacı 3 aylık süre içerisinde sermaye artırımı kararının tescil ve ilanı için Sicil Müdürlüğüne başvurduğu,süresinde yapılan başvuru ile davacının TTK md. 456/3 de düzenlenen şartı yerine getirdiğinin kabulü gerektiği, Şile Belediyesinin taahhüt altına sokulduğuna ilişkin red gerekçesi ise; 4046 Sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun' un 26/son maddesi uyarınca Belediyeler ve diğer mahalli idareler ile bunların kurdukları birlikler tarafından ticari amaçla faaliyette bulunmak üzere ticari kuruluşlar kurulması, mevcut veya kurulacak şirketlere sermaye katılımında bulunması, Cumhurbaşkanının iznine tabi olduğunu, somut olayda ise kurulmuş ve hali hazırda ortak olunan şirkette iç kaynaklardan sermaye artırımı yapılmış olması nedeni ile 20.06.2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan sermaye artımı kararının Cumhurbaşkanı iznine tabi olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün, 26.10.2023 tarih ve ...

sayılı tescil talebinin reddine dair işlemin iptaline, davacı şirketin 26.10.2023 tarihli olağanüstü genel kurul kararının tesciline ve bu tescilin ticaret sicil gazetesinde ilanına, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; huzurdaki davada tescili istenen sermaye artırımına ilişkin genel kurulun tescili bakımından, 6102 sayılı TTK'nın 456/f.3'te öngörülmüş hak düşürücü nitelikteki kesin süre geçtiği için, mevzuata uygun olarak reddedilmiş genel kurulun usulden reddi gerektiğini, dava konusu edilen işlemin iadesi, özü itibariyle, 24.04.2019 tarih ve 43742444 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı görüşü doğrultusunda hareket edilmesine ilişkin Ticaret Bakanlığının 15.05.2019 tarihli talimat yazısına dayandığını, anılan talimat uyarınca ilgili meclis kararı bulunmamasından kaynaklandığını, idari işlem olduğundan idari yargının görevli bulunduğunu, buna göre; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.462/f.3.

maddesi gereği, nakit artırım yapıldığında, sermayeye eklenebilecek fonların tespiti yapılması gerektiği halde, sermayeye eklenebilecek fonlara ilişkin tespit yapılmamış olması da, dava konusu genel kurulun bir başka mevzuata aykırılığı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, müvekkili davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden yargı gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; TTK'nın 34. madde uyarınca Ticaret Sicili kararına itiraza ilişkindir. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından tescil başvurusunun tek pay sahibi adına genel kurula katılan kişinin yetkilendirildiğine ilişkin Meclis Kararı ibraz edilmesi gerektiği bildirilerek , 20.09.2023 tarihinde iade edildiği, 26.10.2023 tarihli karar ile "tek pay sahibi adına genel kurula katılan kişinin yetkilendirildiğine ilişkin Meclis Kararı ibraz edilmesi gerektiği, sermaye artırım kararının üç aylık süre içinde tescil edilmediğinden hükümsüz hale geldiği, sermaye artırım kararının Cumhurbaşkanı'nın izin kararına bağlı olduğu, sermaye artırımı nedeniyle Şile Belediyesinin taahhüt altına girdiği, sermayeye eklenecek fonların mevcut olup olmadığının belirlenmediği" bildirilerek reddedilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu 18. maddesinde belediye meclisinin görev ve yetkileri, düzenlenmiştir. Belediyenin bağlı kuruluşlarına, ortaklıklarına, şirketlerine temsilci atama yetkisinin belediye organlarından hangisi tarafından kullanılacağı konusunda açık bir hüküm bulunmamaktadır. Anılan maddenin 1. fıkrasının (i) bendinde "Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek" hükmü yer almaktadır.Düzenleme ortaklıkların kurulmasına ve ortaklıktan ayrılmaya ilişkindir. Ortaklardan İBB'nin sermaye artırımına ilişkin alınan 15.12.2022 tarihli, 1587 sayılı İBB Meclis kararı ve Silivri Belediyesinin Meclis Kararının tescil başvurusuna eklendiği anlaşılmaktadır.

Şile Belediyesi'nin sermaye artırımına katılımına ilişkin meclis kararı sunulmamıştır.Ancak iç kaynaklardan yapılan artırım nedeniyle payları artmış görünmektedir. Şile Belediyesi tarafından kullanılmayan rüçhan hakkının başkaca bir ortak tarafından kullanılmasına karar verildiği gözetildiğinde, bu nedenle, sermaye artışının anılan belediye bakımından mali yükümlülük teşkil ettiği gerekçesiyle tescil isteminin reddi doğru görülmemiştir. 4446 sayılı kanunun 26/son maddesinde "Belediyeler ve diğer mahalli idareler ile bunların kurdukları birlikler tarafından ticari amaçla faaliyette bulunmak üzere ticari kuruluşlar kurulması, mevcut veya kurulacak şirketlere sermaye katılımında bulunması, Cumhurbaşkanı iznine tabidir." denilmiştir.

Ne var ki; yapılan sermaye artırımı; yeni kurulacak şirket veya mevcut şirketlere sermaye katılımı değil ortak olunan şirkette yapılan sermaye artırımıdır. 5593 sayılı kanun'un 37. maddesinde ise belediye başkanı; belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek yetkisi bulunduğu, (p) bendinde ise; kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi ve belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkiler kullanmanın, belediye başkanının görev ve yetkisinde olduğu düzenlenmiştir. Belediye tüzel kişiliği adına vekalet vermek de başkanın yetkisindedir. Belediye meclisine verilen yetkiler dışında kalan hususlarda yetkili bulunan belediye başkanının bağlı şirketin genel kurulunda temsili sağlanmak üzere temsilci atayamayacağını kabul yasal düzenlemelere aykırıdır.

Diğer bir ret sebebi olan sermayeye eklenecek fonlar var iken nakit sermaye artırımı yapılamayacağı belirtilmiş ise de; YMM raporu ile sermayeye eklenecek fonlar belirlenmiş olup, sermaye artırımın bir kısmının anılan YMM raporuna göre iç kaynaklardan karşılanmasına karar verilmiştir.Bir başka ret sebebi ise; üç aylık süre içinde tescilin sağlanamamış olmasıdır. Genel kurul tarihinden itibaren üç aylık süre içinde başvurunun varlığı sabit olup, yasal sürede başvuru üzerine işlem yapma yükümlülüğü davalıdadır.Aksinin kabulü davalı tarafından tescil başvurusunun zamanında yapılmaması halinde alınan sermaye artımı kararlarının hükümsüz kalacağı sonucuna varılacaktır ki ,şirket organlarının iradesinin davalıdan kaynaklanabilecek gecikmeler sebebiyle hükümsüz kılınabileceği sonucuna varılacaktır.

Açıklanan nedenlerle; her ne kadar gerekçeli kararda 26.10.2023 tarihli kararın tesciline karar verilmiş ise de; gerekçe içeriğinde 20.06.2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararın tescilinin talep edildiğinin belirli olduğu, maddi hatanın mahallinde giderilebileceği, davanın niteliği itibariyle TTK'da düzenlenen ticaret sicil kararına itiraz davası olup, idari yargının görevli olmasının söz konusu olmadığı, davalı kanuna uygun işlem yaptığını ileri sürse de benzer uyuşmazlıklara ilişkin olarak verilen çok sayıda emsal yargı kararlarını dikkate almadan davanın açılmasına sebebiyet veren davalının vekalet ücreti ve yargı gideri ile sorumlu tutulması HMK'nın 326. maddesi gereği olduğundan istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 482-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 16/07/2024