Ttk 1178
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/3659 E. 2025/3753 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ttk 1178↗ navlun sözleşmesi↗ çekince (ihtirazi kayıt)↗ ihtirazi kayıt↗ konişmento↗ konşimento↗ donatan↗ karine↗ aktif husumet ehliyeti↗ istifa↗ tanıma↗ navlun↗ aktif husumet↗ iyiniyet↗ husumet ehliyeti↗ üçüncü kişi↗ ticaret unvanı↗ hamil↗ kâr kaybı↗ taraf ehliyeti↗ taşıyıcı↗ ihbar↗ taşıyan↗ dosya masrafı↗ cy/cy kaydı↗ yükleten (shipper)↗ dahili dava↗ teslim↗ kesin hüküm↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/788 E., 2022/653 K.
Bölge Adliye Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 27.05.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Yunanistan’dan asfalt üretiminde kullanılan temel malzeme olan Bitumen ithal ettiğini, 15.07.2021 tarihli konişmento kapsamında, Yunanistan’ın Agioi Theodoroi limanında davalıya ait “... AKDENİZ” isimli gemiye yüklenen yükün miktarının 2.498,043 metrik ton olup, konişmentoda "temiz yüklenmiştir" (Clean on Board) kaydının da yer aldığını, geminin Türkiye’ye gelip boşalttığı yük miktarının ise 2.344,600 metrik ton olduğunu, bu hususun uluslararası bağımsız gözetim firması ... Supervise Gözetme Etüd Kontrol Servisleri A.Ş. (... A.Ş.) tarafından tahliye sırasında düzenlenen tutanak ile tespit edilip gemi kaptanına ihbar edildiğini, gemi kaptanının da tutanağı ihtirazi kayıt ile imzaladığını, müvekkilinin bahse konu yük için ton başına 445,00 USD ödediğini, buna göre, eksik teslim edilen yükün bedelinin (153,743 x 445=) 68.415,63 USD olduğunu, müvekkilinin bu tutara ilâveten eksik yük için 804,76 USD ek sörvey bedeli ve 80,70 USD ilâve gümrük gideri ödeyerek 885,46 USD ek masraf yaptığını ileri sürerek 69.301,09 USD tazminatın davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını, yüküm tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yükleme limanı AG Theodori-Yunanistan’da alınan gemi ölçüm raporuna göre final gemi yük miktarının 2497,799 M/Ton olarak tespit edildiği, tahliye limanı Gebze-Efesan'da gözetim firması ... A.Ş.'nin yapmış olduğu tahliye öncesi gemi ölçüm raporunda yük miktarının 2500,238 M/Ton olarak tespit edildiği, yükte eksiklik olmadığı, boş tank ölçümlerinin birbiri ile uyumlu olduğu, survey tarafından düzenlenen gemi ölçüm raporlarında yük kaybı olmadığının belirlendiği, davacının dayandığı ölçüm raporunun tahliye sonrası kantar raporu olduğu, davalı taşıyan ile kiracı arasında düzenlenen "Charter Party" sözleşmesine göre, konşimento ve sahil ölçüm miktarları arasındaki fark dahil olmak üzere, yüklemeden önce ve boşaltmadan sonra ortaya çıkan yükün kayıp ve hasarından hiçbir şekilde gemi armatörü ve kaptanının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, netice olarak davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, denizyoluyla uluslararasında yapılan eşya taşımasında, emtianın eksik tesliminden doğan zararın tazmini istemine ilişkindir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, emtianın eksik teslim edilip edilmediği, eksik teslim var ise davalının bundan sorumlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 123. maddesinin birinci fıkrası gereğince taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır. TTK'nın 1238. maddesi taşıyanın kim olduğunu, yani ispatını düzenlemiştir. Bu hükme göre, konişmentoyu taşıyan sıfatıyla imzalayan veya kendi ad ve hesabına imzalanan kişi, taşıyan sayılır. Aksi belgelendirilmediği takdirde, taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezinin konişmentoda gösterilmediği veya açıkça anlaşılmadığı hallerde, donatan taşıyıcı sayılır. Eşyanın ağırlığının miktarının, cinsinin, işaretlerinin ve koli veya parçalarının ispatı ise TTK'nın 1239. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükmün birinci ve üçüncü fıkralarına göre, konişmento, eşyanın genel olarak cinsi, işaretleri, koli veya parça adedi, ağırlık veya miktarı hakkında beyanları içerip de taşıyan, bu beyanların fiilen teslim alınan veya yükleme konişmentosu düzenlenmiş olması hâlinde, fiilen yüklenen eşyayı doğru ve tam olarak göstermediğini biliyor veya gösterdiğinden haklı sebeplerle şüphe ediyorsa yahut bu beyanları kontrol etmek için yeterli imkâna sahip değilse, konişmentoya bu beyanların gerçeğe uymadığını, şüphesini haklı gösteren sebepleri veya yeterli kontrol imkânının bulunmadığını açıklayan bir çekince koymak zorundadır. Bu çekince konulmadığı takdirde; konişmento, taşıyanın eşyayı konişmentoda beyan edildiği gibi teslim aldığına veya yükleme konişmentosu düzenlenmiş olduğu takdirde, yüklediğine karine oluşturur. Bu karinenin aksi, konişmentoyu, içerdiği eşya tanımına güvenerek, gönderilen de dahil olmak üzere iyiniyetle devralan üçüncü kişiye karşı ispatlanamaz. Belirtmek gerekir ki, bu hükümle belli şartların bulunmasına bağlı olarak aksi ispat edilemeyen kesin bir karine düzenlenmiştir. Diğer taraftan TTK'nın 1178. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.
Bu açıklamadan sonra somut olaya gelindiğinde, taşımayla ilgili olan ve dayanılan konişmentoda, taşınmak üzere davalının 2.498,043 hava cinsinden metrik ton asfalt üretiminde kullanılan Bitumen ürününü herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan teslim aldığı hususu ile birlikte emtia "temiz yüklenmiştir" şeklinde kayıt bulunmaktadır. Bu kayıt gereğince davacıya teslim edilmesi gereken ürün miktarı da 2.498,043 hava cinsinden metrik ton olması gerekirken, boşaltma limanında bağımsız denetim firması ... A.Ş. tarafından boşaltma öncesi yapılan hesaplamada gemide hava cinsinden 2.500,238 metrik ton bitumen olduğu belirlenmişse de, aynı denetim firmasının gözetiminde boşaltma gerçekleşmiş ve yapılan kantar ölçümlerine göre davacıya 2.344,300 hava cinsinden metrik ton ürün teslim edilmiştir. Diğer bir ifade ile davacıya eksik ürün teslimat yapıldığı belirlenmiştir. Nitekim bu husus bilirkişi raporu ile de belirlenmiş ancak, raporda eksik ürün tesliminin taşımanın yapıldığı gemi tanklarındaki kalibrasyonlarının düzgün olmamasından kaynaklandığı belirtilmişse de, bu belirleme somut olayda uygulanması gereken TTK'nın 1239. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen aksi ispat edilemeyen kesin karineye uygun olmamıştır. Zira, bu tespit doğru olsa bile davalı taşıyıcı bilebilecek durumda olmasına rağmen, ihtirazi kayıt koymamıştır.
Hal böyle olunca, somut olayda uygulanması gereken anılan hükümler uyarınca, davalı taşıyıcının konişmento hamili olan davacıya karşı eksik teslim edilen emtia miktarı ile eksik teslim nedeniyle davacının fazladan yaptığı dava konusu diğer masraflardan sorumlu olduğu gözetilerek İlk Derece Mahkemesince bir karar verilmesi gerekirken, somut olaya ve anılan hükümlere uygun olmayan, boşaltma limanında boşaltma öncesi yapılan hesaplamaya itibar edilerek ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince de istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenlerle kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/8377 E. 2012/16026 K.
Ortak:konişmento · konşimento · teslim
İncelediğiniz karardaBu hükmün birinci ve üçüncü fıkralarına göre, «konişmento», eşyanın genel olarak cinsi, işaretleri, koli veya parça adedi, ağırlık veya miktarı hakkında beyanları içerip de «taşıyan», bu beyanların fiilen «teslim» alınan veya yükleme konişmentosu düzenlenmiş olması hâlinde, fiilen yüklenen eşyayı doğru ve tam olarak göstermediğini biliyor veya gösterdiğinden haklı sebeplerle …
Bu çekince konulmadığı takdirde; «konişmento», «taşıyanın» eşyayı konişmentoda beyan edildiği gibi «teslim» aldığına veya yükleme konişmentosu düzenlenmiş olduğu takdirde, yüklediğine «karine» oluşturur.
Bu açıklamadan sonra somut olaya gelindiğinde, taşımayla ilgili olan ve dayanılan «konişmentoda», taşınmak üzere davalının 2.498,043 hava cinsinden metrik ton asfalt üretiminde kullanılan Bitumen ürününü herhangi bir «ihtirazi kayıt» konulmadan «teslim» aldığı hususu ile birlikte emtia "temiz yüklenmiştir" şeklinde kayıt bulunmaktadır.
Benzer bu karardaMahkemece, «gümrük beyannamelerinde» toplam 23.439, kg yükün «konşimentoda» yer alan miktara nazaran eksik olduğu ve yükleme limanında 3.000 ton olarak davalı gemiye yüklenen ayçiçek tohumu yağının tahliye limanında belirtilen miktar kadar yük alıcısına eksik «teslim» edildiği, taşıma sırasında meydana gelen yükteki eksiklikten davalının sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosyaya «ibraz» edilen ilk bilirkişi raporunda «konişmentonun» hangi ölçüm sistemine göre hazırlanmış olduğunun ve sonuç itibariyle tahliye edilen emtia miktarının gerçekte ne kadar bulunduğunun anlaşılamadığının belirlendiği, …
Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, «gümrük beyannamelerinde» toplam 23.439, kg yükün «konşimentoda» yer alan miktara nazaran eksik olduğu ve yükleme limanında 3.000 ton olarak davalı gemiye yüklenen ayçiçek tohumu yağının tahliye limanında belirtilen miktar kadar yük alıcısına eksik «teslim» edildiği, taşıma sırasında meydana gelen yükteki eksiklikten davalının sorumlu bulunduğu ve TTK 1235/7 maddesi uyarınca meydana gelen zararda gemi üzerinde «gemi alacaklısı hakkının» doğduğu gerekçesi ile 41.018,25 USD alacağın dava tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar kamu bankalarınca ABD doları cinsinden açılmış 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte TL karşılığının tahsilini teminen davaya konu M/T RHONE Gemisi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tesisine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi alacaklısı hakkı · gümrük beyannamesi · kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · ba beyannamesi · rehin · bilirkişi incelemesi · eksik inceleme
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, «gümrük beyannamelerinde» toplam 23.439, kg yükün «konşimentoda» yer alan miktara nazaran eksik olduğu ve yükleme limanında 3.000 ton olarak davalı gemiye yüklenen ayçiçek tohumu yağının tahliye limanında belirtilen miktar kadar yük alıcısına eksik «teslim» edildiği, taşıma sırasında meydana gelen yükteki eksiklikten davalının sorumlu bulunduğu ve TTK 1235/7 maddesi uyarınca meydana gelen zararda gemi üzerinde «gemi alacaklısı hakkının» doğduğu gerekçesi ile 41.018,25 USD alacağın dava tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar kamu bankalarınca ABD doları cinsinden açılmış 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte TL karşılığının tahsilini teminen davaya konu M/T RHONE Gemisi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tesisine karar verilmiştir.
Mahkemece, «gümrük beyannamelerinde» toplam 23.439, kg yükün «konşimentoda» yer alan miktara nazaran eksik olduğu ve yükleme limanında 3.000 ton olarak davalı gemiye yüklenen ayçiçek tohumu yağının tahliye limanında belirtilen miktar kadar yük alıcısına eksik «teslim» edildiği, taşıma sırasında meydana gelen yükteki eksiklikten davalının sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosyaya «ibraz» edilen ilk bilirkişi raporunda «konişmentonun» hangi ölçüm sistemine göre hazırlanmış olduğunun ve sonuç itibariyle tahliye edilen emtia miktarının gerçekte ne kadar bulunduğunun anlaşılamadığının belirlendiği, …
Bu nedenle eksikliği bilirkişilerce belirlenen belgeler getirtilerek yeniden bir «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve oluşacak duruma göre zararın oluşup oluşmadığı, varsa miktarı ile fire oranı belirlenerek bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm kurulması doğru bulunmamış hükmün bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/14873 E. 2016/9283 K.
Ortak:ihtirazi kayıt · konişmento · konşimento · donatan · karine · taşıyıcı · taşıyan · cy/cy kaydı
İncelediğiniz karardaAksi belgelendirilmediği takdirde, «taşıyanın» adı ve soyadı veya «ticaret unvanı» ile işletme merkezinin «konişmentoda» gösterilmediği veya açıkça anlaşılmadığı hallerde, «donatan» «taşıyıcı» sayılır.
Bu çekince konulmadığı takdirde; «konişmento», «taşıyanın» eşyayı konişmentoda beyan edildiği gibi «teslim» aldığına veya yükleme konişmentosu düzenlenmiş olduğu takdirde, yüklediğine «karine» oluşturur.
AKDENİZ” isimli gemiye yüklenen yükün miktarının 2.498,043 metrik ton olup, «konişmentoda» "temiz yüklenmiştir" (Clean on Board) «kaydının» da yer aldığını, geminin Türkiye’ye gelip boşalttığı yük miktarının ise 2.344,600 metrik ton olduğunu, bu hususun uluslararası bağımsız gözetim firması ...
Benzer bu karardaYargılama sırasında alınan ikinci bilirkişi raporunda ise, somut olayda «konişmentoda» mevcut olan «şerh» nedeniyle yükün ağırlığına ilişkin ibarenin TTK.nın 1110/2 maddesi uyarınca «taşıyan» aleyhine «karine» teşkil etmediği, bahse konu eksik yük malın miktarı 19500 metrik ton kabul edildiğinde tahliye limanı draft sörvey değeri 775.398 metrik ton, kantara göre 809.750 metrik ton olup, gerçek değer yaklaşık 800 metrik ton olup, 799.007 metrik ton bulunarak, ilk draft sörveyde yapılan hata sonucu «konşimentoya» yük değerinin 18700 metrik yazılması gerekirken 19500 metrik yazılmış olduğu, gemiye gerçek yüklenen değerin 18700 metrik ton olduğu, yaklaşık 800 metrik ton donmuş balast suyunun draft sörveyin hatası sonucu yük değerlerine «dahil» edildiği ve bu sonuca draft sörvey raporundan ulaşıldığı, kalkış draft sörveyinde üç adet donmuş balast tankını boş kabul edilerek yapılan bir hatadan yanlış yükle …
1100/2b ve 3b gereği kaptanın yükün miktarını ölçmesi mümkün olmadığından «konşimentoya» «ihtirazi kayıt» olarak yükün miktarı belli değildir «kaydını» dercettiği, bu ihtirazi kayıtla eTTK m.
1098/8b ve 1114. maddede yer alan «taşıyanın» malları belirtilen miktarda «teslim» aldığına ilişkin karinenin aksinin ispatlandığı, taşımaya konu olan dökme demir yükün 26.06.2014 tarihinde St.Petersburg Limanı’nda ... yöntemine göre 19.500 Mton olarak yüklendiği ve «taşıyıcıya» bu şekilde teslim edildiği, ayrıca aynı tarihli Survey raporunda ambar kapaklarının ... inspektörü ve gemi kaptanı tarafından 31.12.2010 tarihinde mühürlenip onayladığı ve kapatıldığı, yükleme sırasında ... ’e göre yüklenmiş olan malın tahliye sırasında da aynı yöntem ile ölçülmesi gerektiği, yüklemede ... yönteminin tahliyede ise tartı yönteminin kullanılmasının aynı sonucu vermediği, yüklemenin yapıldığı St.Petersburg limanında yapıldığı tarih itibariyle gemiye yakın çevrede 0,5 metreye kadar buz bulunduğunun tespit edildiği ve makul koşullarda DBT3P ile DBT3S ve DBT5P dabıl batım tanklarının donduklarının draft surveyde «şerh» edildiği, bu tanklardaki suyun boşaltılması/tahliye edilmesinde en fazla 9,779-Mton suyun tahliye edilebileceği, 3 tankta toplam 878,786-Mton donmuş su bulunması nedeniyle geriye kalan 869,007-Mton balast suyunun draft surveyde yük olarak hesaplandığı, bu miktardan biraz önce belirtilen 70-Mton (yağış nedeniyle ambarda bulunan su miktarı) suyun «mahsup» edilmesi durumunda geriye 869,007-70 Mton = 799,007-Mton donmuş suyun draft surveyde fazla hesaplama nedeniyle yer aldığı, buna göre dava konusu olan yük hatasının …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi alacağı · sıfat yokluğu · hukuki dinlenilme hakkı · kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · rehin · cy/cy şerhi · mahsup
Benzer bu karardaDosyaya «ibraz» edilen ilk bilirkişi raporunda; sonuç olarak «donatanın» kimliği yargılamada ortaya çıkar ve devamında bu gerçek veya tüzel kişiye «hukuki dinlenilme hakkı» tanınır, ancak buna rağmen dosya içeriğindeki delil durumunda değişiklik olmaz ise, ancak bu süreçten sonra hesaplanan 144.480-USD’lik miktarın dava konusu «gemi alacağı» için hükme esas alınabileceği, ayrıca bu miktar üzerinden M/V Sakhalin gemisi üzerinde gemi alacaklısı hakkından kaynaklanan «kanuni rehin hakkının» varlığının da kabul edileceği, söz konusu usuli eksiklikler giderilmez ise, huzurdaki davanın taraf «sıfatı yokluğundan» «usulden reddinin» gerekeceği kanaati bildirilmiştir.
Dava, deniz taşımasından kaynaklanan noksan mal «teslimi» nedeniyle, mal bedelinin tahsili ve taşımayı yapan gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tesisi istemlerine ilişkindir.
1098/8b ve 1114. maddede yer alan «taşıyanın» malları belirtilen miktarda «teslim» aldığına ilişkin karinenin aksinin ispatlandığı, taşımaya konu olan dökme demir yükün 26.06.2014 tarihinde St.Petersburg Limanı’nda ... yöntemine göre 19.500 Mton olarak yüklendiği ve «taşıyıcıya» bu şekilde teslim edildiği, ayrıca aynı tarihli Survey raporunda ambar kapaklarının ... inspektörü ve gemi kaptanı tarafından 31.12.2010 tarihinde mühürlenip onayladığı ve kapatıldığı, yükleme sırasında ... ’e göre yüklenmiş olan malın tahliye sırasında da aynı yöntem ile ölçülmesi gerektiği, yüklemede ... yönteminin tahliyede ise tartı yönteminin kullanılmasının aynı sonucu vermediği, yüklemenin yapıldığı St.Petersburg limanında yapıldığı tarih itibariyle gemiye yakın çevrede 0,5 metreye kadar buz bulunduğunun tespit edildiği ve makul koşullarda DBT3P ile DBT3S ve DBT5P dabıl batım tanklarının donduklarının draft surveyde «şerh» edildiği, bu tanklardaki suyun boşaltılması/tahliye edilmesinde en fazla 9,779-Mton suyun tahliye edilebileceği, 3 tankta toplam 878,786-Mton donmuş su bulunması nedeniyle geriye kalan 869,007-Mton balast suyunun draft surveyde yük olarak hesaplandığı, bu miktardan biraz önce belirtilen 70-Mton (yağış nedeniyle ambarda bulunan su miktarı) suyun «mahsup» edilmesi durumunda geriye 869,007-70 Mton = 799,007-Mton donmuş suyun draft surveyde fazla hesaplama nedeniyle yer aldığı, buna göre dava konusu olan yük hatasının …
Yargılama sırasında alınan ikinci bilirkişi raporunda ise, somut olayda «konişmentoda» mevcut olan «şerh» nedeniyle yükün ağırlığına ilişkin ibarenin TTK.nın 1110/2 maddesi uyarınca «taşıyan» aleyhine «karine» teşkil etmediği, bahse konu eksik yük malın miktarı 19500 metrik ton kabul edildiğinde tahliye limanı draft sörvey değeri 775.398 metrik ton, kantara göre 809.750 metrik ton olup, gerçek değer yaklaşık 800 metrik ton olup, 799.007 metrik ton bulunarak, ilk draft sörveyde yapılan hata sonucu «konşimentoya» yük değerinin 18700 metrik yazılması gerekirken 19500 metrik yazılmış olduğu, gemiye gerçek yüklenen değerin 18700 metrik ton olduğu, yaklaşık 800 metrik ton donmuş balast suyunun draft sörveyin hatası sonucu yük değerlerine «dahil» edildiği ve bu sonuca draft sörvey raporundan ulaşıldığı, kalkış draft sörveyinde üç adet donmuş balast tankını boş kabul edilerek yapılan bir hatadan yanlış yükle …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/3626 E. 2010/9671 K.
Ortak:konişmento
İncelediğiniz karardaDAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Yunanistan’dan asfalt üretiminde kullanılan temel malzeme olan Bitumen ithal ettiğini, 15.07.2021 tarihli «konişmento» kapsamında, Yunanistan’ın Agioi Theodoroi limanında davalıya ait “...
AKDENİZ” isimli gemiye yüklenen yükün miktarının 2.498,043 metrik ton olup, «konişmentoda» "temiz yüklenmiştir" (Clean on Board) «kaydının» da yer aldığını, geminin Türkiye’ye gelip boşalttığı yük miktarının ise 2.344,600 metrik ton olduğunu, bu hususun uluslararası bağımsız gözetim firması ...
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 123. maddesinin birinci fıkrası gereğince «taşıyan» ile «konişmento» «hamili» arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır.
Benzer bu kararda… ulüne ilişkin verilen kararı, temyizi üzerine, Dairemizce, taşımanın gerçekleştirildiğini ve ücrete hak kazanıldığını kanıtlama yükünün davacıya ait olduğu, sunulan «konişmentoların» dava konusu taşımanın gerçekleştirildiğini kanıtlamak için yeterli olmadığı, taşımaya ilişkin olduğu iddia edilen faturaların davalıya tebliğinin ispatlanamadığı, bunların davacı «defterlerinde» kayıtlı olmasının da, davacı lehine tek başına yeterli bir kanıt olamayacağı, davalı defterlerinin incelenerek dava konusu taşımanın gerçekleştirildiğine dair bir …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:e-defter
Benzer bu kararda… ulüne ilişkin verilen kararı, temyizi üzerine, Dairemizce, taşımanın gerçekleştirildiğini ve ücrete hak kazanıldığını kanıtlama yükünün davacıya ait olduğu, sunulan «konişmentoların» dava konusu taşımanın gerçekleştirildiğini kanıtlamak için yeterli olmadığı, taşımaya ilişkin olduğu iddia edilen faturaların davalıya tebliğinin ispatlanamadığı, bunların davacı «defterlerinde» kayıtlı olmasının da, davacı lehine tek başına yeterli bir kanıt olamayacağı, davalı defterlerinin incelenerek dava konusu taşımanın gerçekleştirildiğine dair bir …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2024/3659 E. , 2025/3753 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI 2023/185 Esas, 2024/711 Karar
HÜKÜM
Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2021/788 E., 2022/653 K.
Bölge Adliye Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 27.05.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Yunanistan’dan asfalt üretiminde kullanılan temel malzeme olan Bitumen ithal ettiğini, 15.07.2021 tarihli konişmento kapsamında, Yunanistan’ın Agioi Theodoroi limanında davalıya ait “... AKDENİZ” isimli gemiye yüklenen yükün miktarının 2.498,043 metrik ton olup, konişmentoda "temiz yüklenmiştir" (Clean on Board) kaydının da yer aldığını, geminin Türkiye’ye gelip boşalttığı yük miktarının ise 2.344,600 metrik ton olduğunu, bu hususun uluslararası bağımsız gözetim firması ... Supervise Gözetme Etüd Kontrol Servisleri A.Ş. (... A.Ş.) tarafından tahliye sırasında düzenlenen tutanak ile tespit edilip gemi kaptanına ihbar edildiğini, gemi kaptanının da tutanağı ihtirazi kayıt ile imzaladığını, müvekkilinin bahse konu yük için ton başına 445,00 USD ödediğini, buna göre, eksik teslim edilen yükün bedelinin (153,743 x 445=) 68.415,63 USD olduğunu, müvekkilinin bu tutara ilâveten eksik yük için 804,76 USD ek sörvey bedeli ve 80,70 USD ilâve gümrük gideri ödeyerek 885,46 USD ek masraf yaptığını ileri sürerek 69.301,09 USD tazminatın davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını, yüküm tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yükleme limanı AG Theodori-Yunanistan’da alınan gemi ölçüm raporuna göre final gemi yük miktarının 2497,799 M/Ton olarak tespit edildiği, tahliye limanı Gebze-Efesan'da gözetim firması ... A.Ş.'nin yapmış olduğu tahliye öncesi gemi ölçüm raporunda yük miktarının 2500,238 M/Ton olarak tespit edildiği, yükte eksiklik olmadığı, boş tank ölçümlerinin birbiri ile uyumlu olduğu, survey tarafından düzenlenen gemi ölçüm raporlarında yük kaybı olmadığının belirlendiği, davacının dayandığı ölçüm raporunun tahliye sonrası kantar raporu olduğu, davalı taşıyan ile kiracı arasında düzenlenen "Charter Party" sözleşmesine göre, konşimento ve sahil ölçüm miktarları arasındaki fark dahil olmak üzere, yüklemeden önce ve boşaltmadan sonra ortaya çıkan yükün kayıp ve hasarından hiçbir şekilde gemi armatörü ve kaptanının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, netice olarak davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, denizyoluyla uluslararasında yapılan eşya taşımasında, emtianın eksik tesliminden doğan zararın tazmini istemine ilişkindir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, emtianın eksik teslim edilip edilmediği, eksik teslim var ise davalının bundan sorumlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 123. maddesinin birinci fıkrası gereğince taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır. TTK'nın 1238. maddesi taşıyanın kim olduğunu, yani ispatını düzenlemiştir. Bu hükme göre, konişmentoyu taşıyan sıfatıyla imzalayan veya kendi ad ve hesabına imzalanan kişi, taşıyan sayılır. Aksi belgelendirilmediği takdirde, taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezinin konişmentoda gösterilmediği veya açıkça anlaşılmadığı hallerde, donatan taşıyıcı sayılır. Eşyanın ağırlığının miktarının, cinsinin, işaretlerinin ve koli veya parçalarının ispatı ise TTK'nın 1239.
maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükmün birinci ve üçüncü fıkralarına göre, konişmento, eşyanın genel olarak cinsi, işaretleri, koli veya parça adedi, ağırlık veya miktarı hakkında beyanları içerip de taşıyan, bu beyanların fiilen teslim alınan veya yükleme konişmentosu düzenlenmiş olması hâlinde, fiilen yüklenen eşyayı doğru ve tam olarak göstermediğini biliyor veya gösterdiğinden haklı sebeplerle şüphe ediyorsa yahut bu beyanları kontrol etmek için yeterli imkâna sahip değilse, konişmentoya bu beyanların gerçeğe uymadığını, şüphesini haklı gösteren sebepleri veya yeterli kontrol imkânının bulunmadığını açıklayan bir çekince koymak zorundadır. Bu çekince konulmadığı takdirde; konişmento, taşıyanın eşyayı konişmentoda beyan edildiği gibi teslim aldığına veya yükleme konişmentosu düzenlenmiş olduğu takdirde, yüklediğine karine oluşturur.
Bu karinenin aksi, konişmentoyu, içerdiği eşya tanımına güvenerek, gönderilen de dahil olmak üzere iyiniyetle devralan üçüncü kişiye karşı ispatlanamaz. Belirtmek gerekir ki, bu hükümle belli şartların bulunmasına bağlı olarak aksi ispat edilemeyen kesin bir karine düzenlenmiştir. Diğer taraftan TTK'nın 1178. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.
Bu açıklamadan sonra somut olaya gelindiğinde, taşımayla ilgili olan ve dayanılan konişmentoda, taşınmak üzere davalının 2.498,043 hava cinsinden metrik ton asfalt üretiminde kullanılan Bitumen ürününü herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan teslim aldığı hususu ile birlikte emtia "temiz yüklenmiştir" şeklinde kayıt bulunmaktadır. Bu kayıt gereğince davacıya teslim edilmesi gereken ürün miktarı da 2.498,043 hava cinsinden metrik ton olması gerekirken, boşaltma limanında bağımsız denetim firması ... A.Ş. tarafından boşaltma öncesi yapılan hesaplamada gemide hava cinsinden 2.500,238 metrik ton bitumen olduğu belirlenmişse de, aynı denetim firmasının gözetiminde boşaltma gerçekleşmiş ve yapılan kantar ölçümlerine göre davacıya 2.344,300 hava cinsinden metrik ton ürün teslim edilmiştir.
Diğer bir ifade ile davacıya eksik ürün teslimat yapıldığı belirlenmiştir. Nitekim bu husus bilirkişi raporu ile de belirlenmiş ancak, raporda eksik ürün tesliminin taşımanın yapıldığı gemi tanklarındaki kalibrasyonlarının düzgün olmamasından kaynaklandığı belirtilmişse de, bu belirleme somut olayda uygulanması gereken TTK'nın 1239. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen aksi ispat edilemeyen kesin karineye uygun olmamıştır. Zira, bu tespit doğru olsa bile davalı taşıyıcı bilebilecek durumda olmasına rağmen, ihtirazi kayıt koymamıştır.
Hal böyle olunca, somut olayda uygulanması gereken anılan hükümler uyarınca, davalı taşıyıcının konişmento hamili olan davacıya karşı eksik teslim edilen emtia miktarı ile eksik teslim nedeniyle davacının fazladan yaptığı dava konusu diğer masraflardan sorumlu olduğu gözetilerek İlk Derece Mahkemesince bir karar verilmesi gerekirken, somut olaya ve anılan hükümlere uygun olmayan, boşaltma limanında boşaltma öncesi yapılan hesaplamaya itibar edilerek ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince de istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenlerle kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 hükmü uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1164441800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz