CIF teslimde depolama masraflarından alıcının sorumluluğu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/644 E. 2024/35 K. · · İlk derece: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Depo/antrepo kira bedeli tazminatı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
CIF teslim şartıyla satılan mallarda satıcının teslime hazır hale getirme yükümlülüğünü yerine getirmesi halinde, malların gümrükten çekilip teslim alınması yükümlülüğü alıcıya aittir; alıcının zamanında teslim almaması nedeniyle oluşan depolama/antrepo masraflarından alıcı sorumludur. Bu sorumluluk taraflar arasında görülen önceki bir davada kesinleşmiş bir kararla sabit olmuşsa, sonraki dönemlere ilişkin aynı nitelikteki depolama masrafı taleplerinde alıcının sorumluluğu kesin hüküm etkisiyle yeniden tartışmaya açılamaz.
Ele alınan sorunlar
Depolama masraflarından temlik alan alıcının sorumlu olup olmadığı → ret
İddia: Davalı vekili, malların CİF teslim usulüne uygun teslime hazır hale getirilmediğini, solüsyon sorunu nedeniyle gümrükten çekilemediğini, faturanın satıcı tarafça değiştirilmediğini, depo kira bedellerinin temlik eden şirket tarafından ödendiğini ve temlik eden şirketin kusuru bulunmadığından depolama masraflarından sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: Taraflar arasında görülen ve kesinleşen İstanbul 37. ATM'nin ilamında, davacının malları CİF teslim şekline göre ithal edip serbest bölgeye getirmekle üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiği, malların ithali sonrası gerekli ücretlerin ödenip işlemlerin tamamlanarak çekilip teslim alınması yükümlülüğünün davalıya ait olduğu, gümrük mevzuatının da davacının bu iddiasını doğruladığı tespit edilmiş ve bu karar Yargıtay 19. HD onaması ile kesinleşmiştir. Temlik eden alıcının zamanında teslim almadığı malların depolanması nedeniyle oluşan masraflardan alıcı tarafın sorumlu olduğu husus bu kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olduğundan, davalının bu sorumluluğunun bulunmadığının kabul edilmesi mümkün değildir; kesin hüküm bu noktada bağlayıcıdır. Eldeki davada davacı, önceki dosyadaki ıslah tarihinden sonraki döneme ilişkin depolama masraflarını talep etmiş, dava dışı depo işleten şirketin düzenlediği ve davalı tarafından süresinde teslim alınmayan mallara ilişkin olduğu müzekkere cevaplarıyla doğrulanan toplam 29.089-USD bedelli faturaların davacı tarafından ödendiği anlaşılmıştır. Alıcının sorumluluğu önceki kesinleşmiş kararla sabit olduğundan, mahkemece davacının ödediği bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
CIF teslim şartlı satışlarda malların gümrükten çekilip teslim alınması yükümlülüğünün alıcıya ait olduğu ve buna bağlı depolama masraflarından alıcının sorumlu olduğu yönündeki tespit, ayrıca kesinleşmiş bir mahkeme kararının aynı taraflar arasındaki sonraki dönem masraf taleplerinde kesin hüküm etkisi yaratacağı yönündeki değerlendirme bakımından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
CIF teslim↗ kesin hüküm↗ temlik↗ depo/antrepo masrafları↗ serbest bölge↗ gümrük mevzuatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/644
KARAR NO 2024/35
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 15/12/2020
NUMARASI 2015/781 Esas 2020/861 Karar
DAVA
Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/01/2024
Davanın kabulüne ilişkin kararın temlik alan davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin satıcı şirket ile davalı alıcı şirket arasında yapılan anlaşma gereğince davaya konu malların "CIF Teslim” şartlı olarak müvekkili şirket tarafından davalıya satıldığını, müvekkili şirketin dava konusu malları "CIF teslim" usulüne uygun olarak alıcı firmanın teslimine hazır hale getirdiğini, buna karşılık davalı şirketin dava konusu malların gümrükten çıkış işlemlerini bugüne değin haksız olarak yerine getirmediğini, malların bu süre boyunca gümrük deposunda beklediğini ve davalı şirketin malların bedellerini ödememesi nedeniyle müvekkili şirketçe önce ilamsız takip yoluna başvurulduğunu, malların haksız olarak teslim alınmaması nedeni ile müvekkili tarafından ödenen depo kira bedelleri ile satım konusu malın bakiye bedelinin tahsili amacıyla dava açıldığını, İstanbul 37.
ATM'nin 2011/104 Esas sayılı davasının davanın kabulüne karar verildiğini, depo kira ücretlerinin işlemeye devam ettiğini, müvekkili tarafından 29.089-USD daha ödeme yapıldığını belirterek 29.089-USD (54.664-TL) alacağın ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davacı satıcı firmanın düzenlediği proforma ve faturada solüsyon kıymetinin açıkça belirtmesi gerekirken belirtmediğini, malların fiziki kontrolü sırasında proformada ve faturada yer almayan 44 galon kimyasal madde tespit edildiğini, davaya konu depodaki mallar ve solüsyonlar ile ilgili faturaların değiştirilmemesi nedeniyle malların gümrükten çekilemediğini, davacı tarafın düzenlediği mevcut faturayla anlaşmaya konu malların ithal edilemeyeceğinin kesinlik kazandığını, davacı tarafın İstanbul 37. ATM'nin 2011/104 esas sayılı dosyasında, bilirkişi heyetinin yanlış bağlayıcı tarifeyi baz alarak rapor oluşturduğunu, anlaşmaya konu malların davacı şirket tarafından "CİF Teslim" şartına olarak müvekkil şirketin teslimine hazır hale getirilmediğini, tüm bu sorunlara rağmen 43.700-USD'lik kısma kadar bütün ödemelerin vadesinde davacı satıcı firmaya yapıldığını, bu işlemle ilgili faturayı Gümrük Baş Müdürlüğünün belirlediği şekilde düzenlemesi halinde bakiye ödemenin de yapılacağının bildirilmesine rağmen müvekkili şirketin mağduriyetinin devam ettirildiğini, mal bedelinden % 10'luk kısmın kalmış olmasının davacı tarafın faturaları değiştirmekten kaçınmasından ve ilgili malların çekilememesinden kaynaklandığını, müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davacı şirket tarafından, CIF teslim koşulu ile davalı firmaya satılan ve teslime hazır hale getirilen malların, 13/10/2008 tarih ve G2008/62075 bölge numaralı serbest giriş formu ile stoklama alanına konulmak üzere 20/08/2008 tarihli fatura numarası, ... muhteviyatı ile ... Serbest Bölge Müdürlüğünde hizmet vermekte olan, dava dışı …A.Ş.'ye ait antrepoya konulduğu, davalıya satışı yapılan iş bu malların, antrepo kira bedeli olarak, dava dışı …A.Ş. tarafından davacıya, davaya konu 22 adet fatura kesildiği ve bu faturaların dava konusu antrepoda bulunan davalıya ait mallara ilişkin olduğu, kira bedellerine konu faturaların davacı yanca, dosyada mevcut ödeme dekontları ile ödendiği, davacı tarafından ödenen kira bedellerinin taraflar arasındaki sözleşme ve teslim şartları ve ilgili mevzuat hükümleri gereği davalıya ait olduğu, davalının ileri sürdüğü iddialara itibar edilmediğinden, davacının davalıdan fatura bedelleri karşığı olan, 54.664-TL alacaklı olduğu, ancak davalının dava tarihinden önce usulüne uygun şekilde davalının temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığı gerekçesiyle 54.664-TL'nin, 20/06/2013 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında temlik eden şirkete teslimi kararlaştırılan emtianın CİF teslim usulüne uygun bir şekilde teslime hazır hale getirilmediğini, mallar içerisinde solüsyonların da olmasına rağmen, solüsyonlarla ilgili gümrükte sorun çıkması nedeniyle malların mevcut fatura ile ithal edilemeyeceğinin kesinlik kazandığını, satıcı firmanın faturanın değiştirilmesine yanaşmadığını, makinelerin solüsyon olmadan çalışmasının mümkün olmadığını, temlik eden şirket tarafından 43.700-USD ödeme yapılmasına rağmen müvekkilinin zor durumda bırakıldığını, borcun sadece % 10'luk kısmının kaldığını, bunun da davacının kusurundan kaynaklandığını, depo kira bedellerinin temlik eden ...
AO tarafından ödendiğinin dosyadaki delillerle sabit olduğunu, bunun dışında davacı tarafından düzenlenen faturalarda depolama ile ilgili olmayan tutar ve açıklamaların bulunduğunu, konuyla ilgili bulunmayan faturalarda talep edilen bedellerin fahiş olduğunu, temlik eden şirketin kusuru olmadığından depolama masraflarından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacı satıcı şirket tarafından temlik eden alıcı şirkete CIF teslim şartı ile satılan mallarla ilgili alıcı tarafından gümrük işlemlerinin yapılmaması ve malların gümrük deposunda beklemesi nedeniyle ödenen depo kira bedellerinin tahsili istemine ilişkindir. Tarafları aynı olan İstanbul 37. ATM’nin, 09/10/2012 tarih, 2015/781 esas-2012/214 karar sayılı asıl ve bu dava dosyası ile birleşen İstanbul 3.ATM’nin 2009/854 E. sayılı dava dosyasında, davacının davalıya sattığı malları CİF Teslim şekline göre ithali ve serbest bölgeye getirmesi ile üzerine düşen mesuliyeti yerine getirdiği, malların ithali ile serbest bölgeden gerekli ücretlerin ödenmesi ile işlemlerin tamamlanması sureti ile çekilip çıkarılarak teslim alınması vazifesinin davalıya ait olduğu, gümrük mevzuatının da davacının ileri sürdüğü iddiayı doğruladığı, davacının davalıya sattığı malların davalının ileri sürdüğü gibi ayrı ayrı faturalandırılması ve işleme tabi tutulması şeklinde ithalinin gerekmediği, davacının takip tarihinde 66.743,01-TL asıl, 13.191,78 TL işlemiş faiz alacağı olduğu gerekçesiyle davalının icra takibindeki itirazının bu tutarlar üzerinden iptaline ve takibin devamına;
birleşen davada ise davacının serbest bölgede ödemek durumunda kaldığı depo masraflarından davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle 68.023,34-TL'nin davacıya ödenmesine, 24.455,74-TL tutara dava tarihinden ve ıslah edilen 43.567,60-TL'ye 23.8.2011 ıslah tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına karar verilmiş, davalı tarafça temyiz edilmesi üzerine hüküm Yargıtay 19. HD'nin 04/06/2013 tarihli 2013/4169 E. 2013/10335 K. sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiştir. Temlik eden alıcının zamanında teslim almadığı malların depolanması nedeniyle oluşan masraflardan alıcı taraf sorumludur. Bu husus kesinleşen mahkeme kararı ile kesinleşmiş olup davacının ödediği depolama masraflarını davalıdan talep etmekte haklı olup kesin hüküm nedeniyle sorumlu olmadığının kabul edilemeyeceği açıktır.Davacı eldeki davada ise yukarıda bahsi geçen dava dosyasında yapılan ıslah işleminden sonraki döneme ilişkin depolama masraflarını talep etmiş, buna ilişkin dava dışı ...A.Ş.
tarafından düzenlenen toplam 29.089-USD bedelli faturaları sunmuştur. ... A.Ş.'ye yazılan müzekkere cevaplarına göre faturaların, davalı tarafından süresinde teslim alınmayan ve antrepoda bulunan mallara ilişkin düzenlendiği, faturaların toplam tutarı olan 29.089-USD'nin davacı tarafından ödendiği anlaşılmaktadır. Temlik eden alıcının zamanında teslim almadığı malların depolanması nedeniyle oluşan masraflardan alıcı tarafın sorumlu olduğu hususu yukarıda bahsi geçen mahkeme kararı ile sabit olduğundan mahkemece davacının ödediği bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Temlik alan davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 3.734,09-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 933,60-TL harcın mahsubu ile kalan 2.800,49-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 22-TL istinaf yargı giderinin temlik alan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/01/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/116208 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi