6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Malın mülkiyeti finansal kiralama şirketine iade edilince ayıp talebi reddedilir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1914 E. 2024/537 K. · · İlk derece: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Banka / kredi / finans

Davacının nitelemesi: Satıştan Kaynaklanan Ayıp İddiası, Finansal Kiralama mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Satıma konu malın mülkiyeti, bedeli ödenmediği için alıcıya hiç geçmemiş ve dava dışı finansal kiralama şirketine (asıl malike) iade edilmişse, alıcı malı elinde tutmadığından ve satıcıya iadesi de mümkün olmadığından, ayıba dayalı seçimlik haklarını (değiştirme, bedel iadesi) satıcıya karşı kullanamaz. Ayrıca, satış sözleşmesi finansal kiralama şirketi ile satıcı arasında kurulmuş olduğundan ve alıcı bu sözleşmenin tarafı haline gelmediğinden, alıcı malın kullanılamamasından kaynaklanan zararının (kazanç kaybı, operatör ücreti vb.) tazminini de satıcıdan isteyemez.

Ele alınan sorunlar

Ayıba dayalı seçimlik hakların kullanılabilmesi için malın satıcıya iade edilmiş olması gerekliliği → ret

İddia: Davacı vekili, dava konusu iş makinesinin mülkiyetinin finansal kiralama şirketine ait olduğunu, bu şirketin eldeki davaya başlangıçta muvafakat verdiğini, ancak yargılama sırasında sözleşmeyi feshederek malı geri aldığını, bu durumun hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, mahkemece davacıya malı temin etmesi için süre verilmesi veya malın finansal kiralama şirketinden temin edilmesi gerektiğini, davanın reddinin doğru olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dava konusu iş makinesinin mülkiyeti, finansal kiralama sözleşmesi sona ermeden dava dışı finansal kiralama şirketine ait olup, davacı makine bedelini finansal kiralama şirketine ödemediğinden, bu şirket tarafından açılan davada makinenin davacıdan alınıp dava dışı finansal kiralama şirketine aynen iade ve teslimine karar verilmiş ve bu karar kesinleşmiştir. Finansal kiralama şirketi eldeki davaya başlangıçta muvafakat vermiş olsa da, makinenin bedeli ödenmediğinden dava dışı şirkete iadesine karar verilmesi ve makinenin fiilen iade edilmesi karşısında, davacının dava konusu malın mülkiyetini hiçbir zaman elde edemediği gibi mal artık davacının elinde de bulunmamaktadır. Ayıba dayalı seçimlik hakların kullanılabilmesi için sözleşme konusu malın satıcıya iade edilmesi gerekir; somut olayda davacı bu malın mülkiyetini elde edemediği ve malı satıcıya iade etmesi de mümkün olmadığı için, davacının ayıba dayalı olarak satıcıdan talepte bulunması mümkün değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Satış sözleşmesine taraf olunmadığından zarar tazmini talebinin davalıdan istenememesi → ret

Gerekçe: Sözleşme konusu makinenin mülkiyetini davacı hiçbir zaman elde edememiştir; makinenin satış sözleşmesi, dava dışı finansal kiralama şirketi ile davalı satıcı arasında kurulmuştur. Davacı, finansal kiralama şirketi ile davalı satıcı arasındaki bu satış sözleşmesinin tarafı haline gelmediğinden, bu sözleşmeden kaynaklanan zararının tazminini davalıdan isteyemez.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Finansal kiralama yoluyla edinilen malın bedeli ödenmediği için mülkiyeti asıl kiralayana iade edildiğinde, kullanıcının/alıcının satıcıya karşı ayıba dayalı seçimlik haklarını ve tazminat talebini ileri sürebilmesinin, malın satıcıya iadesinin mümkün olması ve satış sözleşmesinin tarafı olma koşuluna bağlı olduğu yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ayıba dayalı seçimlik haklar finansal kiralama sözleşmesi malın iadesi sözleşmenin tarafı olmama mülkiyetin geçmemesi tazminat

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1914

KARAR NO 2024/537

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/02/2021

NUMARASI 2017/1085 Esas 2021/96 Karar

DAVA

Tazminat

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalıdan 01.07.2015 tarihli sözleşmeyle ... marka kazıcı yükleyici iş makinesini 48.315-USD bedelle ... A.Ş. aracılığıyla satın aldığını, bedelin leasing yolu ile finansal kiralama şirketi tarafından ödendiğini, müvekkili ile finansal kiralama şirketi arasında aylık 1.075,73-USD kira taksiti şeklinde toplam 62.943,19-USD bedel ile anlaşıldığını, müvekkili ile davalı arasındaki sözleşme gereğince davalı tarafından leasing firmasına ödenen 5.342-USD bedelin aylık 890-USD taksitler halinde müvekkili tarafından davalıya ödendiğini, müvekkilinin makineyi kullanmak üzere operatör temin ettiği,ancak iş makinesinde gizli ayıp yahut üretim hatası olabilecek hususların tespit edildiğini, söz konusu durumun davalı şirkete ve finansal kiralama şirketine bildirildiğini, makinenin çalışmaması nedeniyle müvekkilinin kira bedellerini ödemekte zorlandığını ve zarara uğradığını belirterek iş makinesinin ayıpsız yenisi ile değiştirilmesini, kazanç kaybının ve operatör ücretlerinin ödenmesini, aksi halde müvekkilinin ödemek zorunda olduğu 62.943,19-USD finansal kira bedeli ve davalıya ödediği 5.342-USD'nin davalıdan ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; bahse konu iş makinesinin hem alıcı hem de satıcı tarafından gerekli kontroller yapılarak teslim edildiğini, makinede varlığı iddia edilen ayıpların varlığı halinde bu ayıpların oluşmasında kimin kusurlu olduğunun tespiti gerektiğini, TBK'nın 229. maddesine göre alıcının yalnızca doğrudan zararlarını talep edebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; dava konusu kanal kazıcı yükleyicinin, ... AŞnden mülkiyeti sözleşme sonunda devredilecek finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, ancak davacının söz konusu makina bedelini ödemediğinden leasing şirketi tarafından dava açıldığı, İstanbul 9. ATM'nin 30/09/2019 tarih 2019/182-1184 sayılı kararı ile, taraflar arasında bağıtlanan finansal kiralama sözleşmesine konu ve mülkiyeti dava dışı ... AŞ'ne ait bulunan emtianın davalıdan (eldeki davada davacıdan) alınarak davacıya (dava dışı ...A.Ş.'ne) aynen iade ve teslimine karar verildiği, kararın 01/07/2020 tarihinde kesinleştiği, davacının terditli olarak makine bedelini de davalı şirketten talep etmiş ise de söz konusu kanal kazıcı ve yükleyici mülkiyetinin finansal kiralama şirketine ait olduğu, dava dışı ...AŞ.

tarafından eldeki dava için başlangıçta muvafakat verilmiş ise de yargılama sırasında sözleşmenin fesih edildiği,mülkiyeti davacıya ait olmayan makinenin davacı tarafından davalıya iadesinin mümkün olmadığı, hal böyle olunca finansal kiralama şirketin davanın başında verdiği muvafakatın durumu etkilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; dava dışı finansal kiralama şirketin açılan bu davadan haberinin olduğunu, buna rağmen müvekkiline karşı dava açarak dava konusu malı iade aldığını, bu nedenle malın aynen iade talebinin sonuçsuz kaldığını, oysa söz konusu makinenin ödenmemiş çok az bir taksitinin kaldığını, finansal kiralama şirketinin sözleşmeyi feshinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, dava dışı finansal kiralama şirketinin eldeki davaya muvafakat ettiğini, ancak davanın bitmesine yakın bir tarihte bu muvafakate aykırı davrandığını, dava konusu makinenin finansal kiralama kuruluşunun elinde olduğu gözetilerek bu malı temin etmek üzere müvekkiline süre verilmesi ya da malın dava dışı finansal kiralama şirketinden temin edilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, müvekkilinin bu makine nedeniyle büyük bir kayba uğradığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, tacirler arası satıma konu iş makinesinin ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak iş makinesinin ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi, olmadığı takdirde satış bedelinin iadesi, maddi zararının tazmini istemine ilişkindir. Davacı ile davalı şirket arasında imzalanan 01.07.2015 tarihli sözleşmeyle... marka kazıcı yükleyici iş makinesinin %1 KDV hariç 48.315-USD bedelle satışı hususunun düzenlendiği, sözleşme konusu iş makinesinin satın alınabilmesi için davacının dava dışı ... A.Ş. ile 02/07/2015 tarihli 2370 numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesini akdettiği, davacının iş makinesinde gizli ayıptan kaynaklı sorunlar nedeniyle iş makinesini kullanamadığından bahisle dava konusu iş makinesinin ayıpsız yenisi ile değiştirilmesini, aksi halde müvekkilinin finansal kiralama yolu ile ödemek zorunda olduğu 62.943,19-USD bedelin ve davalıya taksitler halinde ödenen 5.342-USD'nin iadesini, makineyi kullanamaması nedeniyle oluşan kazanç kaybı ve ödemek zorunda kaldığı operatör ücretlerinden kaynaklanan maddi zararının tazminini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu kanal kazıcı yükleyicinin, ... A.Ş'den mülkiyeti sözleşme sonunda devredilmek kaydıyla finansal kiralama sözleşmesi ile temin edilmiş ise de davacının söz konusu makina bedelini ödemediğinden leasing şirketi tarafından açılan İstanbul 9. ATM'nin 30/09/2019 tarih 2019/182 esas, 2019/1184 karar sayılı kararı ile, finansal kiralama sözleşmesine konu ve mülkiyeti dava dışı ... A.Ş.ye ait bulunan iş makinesinin davalıdan (eldeki davada davacı) alınarak davacı şirkete (dava dışı ... Anonim Şirketi'ne) aynen iade ve teslimine karar verildiği, kararın 01/07/2020 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Her ne kadar dava dışı ... Anonim Şirketi tarafından eldeki davaya için muvafakat verilmiş ise de davacının dava konusu makinanın bedelini ödemediğinden dava dışı finansal kiralama şirketine iadesine karar verildiği ve makinenin dava dışı finansal kiralama şirketine iade edildiği, davacının dava konusu malın mülkiyetini elde edemediği gibi malın davacının elinde de bulunmadığı, davacının seçimlik haklarını kullanabilmesi için sözleşme konusu malın satıcıya iadesinin gerektiği, somut olayda davacının dava konusu makinenin mülkiyetini elde edemediği gibi satıcaya iadesinin de mümkün olmadığı anlaşıldığından davacının ayıba dayalı olarak satıcıdan talepte bulunması mümkün değildir.

Aynı şekilde davacı sözleşme konusu makinenin mülkiyetini elde edemediğinden, satış sözleşmesinin finansal kiralama şirketi ile davalı satıcı arasında kurulduğundan, davacının finansal kiralama şirketi ile davalı satıcı arasındaki sözleşmenin tarafı haline gelmediğinden zararın tazminini davalıdan isteyemez. Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle;davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 1.000-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 572,4‬0-TL harcın davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/04/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/114964 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.