6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Cari hesap alacağının ispatında ticari defter kaydının yeterliliği

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1674 E. 2024/551 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Cari Hesap Alacağı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Cari hesap alacağının varlığını ileri süren taraf, bu alacağın ispat yükünü taşır; ticari defterlerde şüpheli alacak olarak kayıtlı bir tutarın bulunması tek başına alacağın varlığını ispata yeterli değildir, alacağın varlığı fatura, irsaliye gibi somut delillerle desteklenmelidir. Ayrıca daha önce kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılıp kesinleşen ancak takipsiz bırakılarak işlemden kaldırılan bir takibin bulunması ve borçlunun bu alacağa karşılık edim ifa ettiğine dair somut bulgular (örneğin üçüncü kişi kurumdan alınan yazı ile doğrulanan devir/ödeme savunması) varsa, bu durum sonradan açılan ayrı bir cari hesap alacağı iddiasının ispatını güçleştirebilir.

Ele alınan sorunlar

Cari hesap alacağının ispatı ve ispat yükünün alacaklıda olması → ret

İddia: Davacı vekili, bilirkişi raporuna göre müflisin ticari defter kayıtlarında davalının borçlu olduğunun tespit edildiğini, tanık deliline dayanılamayacağı yönündeki değerlendirmenin ve önceki kambiyo takibiyle işbu takibin mükerrer olmadığının gözetilmesi gerektiğini, buna rağmen alacağın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacının davalıdan cari hesap alacağının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmekte olup, ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı taraf üzerindedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı defterlerinde şüpheli alacaklar bölümünde davalıdan alacağın kayıtlı olduğu tespit edilmiş olup, davalı tarafça ticari defterleri incelemeye sunulmamıştır; ancak davacının ticari defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kabule yeterli olmayıp, alacaklı olduğunun dayanak delillerle ispatı gerekmektedir. Davacı tarafça cari hesap alacağının varlığını kanıtlayacak nitelikte fatura, irsaliye gibi başkaca delil ibraz edilmemiştir. Ayrıca davacının bağlı bulunduğu vergi dairesinin cevabi yazısında, müflis davacının ilgili dönemlere ait BA-BS formlarının tetkikinde davalı adına herhangi bir alım satım bildirimine rastlanmadığı bildirilmiştir. Bu nedenlerle davacının alacak iddiası kanıtlanamamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Önceki kambiyo takibinin işlemden kaldırılması ile mağaza devrinin borca mahsuben yapıldığının anlaşılması → kabul

Gerekçe: Davacı tarafça daha önce başlatılan kambiyo senetlerine özgü takibin kesinleşmesine rağmen takipsiz bırakılarak işlemden kaldırıldığı anlaşılmaktadır. AVM yönetiminin verdiği bilgiye göre davalı tarafından işletilen mağazanın kirasının 2009 yılı itibariyle müflis tarafından ödenmeye başlanması, davalının mağazayı borcuna karşılık davacıya devrettiği savunmasını doğrulamaktadır. Bunun üzerine davacı tarafça kambiyo takibine devam edilmeyerek dosyanın işlemden kaldırıldığı sonucuna varılmaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Cari hesap alacağının ispatında, alacaklının ticari defterlerindeki şüpheli alacak kaydının tek başına yeterli olmadığı, alacağın varlığının ayrıca fatura, irsaliye gibi somut delillerle desteklenmesi gerektiği yönündeki değerlendirme bakımından emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali cari hesap alacağı ispat yükü ticari defter şüpheli alacak kambiyo senetlerine özgü takip iflas idaresi

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1674

KARAR NO 2024/551

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/05/2021

NUMARASI 2018/457 Esas 2021/395 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/04/2024

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Bakırköy 3. ATM'nin 2013/154 esas sayılı dosyası ile 19.12.2013 tarihinde müvekkilinin iflasına karar verildiğini, iflas tasfiyesinin Bakırköy ... İflas Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğünü,iflas idaresince alacakların tespiti için ticari defterlerde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 08.07.2014 tarihli bilirkişi raporu ile müflisin alacaklarının tespit edildiğini, iflas idaresince İİK'nın 229. maddesi gereği alacaklarının tahsili için borçlulara karşı icra takibi başlatılmasına karar verildiğini,davalı aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, iflas idaresince alınan bilirkişi raporu ve müflisin ticari defterlerinde görüleceği üzere davalının müflise borçlu olduğunu, alacak 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan davalının zamanaşımı itirazının reddinin gerektiğini belirterek, davalının takibe itirazının iptali ile davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin 2003 yılından beri davacı ile alışveriş yapmadığını,alacak 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan zamanaşımına uğradığını, işleri bozulan müvekkilinin davacıya olan çeklerini ödemeyince firma sahibi ... ile iletişime geçildiğini, borçlarını ödemeyecekse dükkanı kendilerine devretmesi teklifi üzerine müvekkilinin mağazasını aktif ve pasifi ile 2004 yılında davacıya devrederek borçlarını kapattığını, müvekkilinin giyim mağazasını kiracısı olduğu dükkanla birlikte davacıya devrettikten sonra işini bıraktığını,davacıya borcu bulunmadığını, davacının ayrıca Kadıköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine başka bir takip başlattığını takiplerin mükerrer olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; mülk sahibi ... AVM'nin 18.11.2019 tarihli cevabi yazısında, taraflardan ...'in 11/03/2009 tarihinde iki aylık kira ödemesi yaptığı, yani 01/02/2009 tarihi ile kira ödemeye başladığı, son ödeme tarihi 29/03/2013 tarihine kadar kiracı olduğu bilgisi verildiği, müflisin ticari defterleri incelenerek bilirkişi raporu alındığı, alacaklar detay listesinde 128 kod ile belirtilen şüpheli alacaklar bölümünde davalının 105.155,49-TL borçlu olarak yer aldığı, davalının ticari defterlerini ibraz etmediği, İstanbul Anadolu (Kadıköy) ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında, alacaklı davacı tarafından borçlu davalı aleyhine çeklere dayalı olarak 01/06/2009 tarihinde takip başlatıldığı,davaya konu takip dosyasında 105.156,49-TL asıl alacak ile 270,81-TL faiz olmak üzere toplam 105.427,30-TL 22/10/2014 cari hesap alacağının takibe konulduğu, tanık beyanlarına göre davacının davalının ...

Mağazasını alacağına karşılık devir ve teslim almış olduğu, İstanbul Anadolu (Kadıköy) ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının 02.02.2011 tarihinde yapılan son işlem ile takipten düştüğü ve işlemden kaldırıldığı, borç karşılığı mağaza devir alındığından icra takibine devam edilmeyerek dosyanın düşürüldüğü kanaatine varıldığı,davacı tarafından başka alacağın varlığını ispat edecek delil sunulmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; mahkemece bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, bu rapora bağlı olarak müflis şirket aleyhine karar verildiğini, oysa davalı tarafın ticari defterlerini sunamadığını, bununla birlikte bilirkişinin müflisin ticari defter kayıtları üzerinde davalının müvekkiline borçlu olduğunu tespit ettiğini, bilirkişi raporunda tanık beyanlarına değinilmişse de davada tanık deliline dayanılamayacağını, ayrıca dayanak raporda Kadıköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası kambiyo takibine ilişkin olup takip çıkışının 130.336,96-TL olduğunun, huzurdaki davanın konusunun ise ilamsız takip olduğunun ve takip çıkışının da 105.427,30-TL olduğunun tespit edildiğini, dolayısıyla takiplerin mükerrer olmadığı da tespit edilmesine rağmen, mahkemece alacağın varlığının ispatı bakımından delil sunulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, açık hesap alacağının tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda;

19. 12.2013 tarihi itibariyle iflasına karar verilen müflis ...'in iflas idaresince müflisin alacaklarının tespiti amacıyla ticari defter kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde, şüpheli alacaklar kaleminde davalının davacı müflise 105.156,49-TL borcunun bulunduğunun tespit edildiği, işbu dava konusu icra takibi öncesinde alacaklı ... tarafından borçlu davalı aleyhine davalının keşidecisi olduğu 10 adet çek bedeli toplamı 112.500-TL asıl alacak ile ferilerinin tahsili istemiyle İstanbul Anadolu (Kadıköy) ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında 01.06.2009 tarihinde kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, takibin kesinleştiği, ancak takipsiz bırakılması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırıldığı, bu kez müflis iflas idaresi tarafından 22.10.2014 tarihinde Bakırköy ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında borçlu davalı aleyhine 105.156,49-TL asıl alacak ile 270,81-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 105.427,30-TL cari hesap alacağının tahsili istemiyle işbu dava konusu icra takibinin başlatıldığı, davalı borçlunun süresinde ödeme emrine itirazı üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafça, davalıdan cari hesap alacağının bulunduğu iddia edilmiş olup, davalı tarafça ise davacıya verdikleri çek bedelleri ödenemeyince borca mahsuben bayi olarak işlettiği iş yerinin davacıya devredildiği, borcun bu suretle ödendiği ileri sürülmüştür. Davacının işbu dava konusu olmayan kambiyo takibine konu alacağı karşılığında, davalı tarafça ... AVM'de işletilen iş yerinin davacıya devredildiği ileri sürülmüştür.

Mahkemece söz konusu AVM yönetimine yazılan yazıya verilen 18.11.2019 tarihli yazıda, ... firmasının 01.02.2009 tarihinde kira ödemeye başladığı, 11.03.2009 tarihinde iki aylık kira ödediği, son ödeme tarihi 29.03.2013 tarihine kadar kiracı oldukları bilgisi verilmiştir. AVM tarafından verilen bilgiye göre davalı tarafından işletilmekte olan mağazanın 2009 yılı itibariyle kirasının müflis tarafından ödenmeye başlanması ile mağazanın devir edildiği savunması doğrulanmıştır.Bunun üzerine davacı tarafça da kambiyo takibine devam edilmeyerek icra dosyasının işlemden kaldırıldığı sonucuna varılmaktadır.Davacı tarafça işbu davaya konu icra takibinde ise cari hesap alacağı takip konusu edilmiş olmakla, davacının davalıdan cari hesap alacağının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmekte olup, ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı taraf üzerindedir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı defterlerinde şüpheli alacaklar bölümünde davacının davalıdan 105.155,49-TL alacağının kayıtlı olduğu tespit edilmiş olup, davalı tarafça ise ticari defterleri inceleme için sunulmamıştır. Davacının ticari defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kabule yeterli olmayıp, alacaklı olduğunun dayanak delillerle ispatı gerekmektedir. Ancak davacı tarafça cari hesap alacağının varlığını kanıtlayacak nitelikte başkaca fatura,irsaliye ibraz edilmemiştir. Davacının bağlı bulunduğu vergi dairesince yazılan 24.05.2018 tarihli cevabi yazıda da, müflis davacının 2009-2013 dönemlerine ait BA-BS formlarının tetkikinde davalı adına herhangi bir alım satım bildirimine rastlanmadığı bildirilmiştir.Açıklanan nedenlerle,davacının alacak iddiası kanıtlanamamış olmakla, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş,davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 60‬-TL harcın mahsubu ile kalan 367,60-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/04/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/114961 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.