Taşıma faturasına karşı kısmi ödeme ve ticari defter ibrazından kaçınma

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1581

KARAR NO 2024/561

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/12/2020

NUMARASI 2020/261 Esas 2020/886 Karar

DAVA

İtirazın İptali

Davanın reddine ilişkin kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasındaki taşıyıcı hizmet sözleşmesi kapsamında davalıya dokuz adet fatura düzenlendiğini ancak davalının faturalardan kaynaklanan borcunu ödemediğini, bu nedenle toplam 14.021,93-TL asıl alacağın tahsili için İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlatıldığını ve davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının davaya konu icra takip dosyasına vaki itirazının iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporuna göre taraflar arasında davalının üçüncü kişilere sağlayacağı taşıma hizmetinin verilmesi kapsamında davacıya ait aracın kullanılmasına dair bila tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmede davacının taşıyıcı, davalının iş sahibi olduğu, davacının işletme defteri tuttuğu, incelenen 2015-2016 yılı işletme defterlerinde 35.218,39 TL alacak;

13. 795,25 TL gider kaydı bulunduğu ancak söz konusu defterlerin kapanış tasdikinin olmaması sebebiyle TTK 82 ve devamı madde hükümlerine göre salt defter kayıtlarının sahibi lehine delil teşkil etme vasfının bulunmadığı, davalının ise usulüne uygun ihtarata rağmen sunmadığındna ticari defter ve kayıtlarının incelenemediği; davada ispat yükünün davacıda olduğu, bir an için davacının ticari defter ve kayıtlarında söz konusu faturalardan alacak kaydı bulunsa dahi yerleşik içtihatlar uyarınca, taşıma işinin sözleşmeye uygun şekilde yerine getirildiğini de ispat etmesi gerektiği, davacı vekiline taşıma işinin yerine getirildiğine dair delillerini dosyaya sunması için verilen kesin süreye rağmen herhangi bir delil sunmadığı;

davacı vekilince davalının BA formlarının celbi talep edilmiş ise de, alacağa dayanak fatura tutarlarının 5.000-TL nin altında olması ve 350 sıra numaralı VUK Genel Tebliği hükümleri uyarınca mal ve hizmet alımlarına ilişkin bildirim formlarının 5.000-TL ve üzeri olarak belirlenmesi sebebiyle davacının bu yöndeki istemin kabul edilmediği ve davacının taşıma hizmeti edimini yerine getirdiğine dair delil sunmadığından alacak iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, müvekkilinin ikinci sınıf tacir olduğunu ve işletme defteri tuttuğunu, işletme defteri için de kapanış tasdiki aranmadığını; davalının defter ve kayıtlarını sunmadığından HMK m.222/son'a göre müvekkilinin kendi kayıtlarına göre alacağını ispat ettiğini; davaya konu faturaların davalı şirket çalışanı ... tarafından doldurulduğunu, kaşe basıldığını ve tebliğ edilmesi gereken suret alındıktan sonra fatura koçanının müvekkiline iade edildiğini, tüm bunların taşıma hizmetinin davalıya verildiğini ispat ettiğini, fatura koçanlarında davalının kaşe ve imzasının bulunduğunu ve faturaların müvekkiline iade edilmediği sabit olduğundan süresinde iade edilmeyen faturaların kabul edildiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıyıcı hizmet sözleşmesi kapsamında düzenlenen fatura alacağının tahsili için başlatılmış icra takibine davalının vaki itirazının iptali istemine ilişkindir. Somut olayda, davacı bila tarihli "Taşıyıcı Hizmet Sözleşmesi" başlıklı yazılı sözleşme kapsamında davalıya taşıma hizmeti verdiğini, bu nedenle düzenlediği 9 adet faturadan kaynaklanan alacağını alamadığını iddia etmektedir. Sözleşmenin, süresine ilişkin 2. maddesinde 15/09/2015-15/09/2016 tarihleri arasında geçerli olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca "Ücret ve Ödeme" başlıklı 12.4 maddesinde, davacının hizmet verdiği ayla ilgili faturayı düzenleyip takip eden ayın en geç 10. gününe kadar davalıya teslim edeceği ve zamanında teslim edilmeyen faturaların bir sonraki ödeme zamanında ödeneceği kabul edilmiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir. İcra takip dosyasına sunduğu itiraz dilekçesinde, davacı-alacaklıya bir borcu olmadığını bildirerek itiraz etmiştir. İcra takibine dayanak teşkil eden faturaların 30/09/2015 tarihli 2.046,97-TL, 31/10/2015 tarihli 4.234,65-TL, 30/11/2015 tarihli 4.234,65-TL, 31/12/2015 tarihli 4.637,95-TL, 31/01/2016 tarihli 4.033-TL, 29/02/2016 tarihli 4.234,65-TL, 31/03/2016 tarihli 4.637,95-TL, 30/04/2016 tarihli 4.436,30-TL ve 31/05/2016 tarihli 2.722,27-TL bedelli, toplam miktarının 35.218,39-TL olduğu, faturalarda "... Personel", "... Sentez Personel", "... Beylikdüzü Servisi" ve "... B.düzü" açıklamalarını içerdiği, muhatap kısmında davalının kaşesinin bulunduğu, tamamının açık fatura olarak ve sözleşmenin geçerli olduğu dönem içinde 12.4 maddesine göre düzenlendiği görülmüştür.

Tüm faturaların davacının işletme defterinde gelir olarak kayıt edildiği, ayrıca 30/10/2015-31/05/2016 tarihleri arasında da toplam 13.795,25-TL'nin gider olarak kaydedildiği yani bu faturalara karşılık olarak davalı lehine düşümler yapıldığı görülmüştür. İcra takibinde 14.021,93-TL asıl alacak talebinde bulunduğu dikkate alındığında davalının faturalara karşılık kısmi ödemeler yaptığının kabulü gerekmektedir. Davacı tuttuğu işletme defteri kapanış tasdiki yapılması sözkonusu olmasa da HMK'nın 222. maddesi uyarınca bilanço usulüne göre tutulan defter olmadığından davacı lehine delil teşkil etmemektedir. Ne var ki süreli sözleşme kapsamında düzenlenen faturalara karşılık kısmi ödemeler yapan, her bir faturayı kaşeleyen sözleşmenin fesih edildiği veya davacının taahhüt ettiği hizmeti bir başkasından aldığını savunmayan davalının, davacının hizmet verdiği yönünde oluşan karinenin aksi yönünde delil sunmadığı gözetilerek hizmet bedeline ilişkin faturalar nedeniyle sorumlu tutulması gerekir.

Davalı yapılan ihtarata rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı gözetilerek davacının fatura muhteviyatı hizmeti verdiğinin kabulü ile davanın kabulüne karar verilmek gerekirken reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde olduğundan başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, yeniden karar verilmesine, davalının itirazının iptaline ve davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/12/2020 Tarih 2020/261 Esas 2020/886 Karar sayılı kararının HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne; İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan itirazın 14.021,93-TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa değişen oranlarda avans faizi işletilerek takibin devamına, %20 oranda hesaplanan 2.804,38-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 957,84-TL karar harcından mahkeme veznesine yatırılan 239,46-TL harcın mahsubu ile kalan 718,37‬‬8-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydına , Davacı tarafından yatırılan toplam ‬268,66‬-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 800-TL bilirkişi ücreti, 283,25-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.083,25‬-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için takdir olunan 14.021,93-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" Yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan 73-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/04/2024